سفر رئیس مجلس شورای اسلامی به مصر هرچند از زاویه مذاکرات وی با مقامات قاهره مورد توجه رسانهها قرار گرفته است اما بهانه اصلی این سفر برگزاری نشست کمیته بازنگری اساسنامه اتحادیه مجالس کشورهای اسلامی بود که در آن هفت کشور اسلامی عضو کمیته بازنگری در گفتوگوهایی فشرده به توافقاتی دست یافتند.
به دنبال برگزاری هشتمین نشست سران سازمان کنفرانس اسلامی در خرداد 1376 در تهران، جمهوری اسلامی ایران به عنوان رئیس دورهای این سازمان پیشنهاد تأسیس اتحادیه مجالس کشورهای اسلامی را مطرح کرد که با استقبال مجالس کشورهای عضو سازمان کنفرانس اسلامی روبهرو شد. در نتیجه برگزاری نشستهای مقدماتی سرانجام نخستین نشست رؤسای مجالس کشورهای اسلامی در سال 1378 در تهران برگزار شد که بدینترتیب اتحادیه مجالس کشورهای اسلامی موجودیت پیدا کرد. تهران به عنوان مقر این سازمان نوپا تعیین شد و از آن مقطع هر دو سال یکبار رؤسای مجالس کشورهای اسلامی نشستهایی را برگزار کردهاند که نتیجه این نشستها، کمک به سازمان کنفرانس اسلامی در مدیریت بحرانهای حادث شده در جهان اسلام بوده است. هرچند سازمان کنفرانس اسلامی نتوانسته کارنامه درخشانی از خود برجای گذارد اما اتحادیه مجالس کشورهای اسلامی با رئیس گرفتن از برخی ناکامیهای سازمان کنفرانس اسلامی و با گذشت یک دهه از فعالیت اتحادیه درصدد بازنگری در اساسنامه اتحادیه مجالس کشورهای اسلامی برآمده است تا بلکه بتواند برکارایی و اثرگذاری این اتحادیه بیفزاید. با چنین هدفی در نشست قاهره، توافقهای اولیه صورت پذیرفته است تا اتحادیه مجالس کشورهای اسلامی اصول مندرج در منشور ملل متحد مبنی بر عدم دخالت اعضا در امور داخلی یکدیگر را مورد تأکید قرار دهد و علاوه بر این با تشکیل تروئیکای مجالس کشورهای اسلامی به روند اجرای تصمیمات نشستهای اتحادیه روحی تازه بدمد و با برگزاری نشستهای سالانه با سرعت بیشتری مسائل و چالشهای جهان اسلام را پیگیری نماید. این توافقات اولیه در کنار موافقت با دبیرکلی کشوری که مقر اتحادیه در آن قرار گرفته است یعنی ایران، همگی شاخصهایی از عزم و اراده اتحادیه مجالس کشورهای اسلامی برای حضور پررنگتر در فرآیند همگرایی ملی اسلامی محسوب میشود. تردیدی نیست تقویت همگرایی و افزایش کارایی اتحاد مجالس کشورهای اسلامی میتواند بر سطح همگرایی در سازمان کنفرانس اسلامی نیز بیفزاید و به این سازمان کمک نماید تا از این پس در قبال حوادث و بحرانهای جهان اسلام واکنش قاطعانهتر و سریعتری نشان دهد تا جهان اسلام شاهد بیتفاوتی و بیتحرکی این سازمان نظیر عملکرد ضعیف آن در بحران یمن نباشد. افزودن بر این ما از آنجا که بسیاری از مصوبات سران سازمان کنفرانس اسلامی مستلزم تصویب آنها در سطح مجالس کشورهای اسلامی است، همکاری بیشتر اعضای اتحادیه مجالس کشورهای اسلامی میتواند به رفع موانع موجود در این زمینه کمک نماید تا بدینترتیب بر سرعت همگرایی بین کشورهای اسلامی و نهادنیه شدن آن افزوده شود و این همه میتواند بر قدرت مانور بلوک اسلامی در معادلات بینالمللی و رقابت با سایر بلوکهای رقیب بیفزاید.
