تامین منابع مالی برای اجرای پروزه های عمرانی و صنعتی کشور در طبقه موضوعاتی قرار می گیرد که نضج گرفته از شرایط و الگوهای مدیریت کلان اقتصادی است. مدیریت کلان در کنار برنامه های بلند و میان مدت اقتصادی که در ایران به نام سند چشم انداز و برنامه های پنج ساله توسعه شناخته می شوند هم باید مکمل یکدیگر باشند تا بتوان به اهداف مشخص شده در سند چشم انداز 20 ساله دست یافت.
به باور بیشتر کارشناسان و صاحب نظران عرصه اقتصادی مولد کردن بخش اقتصادی کشور به جای مصرفی بودن ان مهم ترین راهکاری است که باید هرچه زودتر در دستور کار قرار یرد لذا بهره گیری همه جانبه از تمام ظرفیت های تولیدی به ویژه در بخش صنایع زیر بنایی به منظور تکمیل زنجیره ارزش تولید اقدامی است که در برنامه پنجم توسعه نیز بر آن تاکید شده است.
صنعت نفت به مثابه پیشروترین تکه در دومینو ارزش افزوده نقشی قابل انکار در این بین دارد که انتظار می رود برای جذب سرمایه برای اجرای پروژه های ان استراتژی مناسبی در نظر گرفته شود. اگر از استراتژی سخن می گوییم نه به این خاطر است که بخواهیم دستاوردهای دولت قبلی را نادیده بیریم بلکه به این دلیل است که هر وزیری که سکان این صنعت را در دست می گیرد مسیری متفاوت از مسیرهای مد نظر و برنامه ریزی شده را در پیش می گیرد.
دعوت از شرکت های خارجی برای حضور در صنعت نفت ، تغییر نظام پیمانکاری و کارفرمایی در ساخنار این صنعت ، بهره گیری از قدرت چانه زنی شرکت نیکو برای جذب سرمایه ، پی گیری مجدانه برای تاسیس بانک توسعه صنعت نفت و ... از جمله جاده هایی بود که برای اجرای پرژه ها از آن استفاده شده است. که برخی از آن ها به نتیجه رسید و برخی دیر در محاق سرمایه خفه شد.
وزیر نفت دولت دهم چند روز پیش از به پایان رسیدن سال 88 در نشستی با خبرنگاران مشکل سرمایه گذاری در صنعت نفت را با تکیه بر توان بانک های ایرانی حل شدنی دانست.این در حالی است که همگان بر این حقیقت اتفاق نظر دارند که بانک ها برای تامین منابع مالی پروژه هایی که دارای ریسک پذیری بالایی هستند چندان دوست ندارند وارد این فضا شوند چرا که می خواهند در کمترین زمان بیشتری سود را از ان خود کنند . خواب سرمایه در ایران موضوعی نیست که بانکداران کشور از آن بی خبر باشند وبا علم به آن بخواهند در بزرگترین صنعت کشور که بیشترین خواب سرمایه را دارد سرمایه گذاری کنند.
بر اساس یکی از تحقیقات انجام شده خواب سرمایه ایران 6 برابر استاندارد دنیاست که نشان دهنده این حقیقت است که بانک ها رچه در ظاهر از علاقه مندی خود برای حضور در این صنعت سخن می گویند اما خود بیشتر از هر مدیر اقتصادی دیگری این کار را برای بنگاه اقتصادی همچون بانک منطقی نیست.
به اعتقاد نگارنده این سطور ، بهتر است برای پایان دادن به حضور یا عدم حضور بانک ها در صنعت نفت مسولان وزارت نفت تلاش خود را بر همان تاسیس بانک توسعه صنعت نفت گذاشته و یا دلایل کارشناسی ، تاسیس این بانک را برای مسولان بانک مرکزی تبیین کنند.
بدون تردید در شرایط کنونی حمایت مالی از صنعت نفت یک امر ضروری است زیرا برای اجرای طرح های مهم و توسعه ای صنعت نفت باید منابع بانکی به این صنعت تزریق شود. هماکنون با تأسیس بانک صنعت و معدن اغلب پروژههایی که در حوزه صنایع کشور انجام میگیرد، از طریق مرجع تخصصی و کاربردی مثل این بانک تأمین اعتبار میشوند در صورتی که این خلأ به طور جدی در تأمین اعتبار پروژههای صنعت نفت نیز دیده میشود. با راهاندازی و تأسیس بانک توسعه صنعت نفت کشور، هزینههای مربوط به عملیات توسعه بخشهای بالادستی و پاییندستی صنایع نفت، گاز و پتروشیمی کشور از این طریق تأمین میشود.
با راهاندازی بانک توسعه صنعت نفت، سرمایهگذاری در پروژههای صنعت نفت از اعمال نظر یک نهاد دولتی خارج شده و به صورت یک عملیات بانکی در چارچوبها و ضوابط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران انجام میشود.
مبرهن و واضح است که با این روش سوءظنهایی که در برخی مقاطع خاص در حوزه عدم شفافیت هزینهکردها و سرمایهگذاریهای درآمدهای نفتی از سوی وزارت نفت مطرح میشود نیز از بین رفته و حساب مالی دولت و وزارت نفت نیز در چارجوب ضوابط بانک مرکزی شفافتر خواهد شد.
