سرهنگ سوزان جوادنژاد، رئیس دفتر تحقیقات کاربردی پلیس راهور تهران بزرگ: در طرح مهرآفرینان راهور، بانوی پلیس فقط مأمور کنترل ترافیک نیست، او میتواند راهنمای ایمنی، الگوی رفتاری و حلقه ارتباطی میان پلیس، دانشآموزان، والدین و مدرسه باشد جوان آنلاین: ازدحام خودروها مقابل مدارس، به ویژه مدارسی که در ورودی و خروجی آنها به خیابانهای اصلی باز میشود، همواره یکی از نگرانیهای خانوادهها درباره ایمنی فرزندانشان بوده و است، اما امسال با اجرای طرح «مهرآفرینان راهور» و حضور بانوان پلیس مقابل این مدارس، تلاش شده است رفتوآمد دانشآموزان با نظم و ایمنی بیشتری همراه باشد. حضور این مأموران مقابل مدرسه، در عین حال آن خیابان را به فرصتی برای آموزش عملی قانون مداری تبدیل کرده است. به مناسبت روز فرهنگ عمومی، به سراغ این تجربه تازه رفتیم تا ببینیم حضور بانوان پلیس چگونه میتواند به آموزش رعایت حقوق دیگران کمک کند و مهمتر اینکه آیا نظم ایجاد شده مقابل مدرسه، بعد از رفتن مأموران نیز ادامه مییابد؟ از این رو با سرهنگ سوزان جوادنژاد، رئیس دفتر تحقیقات کاربردی پلیس راهور تهران بزرگ و پنج بانوی پلیس مستقر مقابل مدارس دخترانه، درباره اهداف طرح «مهرآفرینان راهور» و نقش آن در شکلگیری فرهنگ قانون مداری گفتوگو کردهایم.
همراه کردن اقتدار قانونی پلیس با ارتباطات انسانی و آموزش مستقیم
از سرهنگ سوزان جوادنژاد میپرسیم چه مشکلی مقابل مدارس باعث شد پیشنهاد استقرار بانوان پلیس مطرح شود؟. وی در پاسخ میگوید: پلیس راهور تهران بزرگ هر سال پیش از آغاز پاییز و شروع سال تحصیلی، در جلسات اتاق فکر به دنبال راهکارهایی برای کاهش ازدحام ترافیک و روانسازی آن است. طرح «مهرآفرینان راهور» نیز ایدهای بود که در همین جلسات مطرح شد. هدف این طرح، کاهش ترافیک مقابل دبستانها و افزایش ایمنی رفت وآمد دانشآموزان است. با شروع مهرماه، حضور والدین و سرویسهای مدرسه، ترافیک صبحگاهی را به ویژه مقابل مدارس افزایش میدهد. در این ساعات، توقف دوبله، تجمع خودروها، پیاده و سوار کردن دانشآموزان در محل نامناسب و تداخل حرکت عابران با خودروها، علاوه بر محدود کردن دید رانندگان، میتواند ایمنی کودکان را به خطر بیندازد. وی درباره دلیل انتخاب بانوان پلیس و همچنین جزئیات و اهداف این طرح گفت: انتخاب بانوان پلیس متناسب با جامعه هدف طرح، یعنی دانشآموزان دختر دبستانی، انجام شده است. کودکان در سالهای نخست تحصیل به محیطی امن و قابل اعتماد نیاز دارند و حضور بانوان پلیس میتواند زمینه ارتباط مناسب تری را با بخشی از این دانشآموزان فراهم کند. در این طرح، بانوی پلیس فقط مأمور کنترل ترافیک نیست، او میتواند راهنمای ایمنی، الگوی رفتاری و حلقه ارتباطی میان پلیس، دانشآموزان، والدین و مدرسه