نشست کشورهای 1+ 5 در نیویورک که رسانههای غربی با تبلیغات گسترده درباره بررسی مسأله تحریمهای بیشتر علیه ایران به استقبال آن رفته بودند، در حالی برگزار میشود که چین اعلام کرده است دیپلماتی ردهپایین به این جلسه میفرستد. در نشست امروز مدیران سیاسی وزارت خارجه آمریکا، روسیه، انگلیس و فرانسه و آلمان شرکت خواهند کرد. چین اواسط هفته گذشته به صورت قاطعانه موضع خود در مخالفت با تحریمهای بیشتر را تکرار کرد و از قول سخنگوی وزارت خارجةاش پاسخ روشنی درباره شرکت یا عدم شرکت در نشست امروز نداد تا سرنوشت آن را در هالهای از ابهام قرار دهد.
کار به جایی رسید که خبرگزاری روسی ریانووستی پنجشنبه به نقل از یک منبع دیپلماتیک اعلام کرد که نشست شنبه 1+5 برگزار نمیشود اما خبرگزاری روسی اینترفاکس روز جمعه به نقل از وزارت خارجه این کشور اعلام کرد که این جلسه برگزار خواهد شد، اگرچه مشکلات فنی دشواری در سازماندهی آن وجود دارد. با این وجود آمریکاییها از همان پنجشنبه اعلام کردند که چین با نمایندهای در سطحپایین در جلسه روز شنبه 1+5 شرکت خواهد کرد. خبری که همان روز لورا روزن خبرنگار فارین پالیسی در وبلاگ خود در سایت خبری تحلیلی پولیتیکو با عنوان «چین نوک بینی 1+5 را چید» به آن اشاره کرد.
سایت خبری تحلیلی پولیتیکو به نقل از یک دیپلمات غربی نوشت که چینیها معمولاً در سطح پایین در نشستهای 1+5 شرکت میکنند و همان کسی هم که شرکت میکند تمایلی ندارد به اندازه سایر نمایندگان در جلسه صحبت کند و معمولاً در اتاق نشست به صورت یک ناظر حضور دارد. به نوشته همین پایگاه خبری این اقدام چین که سال جاری میلادی ریاست شورای امنیت را به عهده میگیرد، نشانهای از حرکت چین برای کند کردن روند تحریمها یا کمتأثیر ساختن آنهاست. پولیتیکو همچنین این مسأله را اینگونه تفسیر میکند که چین و آمریکا چالشهای فزایندهای را در روابط خود تجربه میکنند. چالشهایی که از سویی به مسأله فروش آمریکا به تایوان و همچنین جنگ اینترنتی هکرهای چینی با سایت گوگل مربوط میشود.
روزنامه واشنگتن پست نیز به نقل از برخی دیپلماتهای غربی این اقدام چین را واکنش به فروش سلاح به تایوان از سوی آمریکا دانست.
اگرچه از قول برخی دیگر نوشت که چین معمولاً در نشستهای نظیر این چنین میکند. این در حالی است که تاریخ نشست امروز توسط خود چین پیشنهاد شده بود چرا که نشست قبلی 1+5 به سبب عدم حضور چینیها لغو شد و در واقع نشست امروز جلسهای جبرانی به حساب میآید.از سوی دیگر روز گذشته وزیر امور خارجه چین در کنفرانس خبری مشترک با همتای آلمانی خود تصریح کرد که مسأله هستهای ایران باید از طریق مذاکرات صلحآمیز دیپلماتیک حل شود تا به حفظ ثبات در خاورمیانه بینجامد.
یانگ جیچی با بیان اینکه چین قاطعانه از رژیم منع اشاعه هستهای حمایت میکند، خاطرنشان ساخت که هر کشورها حق استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای را دارند.
پیشتر یک منبع آگاه دیپلماتیک در نیویورک به «ریانووستی» اطلاع داده بود که نشست امروز در نیویورک به پیشنهاد طرف چینی برگزار میشود، چرا که در آن زمان دیپلمات بلندپایه چینی که مسؤول مذاکرات پیرامون برنامه هستهای ایران در چارچوب 1+5 میباشد، در آمریکا خواهد بود.
آمریکا امیدوار به کسب حمایت روسها
صرف نظر از اقدام تحقیرکننده چین پیشبینیها حاکی از آن است که نشست امروز بینتیجه پایان پذیرد. روز چهارشنبه خبرگزاری فرانسه به نقل از یک دیپلمات که خواست نامش فاش نشود، اعلام کرد که با توجه به مخالفت چین با اصل تحریمها و همچنین اختلاف آمریکا با سایر اعضا بر سر نوع و مصادیق تحریم انتظار میرود نشست روز شنبه بدون صدور بیانیهای تمام شود. دورنمای بینتیجه بودن این نشست سبب شد تا آمریکاییها تا آخرین لحظات تمام تلاش خود را برای اقناع یک عضو غیر غربی دیگر 1+5 یعنی روسیه انجام دهند. در همین رابطه ویلیام برنز نماینده آمریکا در 1+5 روز چهارشنبه به مسکو رفت تا میزان هماهنگی روسها را با مواضع آمریکا در اعمال تحریمهای بیشتر سنجیده و احتمالاً درصد این هماهنگی را در حد توان افزایش دهند.
