منوچهر متکی که روز جمعه برای شرکت در چهل و ششمین کنفرانس سالیانه امنیتی مونیخ به آلمان سفر کرده بود در اظهار نظری غیرمنتظره گفت: ایران امیدوار است که مبادله سوخت هستهای با کشورهای قدرتمند جهان بهزودی انجام شود. وی تأکید کرد که در آینده نزدیک این مسأله حتماً به نتیجه میرسد.
به گزارش شینهوا، منوچهر متکی روز شنبه در حاشیه کنفرانس مونیخ با یوکیو آمانو، مدیر کل جدید آژانس بینالمللی انرژی اتمی دیدار و گفت و گو کرد. وی در این دیدار گفت: مهمترین مسأله این است که یک اراده سیاسی برای انجام مبادله سوخت در کشور وجود دارد و من احساس میکنم اکنون زمان آن رسیده است.
وزیر امور خارجه کشورمان با اشاره به این که تهران جدیت خود را برای تبادل سوخت هستهای در بالاترین سطح اعلام کرده است، تصریح کرد: با توجه به گفت وگوهای انجام شده و نزدیکی نظرات تصور میکنم که زمینه انجام این تبادل در آینده نه چندان دور فراهم شده است و ما به یک توافق مبنایی نزدیک میشویم.
متکی جمعه شب خطاب به شرکت کنندگان در کنفرانس، با تأکید بر اینکه در مساله هستهای اکنون بحث راکتور تهران و نیاز آن به سوخت مطرح است، اظهار داشت: این راکتور که حدود 50 سال پیش ساخته شده است، داروهای مورد نیاز بیماران خاص را تأمین میکند.
به گفته وزیر امور خارجه کشورمان بعد از انقلاب سوخت راکتور تهران از منابع دیگری تأمین میشد ولی در یک سال آینده این راکتور نیاز به سوخت جدید دارد که سه راه «تولید سوخت 20 درصد»، «خرید از کشورهای دیگر» و «مبادله سوخت» برای تأمین سوخت آن در پیش است.
وی با بیان اینکه در این تبادل سه مؤلفه «زمان، مکان و میزان» سوخت مطرح است، یادآور شد: ما چارچوبها را بیان کردیم و با طرفهای مختلف مستقیم یا غیرمستقیم درگفت وگو هستیم. فکر میکنم که طرفین اراده سیاسی خود را برای انجام این تبادل به اثبات رساندند.
متکی گفت: با گروه وین دو دور مذاکره کردیم و ایران هم جدیت خود را برای تبادل در بالاترین سطح اعلام کرده است. با توجه به گفت وگوهای انجام شده و نزدیکی نظرات تصور میکنم که زمینه انجام این تبادل در آینده نه چندان دور فراهم شده است.
وی اظهار داشت: جمهوری اسلامی ایران بر این اعتقاد است که نگهداری سلاحهای هستهای نه تنها فاقد مشروعیت است، بلکه انزجار عمومی را به همراه دارد و باید نسبت به از بین بردن آنها اقدام کرد.
اختلاف نظر قدرتهای بزرگ
در متن و حاشیه نشست امنیتی مونیخ برخی از مقامات رسمی جهان درباره فعالیتهای هستهای ایران مواضعی را بیان کردند که در برخی موارد نشان از تفاوت و تضاد موضعگیری در بین آنها داشت. به گزارش واشنگتن پست گیدو وستروله، وزیر امور خارجه آلمان گفت: جمهوری اسلامی ایران باید به جامعه جهانی ثابت کند که فعالیتهای هستهای آن مسالمتآمیز است. وی افزود: فعالیتهای ایران نمیتواند مورد پذیرش جامعه جهانی قرار بگیرد زیرا این فعالیتها میتوانند امنیت جهانی را به مخاطره بیندازند.
خبرگزاری نووستی گزارش داد که سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه روز جمعه در برلین اعلام کرد اگر تهران به پیشنهاد آژانس بینالمللی انرژی اتمی در خصوص خروج اورانیوم از جمهوری اسلامی جهت تولید سوخت رآکتور تحقیقاتی تهران در کشورهای سوم پاسخ شفافی ندهد، مساله هستهای ایران برای بررسی به سازمان ملل متحد ارائه خواهد شد.
