علی مولائی - سنگهای قیمتی و نیمه قیمتی به سنگ هایی از قبیل زمرد، آماتیس، عقیق، فیروزه، یشم و... اطلاق میگردد. این سنگها که در ایران به وفور یافت میشود پس از تراش و نشاندن آن در رکابی از طلا یا نقره به منظور زیورآلات استفاده میگردد که دارای ارزش افزوده زیادی خواهند شد. تراش آنها با یک دستگاه تراش برقی انجام میگیرد. نحوۀ تراش گوهرها بستگی به خواص و شکل طبیعی سنگها دارد و از نظر طول، عرض، ضخامت و وجه آن مرتبط به امور بصری و قوانین نور تراش انجام میگیرد. پس از دادن فرم مورد نظر به سنگ آن را پولیش ( براق ) نموده و در زیور آلاتی از قبیل انگشتر، گردنبند، دستبند، گوشواره و... جای میدهند.
در زمآنهای قدیم سنگهای قیمتی علاوه بر ارزش مادی بیشتر جنبه سحر و جادو داشته و به عنوان طِلِسم برای صاحبان جواهر محسوب میگردید. باور بر این بوده که دارندگان طلسم قادر به دور کردن شیاطین، امراض و دیگر حوادث ناخوشایند از خود هستند و عقیده داشتن که فرشتگان آنها را حمایت کرده و از سلامتی و خوشبختی برخوردار خواهند ساخت. دریانوردان با داشتن یکی از این طلسمها اطمینان داشتند که راه خود را در دریا گم نکرده و به سلامت به خانه باز خواهند گشت. تا اوایل قرن نوزدهم بر این اعتقاد بودهاند که سنگهای قیمتی به عنوان شفادهنده بیماریها و ناراحتیهای جسمی مؤثرند. گاهی وجود نگین یا تکهای از سنگ جواهر در اتاق یا نزدیک بیمار برای القای باور به شفا برای بیمار کافی بود یا برای برطرف کردن درد بیمار آنرا روی قسمت ناراحت بدن میگذاشتن و برای اطمینان بیشتر از شفا نگین یا تکه سنگ جواهر را به پودر تبدیل کرده و به بیمار میخوراندند. اطلاعات لازم برای تشخیص اینکه چه جواهری کدام بیماری را معالجه میکند درکتابهای آن زمان وجود دارد. مسلم است که موفقیت در معالجه برخی بیماریهای آسان و زود گذر به علت جواهر خورانده شده نبودند بلکه دلیل اصلی تأثیر تلقین این فکر به شخص بیمار بوده است ولی در صورتی که بیمار شفا پیدا نمیکرد، دلیل آنرا ارزش کم یا ناخالص بودن پودر جواهر مصرف شده میپنداشتند.
امروزه حتی در کشور پیشرفته ژاپن نوعی از این گونه خرافات به شکل قرصهای کلسیم ساخته شده از مروارید پودر شده جلوه میکند و دارای مصارف پزشکی است.
در نتیجه باور انسآنها به رابطه مافوق طبیعی بین سنگهای جواهر و عالم ناشناخته، آنها را مثلاً به ستارگان ربط داده و هر جواهر را به ستارهای از مجموعه ستارگان زودیاک نسبت داده است. برای هر ماه ستارهای و جواهر مشخصی را معین کرده بودند. تولد هر انسان را با جواهر مختص آن ستاره از مجموعه ستارگان مشخص میکردند و باور بر این بود که شخص متولد شده بهوسیله نگین جواهری مختص آن ستاره حمایت میشود.
انواع نگینهای جواهر حتی برای آفتاب، ماه و دیگر کرات در نظر گرفته شده بود.
اخیراً در بعضی از کشورها نوعی از سنگهای قیمتی را که در معادن استخراج میشوند به عنوان سمبل کشور خود برگزیدهاند. در این راستا شایان ذکر است که از دیرباز اماکن مقدسه، کلیساها و البسه مخصوص اجرای مراسم مذهبی توسط پاپ و اسقفها نیز با سنگهای گرانبها تزئین میشدهاند، بههر حال امروزه جواهرات بیش از آنکه به عنوان سمبل ماهها یا کشورها یا برای تزئین مطرح باشند به عنوان پشتوانه مالی و سرمایه گذاری دراز مدت مورد نظرند. جواهرات در حقیقت سرمایه هایی هستند که با وجودی که جای کمی را اشغال میکنند ولی توانستهاند بیش از دیگر انواع سرمایهگذاریها در چند دهه اخیر تورم وکاهش ارزش نقدینگیها را تحمل نمایند.
کارشناس صنایع دستی و هماهنگی و نظارت
