دولت مسیحی جنوب سودان حافظ منافع امریکا در قاره سیاه

تا رفراندوم تعیین سرنوشت جنوب سودان تنها چهار ماه مانده و در این آستانه باقان اموم دبیر کل جنبش خلق جنوب سودان (بزرگ‌ترین جنبش جنوب سودان و شریک دولت فعلی سودان) بنا به دعوت امریکایی‌ها، سفری به امریکا داشت و با مقامات کاخ سفید ملاقات کرد و گزارشی از اوضاع اخیر جنوب سودان داد. مقامات سیاسی و امنیتی امریکا طی سال‌های گذشته بارها و بارها حمایت خود را از تشکیل دولت جنوب سودان به عنوان یک واحد سیاسی جدید در آفریقا اعلام کرده‌اند. واشنگتن از زمان آغاز مذاکرات دولت مرکزی خارطوم با رهبران جنوب سودان و انعقاد توافقات نیفاشا در سال 2005 در کشور کنیا تاکنون حامی اصلی گروه جنبش خلق برای آزادی جنوب سودان بوده و این حمایت‌ها در سطوح و ابعاد مختلفی بوده است. گرچه قرارداد نیفاشا محصول ابتکار عمل سازمان ایگاد (سازمان کشورهای شرق آفریقا) است ولی تمام روند و نتایج این اقدامات با نظارت و افکار کاخ سفید پیش رفته است. گزینه جدایی و استقلال جنوب سودان در توافقات نیفاشا نهان نبوده بلکه به طور روشن مطرح شد و مکانیسم آن یک رفراندوم بوده که قرار است در ژانویه 2011 برگزار شود. جنوبی‌ها از زمان اجرایی شدن توافقات نیفاشا تاکنون از تمام امکانات و زمینه‌ها بهره گرفته‌اند تا بستر استقلال و تشکیل دولت- ملت جنوب سودان را فراهم سازند. در سطح بین‌المللی امریکا حامی تشکیل دولت مستقل جنوب سودان و در سطح منطقه متحدان واشنگتن از تشکیل چنین دولتی استقبال خواهند کرد.
واشنگتن طی پنج سال اخیر به طور اعلامی از وحدت سودان و یکپارچگی آن حمایت کرده تا دولت مرکزی را به خود جذب و از این طریق سیاست رهبران اسلامگرای خارطوم را به سمت اهداف و اولویت‌های منطقه‌ای خود هدایت کند و همچنین زمینه‌های استقلال جنوبی‌ها با هزینه‌ها و امکانات دولت مرکزی را فراهم سازد.
دولت خودگردان جنوب سودان با حمایت غرب به ویژه امریکا اینک دارای تشکیلات نظامی، امنیتی و انتظامی مستقل است و تمام زمینه‌ها و بسترها جهت استقلال جنوب به عنوان عضو جدید جامعه بین‌المللی فراهم شده است. گرچه برخی از پژوهشگران مسائل آفریقا در ظرفیت و توانایی تشکیل دولت مستقل جنوب سودان تشکیک می‌کنند ولی گزارش‌های زیادی مبنی بر تکمیل ساختارها و زیرساختارهای تکوین یک نظام سیاسی در این منطقه مطرح است. درباره سناریوهای آینده جنوب سودان بحث‌های زیادی شده ولی مهم‌ترین سناریو‌های مطروحه عبارتند است:
1- تشکیل دولت فدرال واحد از دولت مرکزی- جنوب سودان
2- تشکیل دولت جنوب سودان با هویت آفریقایی و مسیحی
3- بروز محیط تنش‌زا و جنگ داخلی و غالب شدن آنارشیسم ویرانگر در جنوب سودان و پدید آمدن وضعیت سیاسی – امنیتی همچون سومالی.
به نظر و دیدگاه ناظران سیاسی و آگاهان به مسائل سودان، تشکیل دولت جنوب سودان به طور مستقیم و روشن جغرافیای سیاسی منطقه را متحول خوهد کرد و این منطقه حساس در ابعاد مختلف شاهد مختصات جدیدی خواهد بود. تشکیل دولت جنوب سودان با هویت آفریقایی- مسیحی برای طرح‌های منطقه‌ای امریکا به ویژه در منطقه شاخ آفریقا و دره نیل، حائز اهمیت است. امریکا در بعد هویت فرهنگی قاره سیاه اخیراً تلاش‌هایی کرده و طرح‌هایی جهت نوسازی نهضت پان افریکانیسم با رویکرد جدید در حال اجرا دارد.
نوزایی پان افریکانیسم توسط امریکایی‌ها در خدمت غالب کردن فرهنگ امریکایی بر قاره آفریقاست و زدودن افکار و اندیشه‌های فرنکفونی هوادار پاریس است.
جنوب سودان در محاسبات استراتژیک منطقه‌ای امریکا می‌تواند سودهای زیر را داشته باشد:
1- در بعد اقتصادی: ‌این منطقه دارای چاه‌های نفتی غنی و از لحاظ استخراج اقتصادی بوده است، علاوه بر نفت دارای معادن کانی ارزشمند و استراتژیک است.
2- در بعد ژئوهیدرولیک: این منطقه جایگاه ممتازی در تأمین منابع آبی دره نیل دارد و می‌توان از طریق آن نیل را کنترل کرد و فشارهای گوناگونی روی امنیت ملی سودان و مصر وارد سازد.
3- در بعد ژئواستراتژیک: ‌این منطقه در چهارراه مناطق حساس قرار داد. از یک سو به منطقه شاخ آفریقای بزرگ مشرف است و از سوی دیگر ارتباط نزدیک و تنگاتنگی با دریاچه‌های بزرگ، منطقه غرب آفریقا و منطقه ساحل و صحرا دارد.
4- در بعد فرهنگی و مذهبی: می‌تواند مرکز نشر مسیحیت در مناطق مجاور باشد و همچون سدی قوی در قبال حضور اسلام در این مناطق کارکرد داشته باشد.
5- در ابعاد سیاسی و امنیتی: تشکیل دولت جنوب می‌تواند اهداف و اولویت‌های امریکا و متحدان را برآورده سازد.