وی با بیان اینکه جهان از جمهوری اسلامی درباره برنامه هستهایاش پاسخ میخواهد افزود: ما تأیید میکنیم که اگر پاسخ سازندهای از سوی ایران دریافت نکنیم وادار خواهیم شد که این موضوع را در شورای امنیت سازمان ملل متحد مطرح کنیم.
کارل بیلت، وزیر امور خارجه سوئد که به همراه وزیر امور خارجه کشورمان در نشست پرسش و پاسخ با شرکتکنندگان در این کنفرانس شرکت کرده بود، با تأکید بر اینکه غنی سازی اورانیوم حق ایران است، خواستار پایبندی ایران به «انپیتی» شد و گفت: سوء ظنهایی در بین طرفین وجود دارد. ایران باید بهصورت دقیق و مشخص نظر خود را در باره تبادل اورانیوم به آژانس ارائه کند.
بیلت با کلیدی خواندن مساله هستهای ایران اظهار داشت: در این مسیر فراز و نشیبهایی وجود داشته و فرصتها از دست رفتهاند، اجازه ندهیم که فرصتهای باقیمانده نیز از دست بروند.
در عین حال یک دیپلمات چینی در سازمان ملل گفت که شش کشور عضو 1+5 باید پیشنهاد ایران را قبول کنند و ببینند که آیا ایرانیان واقعاً قصد تحقق ثمربخش بودن مذاکرات دارند یا خیر؟ این دیپلمات چینی که خواست نامش فاش نشود، گفت این یک پیشنهاد آشکار و علنی است.
یانگ جیه چی، وزیر امور خارجه چین نیز در نشست کنفرانس امنیت مونیخ گفت که مذاکره با دولت ایران وارد مرحلهای حیاتی شده است.
جیه چی در نظری متفاوت تصریح کرد که کشورهای دخیل باید منافع درازمدت و کلی را در نظر گرفته و تلاشهای دیپلماتیک را افزایش دهند، صبور باشند و یک سیاست عملی و انعطافپذیرتر را اتخاذ کنند. هدف یافتن یک راه حل مناسب، جامع و دراز مدت از طریق گفتوگو و مذاکره است.
جیه چی روز پنجشنبه نیز خواستار دور دیگری از مذاکرات با حضور اعضای دایمی شورای امنیت سازمان ملل (آمریکا، انگلیس، روسیه، چین و فرانسه و آلمان) شد با این امید که پیشنهادی که بتواند مورد توافق دو طرف قرار گیرد، به دست آید اما هیلاری کلینتون، وزیر امور خارجه آمریکا صراحتاً اعلام کرد که موضع دولت باراک اوباما تغییری نکرده است.
برگزاری 1+5 تلفنی
فیلیپ کراولی، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا روز جمعه گفت که مقامات کشورهای آمریکا، انگلیس، روسیه، چین، فرانسه و آلمان در یک کنفرانس تلفنی به مدت 90 دقیقه درباره برنامه هستهای ایران گفت و گو کردند که ویلیام برنز، معاون وزیر امور خارجه آمریکا در زمینه امور سیاسی نمایندگی طرف آمریکایی را برعهده داشت.
به گزارش خبرگزاری شینهوا، کراولی با اشاره به دو مسیر اعمال فشار و مذاکرات که کشورهای غربی در قبال برنامه هستهای ایران در پیش گرفتهاند گفت: آنها درباره هر دو مسیر صحبت کردهاند.
به گزارش خبرگزاری رویترز اعضای غربی 1+5 درباره دور چهارم تحریمهای احتمالی علیه ایران صحبت کردهاند و اگرچه مسکو تمایل خود را به حمایت از اقدامات تنبیهی جدید نشان داده است چین که همانند روسیه روابط تجاری نزدیکی با تهران دارد با این اقدام مخالف است.