در اواخر سال گذشته رئیس جمهوری روسیه پس از دیدار با باراک اوباما همتای آمریکایی خود تأکید کرد که مقامات مسکو ممکن است در برخورد خویش تجدید نظر کرده و به اعمال فشار بر ایران ردی مثبت دهد.
اگر چه روسها از طریق وزیر خارجه و سایر مقامات خود تلاش کردند سخنان مدودف را تعدیل کنند و از ادامه روند دیپلماسی در برابر ایران سخن گفتند.
اما در عرصه عمل روسیه با به تعویق انداختن چندین باره راهاندازی نیروگاه بوشهر و تحویل ندادن سامانه پدافندی اس 300 به ایران همراهی مقطعی خود را با اهداف آمریکا نشان داد با این وجود کارشناسان معتقدند که مسکو اگر چه قاطعیت پکن در برابر واشنگتن را ندارد اما همکاری با آمریکا علیه ایران را فرآیندی قابل اطمینان نمیداند و از این نظر معمولاً واشنگتن مسیر دشواری برای همراهسازی کامل مسکو در برابر تهران پیش رو دارد.
روزنامه واشنگتن پست نیز به نقل از برخی دیپلماتهای غربی این اقدام چین را واکنش به فروش سلاح به تایوان از سوی آمریکا دانست.
اگر چه از قول برخی دیگر نوشت که چین معمولاً در نشستهای نظیر این چنین میکند. این در حالی است که تاریخ نشست امروز توسط خود چین پیشنهاد شده بود چرا که نشست قبلی 1+5 به سبب عدم حضور چینیها لغو شد و در واقع نشست امروز جلسهای جبرانی به حساب میآید.
پیشتر یک منبع آگاه دیپلماتیک در نیویورک به «ریانووستی» اطلاع داده بود که نشست امروز در نیویورک به پیشنهاد طرف چینی برگزار میشود، چرا که در آن زمان دیپلمات بلندپایه چینی که مسؤول مذاکرات پیرامون برنامه هستهای ایران در چارچوب 1+5 میباشد، در آمریکا خواهد بود.
آمریکا امیدوار به کسب حمایت روسها
صرف نظر از اقدام تحقیرکننده چین پیش بینیها حاکی از آن است که نشست امروز بینتیجه پایان پذیرد. روز چهارشنبه خبرگزاری فرانسه به نقل از یک دیپلمات که خواست نامش فاش نشود، اعلام کرد که با توجه به مخالفت چین با اصل تحریمها و همچنین اختلاف آمریکا با سایر اعضا بر سر نوع و مصادیق تحریم انتظار میرود نشست روز شنبه بدون صدور (بیانیهای تمام شود. دورنمایی بینتیجه بودن این نشست سبب شد تا آمریکاییها تا آخرین لحظات تمام تلاش خود را برای اقناع یک عضو غیر غربی دیگر 1+5 یعنی روسیه انجام دهند. در همین رابطه ویلیام برنز نماینده آمریکا در 1+5 روز چهارشنبه به مسکو رفت تا میزان هماهنگی روسها را با مواضع آمریکا در اعمال تحریمهای بیشتر سنجیده و احتمالاً درصد این هماهنگی را در حد توان افزایش دهند.
در اواخر سال گذشته «دمیتری میدویدیف» رئیس جمهوری روسیه پس از دیدار با باراک اوباما همتای آمریکایی خود تأکید کرد که مقامات مسکو ممکن است در برخورد خویش تجدید نظر کرده و به اعمال فشار بر ایران ردی مثبت دهد.
اگر چه روسها از طریق وزیر خارجه و سایر مقامات خود تلاش کردند سخنان مدودف را تعدیل کنند و از ادامه روند دیپلماسی در برابر ایران سخن گفتند.
اما در عرصه عمل روسیه با به تعویق انداختن چندین باره راة اندازی نیروگاه بوشهر و تحویل ندادن سامانه پدافندی اس 300 به ایران همراهی مقطعی خود را با اهداف آمریکا نشان داد با این وجود کارشناسان معتقدند که مسکو اگر چه قاطعیت پکن در برابر واشنگتن را ندارد اما همکاری با آمریکا علیه ایران را فرآیندی قابل اطمینان نمیداند و از این نظر معمولاً واشنگتن مسیر دشواری برای همراهسازی کامل مسکو در برابر تهران پیش رو دارد.