باشد. در واقع، تلاش کردهایم در کنار برقراری نظم، از ظرفیت بانوان پلیس برای آموزش و فرهنگسازی در محیط واقعی زندگی کودکان نیز استفاده کنیم. درواقع هدف این است که دانشآموزان عبور ایمن از خیابان را بهتر بیاموزند، به توصیههای پلیس توجه کنند و هنگام ورود و خروج از مدرسه احساس امنیت بیشتری داشته باشند. از والدین نیز انتظار داریم هنگام توقف خودرو، پیاده کردن فرزندشان و استفاده از معابر، حقوق سایر شهروندان را بیشتر رعایت کنند. رانندگان عبوری هم باید حضور کودکان را جدی بگیرند و در ساعات پرتردد با احتیاط بیشتری حرکت کنند. یکی از ویژگیهای مهم این طرح، همراه کردن اقتدار قانونی پلیس با ارتباط انسانی و آموزش مستقیم است. وقتی دانشآموز با پلیس ارتباط مثبتی برقرار میکند و والدین نیز توصیههای ایمنی را در عمل میبینند، زمینه برای تقویت رفتارهای مسئولانه فراهم میشود. بانوان مهرآفرین علاوه بر برقراری نظم ترافیکی و آموزشهای میدانی با دادن کارت همیار به دانشآموزان آنها را همیار خود نموده و از این طریق نیز دانشآموزان احساس مسئولیت بیشتری میکنند و واقعاً با پلیس همکاری کرده و به والدین خود در صورت ارتکاب تخلفهایی همچون صحبت با تلفن همراه در رانندگی یا نبستن کمربند تذکر میدهند.
قانون مداری، از حرف تا عمل
آنچه سرهنگ سوزان جوادنژاد، رئیس دفتر تحقیقات کاربردی پلیس راهور تهران بزرگ، درباره اهداف طرح «مهرآفرینان راهور» بیان کرد، در رفتارهای روزمره والدین و دانشآموزان در مقابل مدارس، جلوهای ملموس پیدا میکند. بعد از گفتوگو با وی، سراغ پنج بانوی پلیس مستقر مقابل دبستانهای دخترانه رفتیم تا از تجربههایشان بشنویم. از تذکرهای سادهای که به اصلاح رفتار بعضی رانندگان و دانشآموزان منجر شده تا والدینی که هنوز حاضر نیستند برای رعایت حقوق دیگران، از راحتی خود چشم بپوشند.
یک دقیقهای که ۲۰ دقیقه طول میکشد!
یکی از بانوان مهرآفرین با اشاره به توقف دوبله، پیاده کردن دانشآموزان وسط خیابان و باز کردن در خودرو به سمت مسیر عبور وسایل نقلیه دیگر به این بهانه از بعضی رانندگان اشاره میکند که میگویند «فقط یک دقیقه طول میکشد!»، اما همین توقف گاهی به یک ربع یا حتی ۲۰ دقیقه میرسد! به گفته این بانوی پلیس، همکارانشان در چنین موقعیتهایی ابتدا برای والدین خطرهای احتمالی این بهانه را توضیح میدهند سپس از آنها میخواهند رفتارشان را اصلاح کنند. وی میگوید بیشتر والدین برخورد محترمانهای دارند، تذکرها را میپذیرند و حتی از حضور پلیس استقبال میکنند. بااین حال، توقفی که راننده آن را کوتاه و بیاهمیت میداند، ممکن است مسیر عبور دیگران را ببندد. مسئله فقط چند دقیقه دیرتر رسیدن نیست، مسئله این است که چرا وقت یک شهروند باید به قیمت معطل شدن دیگران تمام شود؟!
