مشکلات، ‌آسیب‌ها و رسالت خبر و خبرنگاری در گفت‌و‌گو با کارشناسان این عرصه

امروز روز من است

مشکلات، ‌آسیب‌ها و رسالت خبر و خبرنگاری در گفت‌و‌گو با کارشناسان این عرصهامروز روز من است«امروز روز من است» این تیتر نه اسم یک فیلم است، نه یک ترانه و نه نمایشنامه‌ای، ‌بلکه به مناسبت 17 مرداد روز خبرنگار است. ‌حرفه خبرنگاری بی‌‌‌هیچ قید و شرطی جزء مشاغل سخت و پرمخاطره است. ‌تنها در سال 2004 بیش از ۷۶۶ خبرنگار در اقصی نقاط جهان بازداشت شده‌‌اند و دست‌کم ۱۴۶۰ تن از آنان مورد ضرب و ‌شتم قرار گرفته‌اند. در دوره هشت سال دفاع مقدس هم به دفعات شاهد از جان گذشتگی خبرنگاران شجاع این مرز و بوم بودیم که می‌خواستند واقعیت جنگ را آن طور که بود به مردم نشان دهند. ‌بنا بر حرفه‌ای که داریم همواره درطول سال می‌کوشیم اخبار و گزارش‌های مربوط به ‌حوزه‌های مختلف را پیگیری و مشکلات و موفقیت‌های آنها را پوشش دهیم و فقط در طول یک سال یک روز است که کمی هم می‌توانیم راجع به خودمان و مشکلاتمان حرف بزنیم، البته با اجازه شما ( خوانندگان).خبرنگار غیرحرفه‌ای افت استبزرگ‌ترین افت و مشکل ‌امروز خبرنگاری ‌و عرصه رسانه در کشور ما عدم وجود خبرنگاران حرفه‌ای و متخصص در این حوزه ‌است. اینها بخشی از صحبت‌های حمید باباوند، خبرنگار و سردبیر مجلات همشهری است که در خصوص مشکلات و آسیب‌های عرصه رسانه گفت. به نظر این فعال مطبوعاتی در دهه گذشته با گسترش روز افزون نشریات و خبرگزاری‌های مختلف عده‌ای وارد فعالیت در این عرصه شدند که اساساً هیچ گونه تخصصی و تحصیلی در این زمینه نداشته و ندارند و فقط به دلیل وجود رابطه‌هایی با صاحبان نشریه و یا خبرگزاری ‌پا به عرصه رسانه گذاشتند و از آنجا که تخصصی هم نداشتند حاضر بودند و هستند با مبالغی بسیار پایین‌تر و کمتر از آن چیزی که مثلاً یک روزنامه‌نگار حرفه‌ای می‌گیرد هم کار کنند و در نتیجه کاری هم که انجام می‌دهند نه از کیفیت بالایی برخوردار است و نه اثر گذاری لازم را برای مخاطب دارد. باباوند همچنین با انتقاد از شیوه کاری خبرنگاران فعال در مطبوعات گفت: ‌متأسفانه چند سالی است که سایت‌های خبری و خبرگزاری‌ها به صورت قارچ گونه‌ای رشد کردند و همین امر باعث شده که فعالان مطبوعاتی خود را وابسته به خبر‌ها و گزارش‌های این خبرگزاری‌ها کنند و دیگر به صورت حضوری و میدانی اخبار را رصد نکنند و همین تنبلی و وابستگی باعث افت کیفی خیلی از نشریات ما شده است. باباوند همچنین در خصوص نوآوری‌های عرصه خبر و رسانه گفت: ‌متأسفانه هر چقدر که ما شاهد ساخت برنامه‌ای با کیفیت و خوش ساخت از سوی رسانه‌های بیگانه ‌با اهداف خاص خودشان هستیم، ولی در داخل هیچ خلاقیتی صورت نمی‌گیرد و فقط نشسته‌ایم تا ببینیم آنها چه می‌کنند و ما هم یک کپی دسته چندم از روی برنامه‌ها بسازیم. تدوین ‌اساسنامه صنفی جامع خبرنگاران معاونت مطبوعاتی می‌تواند زمینه و بستری فراهم کند که اهالی مطبوعات و رسانه‌ها از تمام جریانات فکری و سیاسی داخل نظام و در چارچوب قانون اساسی، ‌یک اساسنامه صنفی جامع ورای تمام مسائل سیاسی برای خبرنگاران تهیه کنند. محمد پیرعلی، مدیر مسئول‌ روزنامه سیاست روز نیز در خصوص مشکلات صنفی خبرنگاران و مطالبات و موانع پیش روی آنها اظهار داشت: ‌‌هر یک از اصناف کشور از یک‌سری حقوق و مزایای خاصی برخوردارند، اما متأسفانه خبرنگاران با وجود حساسیت، ‌سختی و اهمیتی که این حرفه دارد، ‌حقوق خاصی در حوزه صنفی خود ندارند و اگر هم از حقوق نیم‌بندی برخوردارند، ‌به حد تأمین‌ حداقل‌هاست. ‌این فعال مطبوعاتی ‌با تذکر این نکته که متأسفانه با وجود تمام اهمیت و حساسیتی که حرفه خبرنگاری دارد، ‌وضعیت و جایگاه خبرنگاران در کشورمان قابل قبول نیست، ‌تصریح کرد: ‌وقتی وضعیت خبرنگاران کشورمان را با بسیاری از کشورهای دیگر مقایسه می‌کنیم حتی در مقایسه با کشورهای همسایه و برخی کشورهای جهان سوم، ‌وضعیت ما قابل قبول نیست و آنها نوع نگاهشان به حرفه خبرنگاری نسبت به ما بهتر است و ما تنها از چند کشور معدود دنیا جلوتر هستیم. ‌پیرعلی افزود: ‌به نظر می‌رسد که مسئولان وزارت ارشاد گرفتار مسائل اجرایی خودشان هستند و از وظایف و مأموریت اصلی خود غافل هستند که البته این تنها معطوف به وزارت ارشاد نیست، در سایر وزارتخانه‌ها نیز همین گرفتاری هست. ‌قاسم رحمانی، یکی از خبرنگاران فعال مطبوعاتی که خود دانش‌آموخته این رشته نیز هست، در خصوص روز خبرنگار عنوان داشت: ‌بیشتر خبرنگاران ما آموزش خبرنگاری و روزنامه‌نگاری ندیده‌‌اند و دید خبرنگاری نسبت به کار خود ندارند. به عبارت بهتر بیشتر روزنامه نگاران و خبرنگاران ما «روحیه خبرنگاری» ندارند و بیشتر کارمندند تا خبرنگار. وی که سابقه فعالیت و همکاری در روزنامه‌های ‌کیهان و جوان را دارد همچنین از حقوق کم خبرنگاران انتقاد کرد و گفت: ‌خبرنگاری شغلی 24 ساعته است، اما حقوقشان برای 6 یا 8 ساعت پرداخت می‌شود و همین امر باعث شده که خیلی از خبرنگاران با مشکل معیشتی روبه‌رو باشند.