وجود هشت هزار و 919 مکان مذهبی مقدس در ایران از جمله پتانسیل های عظیمی است که می تواند این کشور را به عنوان بزرگترین کشور پذیرای توریست مذهبی در سطح جهان اسلام معرفی نماید. از تعداد کل این آثار حدود 4 هزار و 319 اثر در زمره آثار ثبت شده در فهرست میراث ملی نیز قرار دارند که علاوه بر داشتن جاذبه زیارتى، دارای جاذبههای فرهنگی ـ تاریخی نیز می باشند.
اما با تمام این اوصاف تا کنون این پتانسیل عظیم در شهرهای بزرگ مذهبی همچون مشهد و قم نادیده گرفته شده به نحوی که هم اکنون در شهری همچون قم می توان اقامتگاه های سیاحتی و زیارتی را با انگشتان دست شمارش کرد.
صاحبنظران صنعت گردشگری بر این باورند که به لحاظ موقعیت فرهنگی ـ مذهبیِ خاص کشورمان در میان کشورهای دیگر، توریسم مذهبی از توان رشد و توسعه بالایی برخوردا است، چنانکه رئیس سابق پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگى، صنایعدستی و گردشگرى، تنوع مراکز، آثار و ابنیه تاریخی و عبادتگاههای ادیان مختلف موجود در کشور را در تمام دنیا بینظیر دانسته و میگوید:«کشور ایران در تمام حوزههای مذهبی دنیا، توانایی جذب توریسم را دارد و فضای خاص فرهنگی موجود، توسعه توریسم مذهبی ـ فرهنگی را در آن امکانپذیر میکند.»
حرکت به سوی توسعه توریسم مذهبی
با توجه به نقش مهم و کلیدی صنعتی توریسم در پیشرفت و توسعه منطقه ای چندی پیش استاندار قم خواستار توجه جدی به توسعه و رونق گردشگری مذهبی در قم شد تا بیش از این این صنعت در سایه غفلت مسئولین سازمان میراث فرهنگی از مدار توسعه عقب نماند و زمینه های اشتغال بیش از گذشته در استان فراهم آید.
حجت الاسلام محمد حسین موسیپور که در مراسم افتتاح مجتمع خدماتی رفاهی غزال سخن می گفت اظهار داشت: قم در زمینه توسعه گردشگری و توریسم مذهبی از قابلیت های فراوانی برخوردار است.
نکته قابل توجه در زمینه توسعه توریسم مذهبی در استان قم از این حیث قابل اهمیت است که در پس آن افزایش درآمد سرانه مردم، اشتغالزایی، رشد و توسعه و رفع عقب ماندگیهای گذشته قم میسر خواهد شد که تنها رسیدن به این مهم نیازمند همکاری بین دستگاهی و رفع موانع و مشکلات پیش روی آن است.
موسی پور با اشاره به ضرورت استفاده از پتانسیل های گردشگری استان برای رفع مشکلات و شتاب بخشیدن به رشد و توسعه استان گفت: همه مدیران استان باید با عزم و همت جدی در جهت برداشتن موانع موجود در مسیرتوسعه گردشگری مذهبی در قم گام بردارند.
استاندار قم با اشاره به اینکه گردشگری سومین صنعت سودآور دنیاست به اقدامات صورت گرفته پیرامون توسعه گردشگری در استان گفت: اقدامات و حرکتهای خوبی به ویژه در دولتهای نهم و دهم در زمینه توسعه و ایجاد زیرساختهای گردشگری در قم آغاز شده اما این مقدار به هیچ عنوان با نیازها و توانمندیهای استان متناسب نبوده و رونق این صنعت در استان نیازمند توجه جدی است. با توجه به ظرفیتهای فراوان قم باید گردشگری و توسعه توریسم مذهبی به صنعت اول این استان تبدیل شود.
وجود جاذبههای معنوی همچون حرم مطهر، مسجد مقدس جمکران، بقاع متبرکه، بزرگترین حوزه علمیه جهان اسلام، مراکز غنی فرهنگی و کتابخانههای دینی همانند کتابخانه آیت الله مرعشی در کنار ویژگیهای تاریخی و باستانی این استان ظرفیتها و قابلیتهای منحصر به فردی را پیش روی توسعه گردشگری مذهبی قم قرار داده است که رقم 15 تا 18 میلیون مسافر در طول سال موید این مووضوع می باشد که به علت نبود مراکز اقامتی کافی و فراهم نبودن زیرساختهای رفاهی مورد نیاز طول مدت اقامت این تعداد مسافر و زائر به حداقل زمان رسیده است.
