موضعگیری تند و تیز کاخ سفید درباره ناآرامیهای روز عاشورا در ایران که چرخشی محسوس در رویکرد محافظهکارانه آمریکا در قبال تحولات ایران محسوب میشود با انتقاد کارشناسان و برخی محافل آمریکایی مواجه شده است.
به گزارش «جوان»، مایک هامر، سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا یکشنبه شب به فاصله چند ساعت بعد از ناآرامیهای تهران گفت: ما قویاً خشونت و سرکوب ناعادلانه شهروندان ایرانی را که به دنبال حقوق جهانی خود هستند، محکوم میکنیم.
در بیانیه کاخ سفید آمده است: امید و تاریخ همراه با کسانی است که به دنبال حقوق جهانی خود هستند و آمریکا نیز با همین افراد همراه است.
بیانیه کاخ سفید که با مواضع مشابه فرانسه، آلمان و کانادا نیز همراه بود تندترین موضعگیری دولت اوباما درباره ناآرامیهای ایران بعد از انتخابات ریاستجمهوری خرداد ماه است ولی ناظران سیاسی و کارشناسان آشنا به مسائل ایران درباره درک نادرست از آنچه درداخل ایران میگذرد، به اوباما و تیم همراهان او هشدار میدهند.
ری تکیه، کارشناسان مسائل ایران در شورای روابط خارجی آمریکا روز گذشته در گفتوگو با یونایتدپرس اینتر نشنال درباره فهم نادرست دولت اوباما از تحولات ایران هشدار داد و گفت: جنبش مخالف (دولت) ایران که بعد از انتخابات مناقشه برانگیز ماه ژوئن زاییده شد، فاقد چارچوبهای انقلاب اسلامی ایران در سال 1979 است.
تکیه که زبان فارسی را به خوبی صحبت میکند و چندین سال از نزدیک مسائل ایران را دنبال کرده معتقد است: اگرچه جنبش از زمان انتخابات ماه ژوئن که محمود احمدینژاد را برای دومین بار به ریاستجمهوری رساند، جایگاه خود را تقویت کرده ولی این جنبش فاقد انسجام است.
به گفته این کارشناس شورای روابط خارجی آمریکا اگر نارضایتی محافظهکاران درایران زیاد و آشکار است، ولی جنبش (مخالف دولت) فاقد بنیان مستحکم است. این جنبش فاقد اعصاب مرکزی و چارچوبهای انقلاب ایران در 1979 است.تکیه معتقد است که معلوم نیست که جنبش سبز ایران برنامهریزی دارد یا نه.
شکاف در کاخ سفید
اظهارات ری تکیه در واقع بازتابی از مشکلات موجود در داخل ساختار سیاست خارجی آمریکا درباره نحوه برخورد دولت اوباما با مسائل ایران است، اوباما و همراهان او هنوز هم امیدوارند که در چارچوب پیشنویس وین با ایران به توافق دست پیدا کنند ولی فشارهای جمهوریخواهان و برخی گروههای مخالف دولت ایران در داخل آمریکا طی هفتههای اخیر موضعگیریهای کاخ سفید را به شدت تحت تأثیر قرار داده است. دستهای از کارشناسان مسائل ایران که ری تکیه نمود بارز دیدگاههای آنان است معتقدند که دولت آمریکا نباید به طور آشکار از مخالفان جمهوری اسلامی حمایت کند.
فارین پالسی: حمایت آمریکا از جنبش سبز ایران نباید آشکار باشد
فارین پالسی دیروز در گزارشی نوشت: ما [در آمریکا و غرب] از تحرکات داخلی ایران اطلاع دقیقی نداریم تا بتوانیم از روی آگاهی در امور این کشور مداخله کنیم و تلاش برای تقویت و حمایت [آشکارا] از جنبش سبز نیز به نظر میرسد بیش از اینکه کمککننده باشد، به آنها آسیب برساند. بنابراین موضعگیری رسمی آمریکا باید از هرگونه اشاره به این امر که ما در حال حمایت از سبزها هستیم و یا به طور فعالانه با ارسال کمک مادی از آنها پشتیبانی میکنیم، به دور باشد.
حمایت آشکار از سبزها در ایران میتواند به ضرر آنها باشد. چنانچه ما تمایل داریم تا حکومتی جدید را در تهران ببینیم باید کمتر [از حمایت آشکار] سخن بگوییم و تقریبا هیچ اقدامی نیز انجام ندهیم.
این نشریه آمریکایی ضمن مقایسه انقلاب مخملی و شرایط کنونی ایران افزود: اگر به دنبال یک مورد قابل قیاس هستید انقلابهای مخملی در اروپای شرقی را به یاد آورید. در حقیقت انقلابهای مخملی پیروزی تعاملی صبورانه و آرام از موضع قدرت بود. تحولات در اروپای شرقی پدیدههایی طبیعی و دستاورد محدودیت، تعامل دیپلماتیک و گسترش آرام اما پابرجای ایدهآلهای دموکراتیک از طریق روند هلسینکی و دیگر روشها بود.
فارین پالسی در گزارش خود نوشت: ما نباید فرض کنیم که با پیروزی جنبش سبز در ایران تمام اختلافات میان ایران و غرب از بین خواهد رفت. اگر دولت کنونی ایران با دولت دیگری جایگزین شود و ما در آمریکا باز هم به سیاستهای خود در متوقف کردن برنامه هستهای تهران ادامه دهیم، در آن صورت مردم ایران متقاعد خواهند شد که آمریکا با کشور آنها خصومتی تغییرناپذیر دارد. بنابراین باید امیدوار باشیم که فردی در دولت اوباما به این موضوع بیندیشد که اولاً چه اقداماتی میتوانیم انجام دهیم که جنبش سبز موفق شود و در وهله دوم نیز چه اقداماتی را باید در صورت شکست این جنبش در نظر بگیریم و به عنوان مورد آخر چگونه میتوانیم مانع از بدتر شدن اوضاع توسط مقامات حامی سیاستهای جنگطلبانه در آمریکا و اسراییل شویم.
لابی سبزها برای تحریم
تغییر جهت کاخ سفید تا حدی هم به حضور برخی لابیهای ایرانی مخالف جمهوری اسلامی در داخل آمریکا برمیگردد. در شرایطی که تا همین چند هفته قبل منابع آمریکایی از مخالفت برخی حامیان جنبش سبز با تشدید تحریم ایران خبر میدادند، به نظر میرسد فشار این لابیها برای تغییر جهت کاخ سفید افزایش پیدا کرده است. حتی هفتههای اخیر برخی مخالفان جمهوری اسلامی در آمریکا که خود را متعلق به جنبش سبز معرفی میکنند، با برگزاری نشستهایی در برخی دانشگاههای آمریکا خواستار تشدید تحریمهای کاخ سفید علیه ایران شدهاند. اکبر باطبی از دانشجویان مخالف جمهوری اسلامی که به آمریکا رفته به همراه چند نفر دیگر طی نشستی در دانشگاه کلمبیا خواستار تشدید تحریمها علیه دولت ایران در همراهی با جنبش سبز شدند.
کریم سجادپور کارشناس مسائل ایران در بنیاد کارنگی با اشاره به افزایش درخواست اعضای جنبش سبز آمریکا برای اعمال تحریمها معتقد است که برخی حامیان جنبش سبز در جامعه آمریکا برخورد گرم با تحریمهای ایران را شروع کردهاند.
