عبدالحسین پاک نژاد
چند روز دیگر جهان فوتبال یک قهرمان تازه خواهد داشت. بله یک جام بین المللی در جریان است که حتی نسبت به لیگ اروپا هم محبوبیت کمتری دارد-چون این دومی که تا پارسال به جام یوفا مشهور بود در سراسر قاره اروپا پخش تلویزیونی دارد-
شنبه آتی بازی فینال و رده بندی جام جهانی باشگاه ها به انجام می رسد، از 7 تیم حاضر در این تورنمنت فقط یکی حذف می شود و شش تیم دیگر در رده های اول تا ششم قرار می گیرند و جایزه هم از فیفا دریافت می کنند.
اثبات جام جهانی باشگاه ها به عنوان یک تورنمنت بی ارزش، به دردنخور که تحت تاثیر سپ بلاتر جان گرفته کار آسانی است. مزاحم هم هست چون با تقویم اروپا همخوانی ندارد و در اوایل دسامبر برگزار می شود و در برنامه لیگ ها اختلال ایجاد می کند. در کشوری دور برپا می شود؛ امسال برای اولین بار امارات متحده عربی و تا قبل از این ژاپن میزبان این تورنمنت بود. فاتح لیگ قهرمانان اروپا و نماینده ای از آمریکای جنوبی که معمولا فوتبالدوستان درباره اش شنیده اند اما شاید نتوانند بازیکنان زیادی از آن نام ببرند در این تورنمنت حضور دارند همراه با 5 تیم دیگر که کمتر کسی درباره آنها چیزی می داند.
در 4 دور قبلی که تورنمنت به این شکل انجام شده، نمایندگان اروپا و آمریکای جنوبی به فینال رسیده اند و به همین خاطر این سوال برای خیلی ها پیش می آید چرا فیفا نمی تواند مثل قبل یک بازی بین قاره ای بین نمایندگان اروپا و آمریکای جنوبی برگزار نمی کند تا معمای تیم قهرمان جهان حل شود.
البته حق با آنهاست. نگاه واقع بینانه این است که فقط 2 تیم شانس قهرمانی در این تورنمنت را دارند. اما فیفا احتمالا این طور پاسخ می دهد که این مساله مهم نیست چون در جام جهانی باشگاه ها فقط «بودن» اهمیت دارد و هر کنفدراسیونی باید نماینده داشته باشد. ضمن این که قهرمانی جهان بدون نمایندگان همه جهان بی معنی است.
مشکل جام جهانی باشگاه ها چیست و برای رفع آن چه کار می توان کرد؟
به نظر می رسد ایده اصلی بلاتر طراحی یک تورنمنت تمام عیار برای رقابت با لیگ قهرمانان بوده اما اولین دوره این رقابت ها در سال 2000 -که منچستریونایتد از جام حذفی انگلیس انصراف داد تا در آن شرکت کند- از نظر جذب مخاطب و جلب توجه رسانه ها یک شکست واقعی بود(حضور 12 هزار نفر برای تماشای بازی رئال مادرید گویای همه چیز است)
این به همراه ورشکستگی ISL- شریک تجاری فیفا- سبب شد بلاتر از برگزاری دومین دوره که برای تابستان 2001 در اسپانیا برنامه ریزی شده بود صرف نظر کند. در عوض رییس فیفا 4 سال بعد در شکلی که هنوز به این منوال است آن را دوباره برگزار کرد.
این سوال باقی می ماند: راستی چرا این تورنمنت را دوست نداریم و باید چه کار کرد تا جذاب تر شود؟
جواب قسمت اول سوال ساده است. این تورنمنت به نظرمان مهم نمی رسد بیشتر به این خاطر که تیم ها را نمی شناسیم. تصور کنید بخواهید نمایشی را ببینید که قبلا هرگز ندیده اید، هیچ سابقه ذهنی از آن ندارید و با کاراکترها هم آشنا نیستید. ممکن است یکی دو هنرپیشه را که قبلا در برنامه های دیگر دیده اید بشناسید اما فقط همین برای دیدن برای یک نمایش کافی است؟! ضمن این که احتمال می دهید دیگر هیچ وقت در آینده این نمایش را نبینید درست مثل کسانی که بازی افتتاحیه جام جهانی باشگاه ها بین الاهلی(امارات) و مازمبه (کنگو) را دیدند؛ شاید بعدا هیچ وقت نامی از این تیم ها و بازیکنانشان به گوششان نخورد.
حالا تصور کنید انقدر نمایشنامه ضعیف است که از قبل همه چیز را بتوانید پیش بینی کنید. این داستان جام جهانی باشگاه ها است.
خب اگر بلاتر مسئول فوتبال جهان است می تواند همه لیگ ها را برای یک ماه تعطیل کند و 32 تا از بهترین های جهان –مثلا 15 تا از اروپا، 8 تا از آمریکای جنوبی و الی آخر- را دعوت کند و 100 میلیون پوند هم جایزه در نظر بگیرد تا برای خودش یک جام جهانی دیگر بشود.
اما حالا که بلاتر نمی تواند این کار را بکند چند توصیه به او می کنیم.
* تعداد نمایندگان اروپا و آمریکای جنوبی را 2 برابر کنید-براساس هر ضابطه ای که می خواهید- تا این تورنمنت حداقل کمی رقابتی شود و معلوم نباشد کدام تیم به فینال می رسد.
* ورزشگاه های خوب و همچنین زمان مناسب انتخاب کنید. طرفداران فوتبال بیشتر در اروپا، آفریقا یا آمریکا هستند اما زمان شروع بازی های نیمه نهایی امسال ساعت 5 بعدازظهر در اروپای مرکزی است و 8 صبح تا 2 بعدازظهر در آمریکا. همه یا خوابند، یا می خواهند بروند سر کار یا در حال برگشت از کارشان هستند.
* از قدرتتان استفاده کنید و مطمئن شوید شبکه های تلویزیونی آن را پخش می کنند. شبکه های تلویزیونی برای پخش جام جهانی صف می کشند،جام جهانی باشگاه ها را در کنار آن قرار دهید تا به طور رایگان پخش کنند. با این روش فوتبال دوستان اگر بخواهند می توانند جام جهانی باشگاه ها را هم تماشا کنند.
* مراسم اهدای جایزه بازیکن سال فیفا را در یکی از ورزشگاه ها و در خلال تورنمنت برگزار کنید. این هم از آن ابزارهای جلب توجه رسانه هاست.
همه اینها شاید برای آوردن جام جهانی باشگاه ها در نقشه فوتبال کافی نباشد اما موقتا برای شروع خوب است هزینه ای هم که ندارد.