دانشآموزانی که بدون توجه وارد خیابان میشوند
یکی دیگر از بانوان پلیس از کودکانی میگوید که هنگام عبور از خیابان به چپ و راست نگاه نمیکنند و ناگهان به سمت دیگر خیابان میدوند. او با اشاره به توقف دوبله و بستن مسیر عابران توضیح میدهد که برخورد با رانندگان به شرایط ترافیکی محل بستگی دارد. در ساعتهای شلوغ، اجازه توقف در محل نامناسب داده نمیشود، اما در بعضی موقعیتهای خلوتتر، گاهی با توقف کوتاه مدارا میکنند. وی معتقد است در بسیاری از موارد، تذکر برای اصلاح رفتار کافی است و میزان همکاری مردم نیز خوب بوده است. تجربه او یادآور نکته دیگری در آموزش فرهنگ ترافیک است و آن این است که کودکان نیز باید یاد بگیرند چگونه از عرض خیابان عبور کنند. البته در این میان، مسئولیت رانندگان برای رعایت حق تقدم و توجه به ایمنی عابران، به ویژه دانشآموزان، همچنان پابرجاست.
دانشآموزان حالا کمتر از روی موتور به سمت خیابان میپرندیکی دیگر از بانوان پلیس میگوید تذکرهای مکرر درباره شیوه پیاده شدن از موتورسیکلت، رفتار بسیاری از والدین و دانشآموزان را تغییر داده است. ساعت ۷:۳۰ تا ۸ صبح، از شلوغترین زمانهای مدرسهای است که این بانوی پلیس در آن حضور دارد. موضوعی که توجه این مأمور را جلب کرده، شیوه پیادهشدن بعضی دانشآموزان از موتورسیکلت است. او میگوید در روزهای نخست، گاهی کودکان از سمت خیابان از موتور پایین میآمدند یا ناگهان از پشت آن به سمت مسیر عبور خودروها میپریدند تا اینکه با آموزشهای انجام شده به والدین و دانشآموزان درباره پیادهشدن از سمت پیادهرو و استفاده سرنشین موتورسیکلت از کلاه ایمنی این رفتارهای خطرناک نسبت به روزهای ابتدایی کمتر شده و اکنون فقط به ندرت دیده میشوند و والدین و دانشآموزان زیادی با توجه به توصیههای پلیس از کلاه ایمنی استفاده میکنند.
بی احتیاطی در خط عابر پیاده
بانوی پلیس دیگر از سرعت بالای بعضی رانندگان تاکسی و موتورسوارانی شکایت میکند که بدون کاهش سرعت از گذرگاه این خطوط عبور میکنند. این مأمور با اشاره به بستهشدن مسیر دانشآموزان و دیگر عابران میگوید در برخورد با این دسته از رانندگان، ابتدا با خونسردی و رویگشاده رفتار میکنند ولی در صورت طولانی شدن توقف، تذکر میدهند. او از میزان همکاری مردم با بانوان پلیس راضی است و آن را خوب ارزیابی میکند، اما تأکید دارد در برابر تخلفاتی مانند سرعت غیرمجاز، عبور خطرناک از گذرگاه عابر پیاده و حرکت خلاف جهت موتورسیکلتها، لازم است برخورد قانونی انجام شود. در چنین موقعیتهایی، رعایت قانون فقط به معنای توقف نکردن مقابل مدرسه نیست. رانندهای که از این محدوده عبور میکند باید بداند گذرگاه عابر پیاده، محل عبور دانشآموزان است و نمیتوان با همان سرعت و بیتوجهی از آن رد شد و به حقوق عابران بیاحترامی کرد.
بعضی رانندگان با تذکر همراه میشوند، اما بعضی نه!
یکی دیگر بانوان پلیس از تجربه برخورد با والدینی میگوید که بعضی از آنها با توضیحات لازم، رفتارشان را اصلاح میکنند، اما بعضی دیگر همچنان به تخلف ادامه میدهند. این مأمور میگوید؛ وقتی پدر یا مادری برای پیاده کردن فرزندش در محل نامناسب توقف میکند، ابتدا به آنها توضیح داده میشود که حتی توقف کوتاه نیز ممکن است خطرآفرین باشد. سپس از راننده میخواهند خودرو را به محل مناسب منتقل کند ولی اگر راننده به تذکر توجه نکند یا تخلف را تکرار کند، برخورد قانونی انجام میشود.