آذر رسولی - دهن لقی در جوامع مختلف تعابیر گوناگونی دارد.این مطلب بخشی از گفته های دکتر صادق زیبا کلام-استاد دانشگاه- در تعریف دهن لقی است. به نظر او ممکن است، فردی که در یک جامعه به او صفت دهن لق داده می شود، در جوامع دیگر به او این برچسب داده نشود!
به اعتقاد زیبا کلام، در جوامعی که آزادی بیان و اندیشه محدودتر باشد، دهن لقی، نمود عینی بیشتری دارد. او دهن لقی را در جامعه ای مانند ایران شامل موارد زیادی می داند. از جمله آنها، چنانچه شخصی (علی الخصوص که مشهور نیز باشد) حرفی را به روشنی و شفاف بازگو نکند؛ کل رسانه ها شروع به دهن لقی می کنند و با برداشت های گوناگون فرد مورد نظر را زیر سوال می برند!
این استاد دانشگاه، دهن لقی را چنین توصیف می کند:« گفتن چیزی که نبایستی می گفتیم». به اعتقاد وی، هر قدر در یک جامعه حجم حرف هایی که نباید گفته شود بیشتر باشد؛ به همان میزان امکان دهن لقی زیادتر می شود.
زیبا کلام معتقد است: هر قدر که جوامع بازتر باشند، بدین معنی که اعمال سانسور کمتر باشد، احتمال زدن برچسب دهن لقی به افراد کمتر است و در مقابل، هر اندازه میزان محدودیت ها در جامعه بیشتر نمود عینی داشته باشد، به همان میزان در آن جامعه، بیشتر با افراد دهن لق رو به رو خواهیم شد.
به اعتقاد این استاد دانشگاه، بین دهن لقی و فرهنگ اجتماعی و سیاسی جوامع یک رابطه مستقیم وجود دارد. زیبا کلام در مورد تاریخ به وجود آمدن دهن لقی معتقد است: دهن لقی چیزی نیست که اخیراً به وجود آمده باشد بلکه از همان ابتدا جوامع با این مسئله درگیر بوده اند. او در ادامه می گوید: همیشه در جوامع مطالبی بوده که از دیدگاه بعضی از اعضای جامعه، نمی بایستی گفته می شده است و دهن لقی از همین جا آغاز می شود.
این پژوهشگر و استاد دانشگاه در مورد تکنیک مقابله با دهن لقی، راهکار آزادی های بیشتر در مسائل اجتماعی و سیاسی را ارائه می دهد و معتقد است با این راهکار جوسازی ها و موضوعات روزمره ای که موجب دهن لقی می شود کمتر خواهد شد. زیباکلام ریشه دهن لقی را در حرف های ناگفتنی می داند. او در خصوص اثرات دهن لقی بر اجتماع، نظری جالب ارائه می دهد و معتقد است که برای مخاطبان تأثیر مثبتی دارد و موجب بالا رفتن آگاهی آنها می شود! ولی این مسئله برای فرد دهن لق تأثیری معکوس دارد و باعث می شود، مخاطبان به او اعتماد نکرده و خیلی از حرف ها را از او مخفی کنند و در صورتی که مخاطبان به این مسئله واقف شوند، ارتباط ها با او محدودتر خواهد شد.
زیباکلام در مورد کثرت افراد دهن لق در جوامع اذعان می دارد: در جوامعی که در آن قید و بند ها بیشتر باشد، حرف های ناگفتنی هم بیشتر خواهد شد و به تبع آن افراد دهن لق فعال تر می شوند. او بر تابوهای فکری تأکید دارد و معتقد است هرچه تابوهای فکری و فرهنگی در جوامع بیشتر باشد مسئله دهن لقی به صورت جدی تری نمود پیدا می کند. در مقابل هر چه جوامع بازتر باشند، کمتر شاهد دهن لقی از سوی افراد مختلف خواهیم بود که این مسئله در جامعه ما که این روند را پیش رو دارد، کمتر مشهود است.
