
به گزارش جهان ، آیت الله العظمی مجتبی تهرانی در جلسه درس اخلاق خود با اشاره به فتنه ها و آزمایشات الهی بیان می دارد:
1- آزمایشهای الهی بدون اعلام قبلی است
آنچهکه امتحان را خیلی پیچیده میکند، این است که شاگرد نداند که دارد امتحان میشود. در آزمایشهای الهی، اینطور نیست که خداوند اعلام کند چه موقعی تو را می آزمایم. هر لحظه ما داریم امتحان میشویم. به خلاف آزمایشهای بشری در ارتباط با اکتساب علوم که در آنها اعلام قبلی میکنیم.
2- برخی آزمایشات پیچیده هستند
در امتحانات بشری هم اینگونه است که گاهی اوقات شاگرد، جواب سؤالات امتحانی را میداند اما استاد در طرح سؤالات، یک نوع پیچیدگی را مطرح میکند. چه بسا مطلب ساده باشد امّا به نحو پیچیده و دو پهلو و گاهی هم چند پهلو است؛ مانند سؤالات چهارگزینهای. خدا نکند هر دو اینها با هم باشد؛ یعنی از طرفی انسان از اینکه در بوتۀ آزمایش است، غفلت داشته باشد و از آن طرف هم سؤال امتحان یک سؤالی باشد که انسان نتواند حق را از باطل به سادگی تمییز بدهد.
تفاوت بلا و فتنه
چه بسا لغت بلا، غالباً در آزمایشهایی به کار میرود که حق از باطل به آسانی تمییز داده میشود. امّا فتنه غالباً در آزمایشهایی مصرف میشود که حق از باطل به سادگی تمییز داده نمیشود. آزمایشهای الهی گاهی به صورت فتنه است و تمییز دادن حق از باطل بر اثر هواهای نفسانی مشکل میشود.
هواهای نفسانی؛ سبب عدم تشخیص حق از باطل
این آزمایش الهی است. خدا دارد تو را امتحان میکند و خودت هم نمیفهمی. سؤالات را به نحوی برای تو مطرح میکند که به نظرت میآید حکم شرعی این است. گاهی هم فتوا میدهند و بعد هم به فتوایشان عمل میکنند در حالیکه می بینی سرتاسر خلاف شرع است. چرا نمی تواند از حق، باطل را و از باطل، حق را تمییز دهد؟ پیچیدهگیاش برای چه است؟ برای این است که او دستخوش هواهای نفسانی است و این گردوغبارِ در درون نمیگذارد. مانند اینکه سرِ امتحان گیج شده باشد و نتواند جواب بدهد؛ بلکه آن جوابی را که باطل است انتخاب میکند. این به خاطر هواهای نفسانی است.
آیا آنهایی که امام حسین(علیه السلام) را کشتند او را نمیشناختند؟ خوب می شناختند. ولی آنچه را که موافق با هواهای نفس بود، در ذهنشان پرورش دادند و آن را انتخاب کردند. مسأله، مسأله خواستههای نفسانی بود.