علی البرزی
هر روز زمانی که از کنار کتابفروشیهای خیابان انقلاب میگذشتم صداهای عجیب و غریبی در گوشم نجوا میکرد: سیدی، نوار، ورق و...
اما چند روز پیش که برای تهیه کتاب به این مکان رفتم علاوه بر صداهای گذشته اینبار مجلات جدیدی نظرم را جلب کرد:
«عربی، ایرانی، خارجی، بالای 18 سال، همهجورشو داریم».
شما هم شاید در چند وقت گذشته در زمان عبور از کنار پیادهروها و خیابانهای سطح شهر این مجلات را دیده باشید و با افرادی که از شما درخواست خرید فیلم یا سیدی میکنند مواجه شدهاید، عکسالعمل شما در برابر این افراد چگونه است؟
در چند وقت اخیر فیلمها و سیدیهای مبتذل غربی به راحتی در کنار خیابانها و توسط دستفروشان به فروش میرسد.
وقتی مشکل دو چندان میشود؟!
این موضوع تا جایی پیش رفته که تعدادی از سایتها و وبلاگهای اینترنتی به صورت آشکار اقدام به تبلیغ این نوع فیلمها و اماکن عرضه آن در اینترنت میکنند.
یک سؤال؟!
افرادی که اقدام به فروش فیلمهای مبتذل در سطح شهر میکنند، چه کسانی هستند و از کجا و از طریق چه کسانی این فیلمها را دریافت میکنند؟!
برای پاسخ به این سؤال به سراغ تعدادی از این افراد در سطح شهر تهران رفتهایم:
خیابان انقلاب، ساعت پنج بعدازظهر
جوانی کمسن و سال در کنار پیادهرو ایستاده است، یک کارتون کوچک در کنار پای خود قرار داده و رهگذران را تشویق به خرید فیلمهایش میکند.
به سراغش که رفتم ابتدا از جواب دادن ابا کرد اما اطمینانش را جلب کردم.
مهدی 24 ساله دانشجوی رشته معماری دانشگاه تهران است، در مورد علت کارش سوال کردم در جوابم گفت: آقا به خدا کار نیست 24 سالمه باید به نوعی خرج و مخارج خودم را دربیاورم.
زمانی که از مهدی در مورد علت روی آوردن به این کار و عدم اشتغال به حرفههای دیگر پرسیدم، اظهار داشت: در این شرایط که کار به سختی پیدا میشود از طریق فروش فیلم میتوانم حداقل، اندک درآمدی برای خودم داشته باشم.
«هر حلقه فیلم 500 تومان سود دارد»، این جمله را مهدی در پاسخ سؤالم در مورد میزان درآمدش میگوید و میانگین درآمد ماهانه خود را از طریق فروش فیلم و سیدی 100 هزار تومان اعلام میکند.
ساعت هفت شب، میدان امام حسین
«سیدی، نوار، 87، 88 بدو که تمام شد، آقا سیدی بدم؟
جوانان بشتابید»، این جملات را پیرمردی در گوشهای از میدان امام حسین تکرار میکرد، دو کیف بزرگ در کنارش قرار گرفته که در هر کدام انواع فیلمهای غربی با عکسهای مبتذل آماده فروش به مشتریان است.
به سراغش رفتم و در مورد فیلمهایش سوال کردم. در جواب گفت: همهجورشو دارم، ایرانی، عربی، خارجی، جدید و قدیم و برای همه سنین، هر چی که بخواهی دارم.
این فروشنده فیلم در مورد چگونگی تهیه این فیلمها گفت: در چند ماه گذشته تهیه این فیلمها راحتتر شده و از مغازههای مختلف قابل تهیه است!
اغتشاش فکری در راه است؟!
«اغتشاش فکری در راه است؛ فروش فیلمهای مبتذل، فکر و روح جوانان را هدف گرفته است.» مریم رامشت، استاد دانشگاه و روانشناس با بیان این مطلب گفت: متأسفانه رواج فروش فیلمهای مبتذل در سطح شهرها نوعی تهدید علیه جوانان و افکار و عقاید آنها است.
این استاد دانشگاه در ادامه اظهار داشت: یکی از دلایل اصلی گرایش جوانان به این نوع فیلمها فقدان برنامههای مشخص فرهنگی و تربیتی است که موجب شده جوانان بهویژه نوجوانان هیجانات دوران سنی خود را به این شیوه برطرف کنند.
«فیلمهای مبتذل بلوغ جوانان را هدف گرفته است.» را مشت با اشاره به این مطلب گفت: جوانان و نوجوانان در شرایطی هستند که نیازهای جسمی و روحی دوران بلوغ میتواند به وسیله این نوع فیلمها تحریک شود و این نوع تحریک جسمی و روحی موجبات مشکلات بعدی در جامعه را به وجود میآورد.
خانواده، اولین نهاد مسؤول
این روانشناس با اشاره به نقش خانواده در کاهش تقاضای جوانان نسبت به فیلمهای مبتذل معتقد است: خانواده بهعنوان اولین و اصلیترین نهاد اجتماعی میتواند نقش بهسزایی در این زمینه داشته باشد و ادامه آموزشهای منطقی از طرف خانواده به جوان و ارضای نیازهای اصلی فرزندان از طریق صحیح میتواند عامل اصلی کاهش تقاضا در بین جوانان باشد.
وی در ادامه گفت: در چنین شرایطی اقدامات انتظامی شدید و سختگیری خانوادهها نمیتواند راهحل مناسبی برای این معضل اجتماعی باشد.
نظارتها کم شده است
«ضعف قوانین نداریم، نظارتها کم شده است.» فرهاد تجری نایبرئیس کمیسیون قضایی مجلس در گفتوگو با خبرنگار جوان با بیان این مطلب گفت: در زمینه فروش اقلام فرهنگی و فیلمهای مبتذل در سطح شهرها قوانین کافی وجود دارد اما چند وقت اخیر نظارت سازمانها به ویژه نیروی انتظامی و قوهقضائیه نسبت به این موضوع کمتر شده است.
نایبرئیس کمیسیون قضایی در ادامه با اشاره به دلایل اصلی کاهش نظارتها گفت:متأسفانه حوادث چند ماه اخیر و درگیریهایی که به وقوع پیوست باعث شد نظارت نیروی انتظامی و قوهقضائیه تا حد زیادی کاهش پیدا کند و تمرکز آنان به مسائل مربوط به آشوب معطوف شود.
«مجازاتهایی که اعمال نمیشود». تجری با بیان این مطلب که در حال حاضر مجازاتهای ویژه انتشاردهندگان فیلمهای مستهجن در کشور اجرا نمیشود، گفت: موضوعات مرتبط و حاشیهای حوادث اخیر باعث شده است که قوهقضائیه آنطور که باید به اعمال مجازاتهای لازم نسبت به این افراد نپردازد.
فاجعه در راه است؛ مسؤولان بیدار شوند؟
متأسفانه ناآرامیهای کشور در چند ماه گذشته از یک طرف و عدم توجه برخی از سازمانهای دستاندرکار از طرف دیگر باعث شده که فروش فیلمهای مبتذل در سطح شهرها به شدت افزایش پیدا کند و این موضوع میتواند زنگ خطر جدی برای امنیت اخلاقی و روانی جامعه به شمار آید.
البته جای سؤال دارد که چرا تا به امروز، اقدامات لازم برای مقابله با این معضل اجتماعی از طرف دولت و سازمانهای مسؤول همچون نیروی انتظامی و قوهقضائیه صورت نگرفته و چه سازمانی بهطور مشخص مسؤول مقابله با این موضوع است؟!
