مفاهیم راهبردی‌ای که رهبر معظم انقلاب اسلامی و فرمانده‌ی کل قوا در دیدار اخیر فرماندهان ارشد نیروهای مسلح، در ضمن بیان تدابیر ابلاغی خود، ترسیم کردند، چارچوب دکترین دفاعی جمهوری اسلامی ایران در دوره‌ی جدید را نیز مشخص می‌کند. ضروری است برخی از این مفاهیم راهبردی به‌صورت گذرا مورد واکاوی قرار گیرند:
۱- بازدارندگی حداکثری: «حداکثری‌شدن بازدارندگی» حالتی است که در آن دشمن احساس کند هرگونه تجاوز، هزینه‌ای غیرقابل‌قبول خواهد داشت. این هدف از مسیر شناخت واقع‌بینانه‌ی تهدید، اتکا به ظرفیت‌های داخلی و آمادگی مستمر محقق می‌شود. «آمادگی رزمی هوشمندانه» به‌عنوان لازمه‌ی بازدارندگی حداکثری اعلام شد. «هوشمندی» در این تعبیر، وجه کیفی و شناختی آمادگی نظامی است، یعنی فراتر از تجهیزات و نیروی انسانی، درک صحیح از محیط تهدید، محاسبات عقلانی در طراحی قدرت و پیش‌بینی تحرکات دشمن اهمیت دارد. بنابراین، آمادگی رزمی هوشمندانه را می‌توان استفاده‌ی بهینه و مبتکرانه از همه‌ی ظرفیت‌ها برای مقابله‌ی پرقدرت با دشمن دانست.
۲- پاسخ فوری، مؤثر و بدون‌مرز: تدبیر «پاسخ فوری، اثرگذار و بدون محدودیت جغرافیایی» به‌معنای حذف مرز‌های متعارف در پاسخ به تهدید است. بر این اساس، هر سطح و نوعی از تهدید نظامی یا تروریستی باید با پاسخی روبه‌رو شود که دشمن نتواند با اتکا به فاصله‌ی جغرافیایی یا تصور امنیت در خارج از مرزها، از هزینه‌ی آن در امان بماند. این مفهوم با تأکید بر اینکه زمان و شرایط پایان درگیری را ایران و نیروهای مسلح تعیین می‌کنند، معنا پیدا می‌کند؛ یعنی بازدارندگی از حالت منفعل به حالت فعال و کنترل‌کننده تغییر می‌کند. در راستای همین تدبیر کلان است که دستور تکمیل «بانک اهداف» صادر شده که به‌معنای گسترش دامنه‌ی بازدارندگی از اهداف نظامی صرف به دارایی‌های راهبردی غیرمادی - از جمله منافع راهبردی، اعتبار سیاسی، شبکه‌های نفوذ و زیرساخت‌های نرم‌افزاری دشمن- است. پیش‌تر هم رهبر معظم انقلاب اسلامی در پیام نخست خود پس از تصدی زعامت امت از «گشودن جبهه‌های دیگری که دشمن در آن تجربه‌ی ناچیزی دارد و به‌شدت در آن آسیب‌پذیر خواهد بود»، «در صورت استمرار وضع جنگی و بنا بر رعایت مصالح» خبر داده بودند.
۳- معماری نوین اطلاعاتی و نظامی بومی: در همین دیدار «تقویت معماری اطلاعات نظامی» به فرماندهان نظامی ابلاغ شد. این تدبیر به‌معنای ساختاردهی منسجم به سامانه‌ی اطلاعاتی، هم‌افزایی سامانه‌ها و ارتقای اشراف اطلاعاتی بر دشمن است. پیش‌تر هم فرمانده‌ی کل قوا در فرمان انتصاب رئیس سازمان بسیج به «تقویت شبکه‌ی اطلاعات مردمی» تأکید کرده بودند که بخشی از همین معماری نوین است. همچنین در شمار فرامین رهبر انقلاب «تعمیق دفاع بومی» بود که در دو حوزه‌ی دکترین و تاکتیک تعریف می‌شود: در سطح دکترین، طراحی نظریه‌ی دفاعی مستقل و برگرفته از تجربه‌ی بومی و مبانی معرفتی انقلاب اسلامی؛ و در سطح تاکتیک، ابداع روش‌های جنگی متناسب با شرایط و امکانات داخلی، مانند جنگ نامتقارن و تکیه‌بر تولید بومی تجهیزات. رشد توانمندی‌های روزآمد دفاعی و امنیتی با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین نیز همین زیرساخت را تقویت می‌کند.
۴- ارتقای بنیه‌ی معنوی و مادی نیروهای مسلح: هر دو بعد انسانی در حمایت‌ها از نیروهای مسلح نیز موردتوجه قرار گرفت. تقویت بنیه‌ی معنوی و روحیه‌ی جهادی، هم‌زمان با تلاش بی‌وقفه برای تأمین نیاز‌های معیشتی و پشتیبانی از نیروهای مسلح از فرماندهان مطالبه گردید. «روحیه‌ی جهادی» یعنی اعتقاد به «ما می‌توانیم»، کار بی‌وقفه و خستگی‌ناپذیر، استفاده از همه‌ی ظرفیت‌های وجودی و ذهنی و اعتماد به جوانان. «بنیه‌ی معنوی» نیز با ایمان، توکل، اخلاص و توسل، منشأ استقامت در این مسیر سخت است. در کنار این تأکید، «تأمین نیاز‌های معیشتی و پشتیبانی از نیروهای مسلح» نشان می‌دهد که قدرت سخت نیازمند پشتوانه‌ی مادی و رفاهی پایدار است که در امتداد این تدبیر، سایر قوا از جمله دولت و مجلس نیز باید به تکالیف قانونی خود در حمایت معیشتی از نیروهای مسلح عمل کنند.
۵- حمایت ملی از نیروهای مسلح: تقویت حمایت ملی از مدافعان وطن از ارکان بازدارندگی حداکثری است. قدرت دفاعی بدون پشتوانه‌ی مردمی پایدار نیست. حمایت ملی به نیروهای مسلح امکان می‌دهد با اتکا به پشتیبانی ملت، با اطمینان و اقتدار کامل عمل کنند. باید مسیر سخن‌گاه‌های عمومی از جمله در رسانه‌ها، خیابان و تجمعات به‌گونه‌ای هدایت گردد که قوت قلب نیروهای مسلح و فرماندهان میدان باشد.
۶- وحدت ساحات و نظم امنیتی جدید منطقه: ساختار عمق راهبردی منطقه‌ای جمهوری اسلامی ایران در جنگ‌های اخیر شاهد بروز مفاهیم جدیدی بود که در تدابیر رهبر انقلاب نیز مورد اشاره قرار گرفت. رهبر انقلاب «وحدت ساحات» را که به‌معنای هم‌افزایی و هم‌سویی این جبهه در عرصه‌های مختلف نظامی، سیاسی و فرهنگی است، «متغیری تعیین‌کننده با تأثیر راهبردی» در شکل‌دهی به نظم جدید سیاسی و امنیتی غرب آسیا می‌دانند؛ نظمی که می‌تواند زمینه‌ی اتحاد ملت‌ها و دولت‌های اسلامی و شکل‌گیری تمدن نوین اسلامی را فراهم کند.
