
مسولان صنعت نفت کشور از سال های گذشته تا کنون در حالی از توسعه سی ان جی به عنوان راهبرد اصلی در بخش حمل و نقل سخن گفته اند که اقدامات در نظر گرفته شده توسط ستاد مدیریت بر حمل و نقل سوخت در این خصوص ، به طور مشخص در برابر ان قرار گرفته است. به عنوان نمونه وزارت نفت بر این اعتقاد بود که در سبد مصرفی سوخت سهم سی ان جی باید بیشتر از 25 درصد باشد در شرایطی که این رقم با ال پی جی به 25 درصد رسید که موجب شد تا وزارت نفت به این موضوع اعتراض کند. همین سیاست ها موجب شده تا بخش خصوصی فعال در این زمینه، میان زمین و هوا معلق بماند تا تکلیف خود را بداند؛ آیا به آسمان صعود خواهد کرد یا با سر به زمین خواهد خورد؟
کمی جدی !
به هر صورت چه خوب و چه بد ، صنعت سی.ان.جی 6 سال پیش در شرکت ملی نفت ایران ظهور کرد و در شرکت بهینه سازی رشد یافت، سپس در سال 1385 به شرکت پخش فرآورده های نفتی انتقال داده شد، پس از آن در سال 1387 با عنوان شرکت گاز خودرو در زیرمجموعه شرکت ملی گاز ایران تعریف شد و در دی ماه امسال دوباره به شرکت پخش برگشت.
رئیس هیئت مدیره انجمن سی.ان.جی کشور در گفت و گو با "جوان" با اشاره به این موضوع گفت : متولی جایگاه های دو منظوره شرکت پخش فرآورده های نفتی و متولی جایگاه های تک منظوره شرکت گاز خودرو بود؛ اما هم اکنون با ادغام گاز خودرو در شرکت پخش، خوشبختانه در این قسمت، دیگر مشکل دوگانگی وجود نخواهد داشت.
قاچاق سیلندرهای سی.ان.جی
دادرس در باره ظهور پدیده قاچاق در صنعت سی.ان.جی توضیح داد: متأسفانه حادثه نامطلوب دیگری که در صنعت سی.ان.جی در حال وقوع است، قاچاق حجم چشمگیری سیلندرهای گاز غیر استاندارد از کشورهای همسایه مانند عراق و به ویژه از مرز کردستان به داخل کشور است.
وی با اشاره به آمارهای سرسام آور قاچاق در حوزه سی.ان.جی اظهار داشت: هم اکنون به طور میانگین روزانه 300 تا یکهزار سیلندر در کارگاه های غیرمجاز بر روی خودروها نصب می شود، همچنین بر اساس آمارهای اعلام شده از سوی دولت، ماهانه حدود 10 هزار دستگاه خودرو به طور غیر مجاز دوگانه سوز می شوند. البته می توان گفت که این آمار مقطعی است و ممکن است در یکی دو ماه آینده قطع شود.
نیم ساعت برای سوخت گیری
دادرس زمان سوخت گیری در جایگاه های کلان شهرها را حدود 25 تا 30 دقیقه خواند و گفت: هم اکنون در بعضی از جایگاه های بزرگ دارای دو کمپرسور در کلان شهرها، سوخت گیری روزانه چهار هزار خودرو بالاترین رکوردی موجود است، این در حالی است که تکنولوژی های جدیدی در دنیا ظهور کرده و هم اکنون با به کارگیری آنها در نقاط مختلف دنیا، روزانه بیش از 10 هزار خودرو امکان سوخت گیری در جایگاه های سی.ان.جی را دارند، انجمن صنفی سی.ان.جی کشور هم اکنون در حال بررسی این تکنولوژی ها برای استفاده از آن در ایران است.
وی تصریح کرد: با توجه به گران بودن زمین برای احداث جایگاه در کلان شهرها، نباید از روش های سنتی و کمپرسورسازهای قدیمی با ظرفیت پایین استفاده شود که عملی کردن این امر نیازمند بررسی های علمی- تخصصی در باره کمپرسورهای با تکنولوژی جدید است و انجمن صنفی سی.ان.جی، فعالیت های چشمگیری در این زمینه به انجام رسانده است.
سی.ان.جی 118 تومان
دادرس افزود: قیمت اندک فروش سی.ان.جی در جایگاه ها در قیاس با کشورهای هم تراز منطقه، پایین بودن شاخص جذابیت صنعت به نسبت صنایع هم ترازنفت، گاز و پتروشیمی، هزینه های اجرایی سنگین ساخت جایگاه ها شامل هزینه های عملیات ساختمانی، تأسیسات، مکانیکال و الکتریکال و زمان بری ساخت پروژه های سی.ان.جی (دست کم دو تا سه سال)، پرداخت سنگین حق انشعابات برق و گاز با هزینه های ماهانه بالا، پایین بودن نرخ سودآوری و سرمایهگذاری ساخت (به طور میانگین بین 20 تا 25 درصد) از جمله دلایل عدم تمایل بخشی خصوصی به سرمایه گذاری در پروژه های سی.ان.جی با وجود فعالیت های گسترده متولیان CNG برای ترغیب بخش خصوصی است.
وی همچنین در باره تعیین بهای منطقی برای سی.ان.جی توضیح داد: قیمت سی.ان.جی باید یک قیمت کارشناسی باشد تا بخش خصوصی در صنعت دوام و بقا داشته باشد؛ بر اساس آنالیز اقتصاد مهندسی جایگاه های سی.ان.جی و بررسی سبد سوختی که در مصرف جایگاه های سی.ان.جی استفاده می شود، قیمت مناسب در صورت واگذاری به بخش خصوصی و رقابتی عمل کردن آن، بهای بیش از 118 تومان است که اسناد، ادله و دفاعیات ویژه خود را نیز دارد.
رئیس هیئت مدیره انجمن سی.ان.جی کشور همچنین قیمت مطلوب برای عرضه سی.ان.جی در جایگاه ها را دست کم 80 تومان اعلام کرد و گفت: بهای عادلانه و ایده آل برای پیمانکاران بهره بردار، دست کم 80 تومان است، اما این قیمت در بخش سرمایه گذاری برای احداث و خریداری جایگاه ها، دست کم بیش از 118 تومان است.
ستاد به قول خود عمل نمی کند
رئیس هیئت مدیره انجمن سی.ان.جی کشور با اشاره به اعلام رئیس ستاد مدیریت حمل و نقل و سوخت مبنی بر واگذاری رایگان کمپرسور و پرداخت هزینه ابنیه جایگاه های سی.ان.جی به افرادی که برای احداث جایگاه سی ان جی زمین بیاورند، اظهار داشت: اما عملا از ابتدای امسال تا کنون حتی یک کمپرسور هم به کسانی که دارای زمین هستند و به گاز خودرو مراجعه کرده اند، واگذار نشده است، عملا نامه ای مبنی بر عدم واگذاری کمپرسور و پرداخت هزینه ها صادر نمی شود، اما 6 ماه است که این طرح بی سر و صدا متوقف شده است.