بارها در خبرها میخوانیم یا میبینیم پلیس راهور پس از دیدن کودکانی که اقدام به رانندگی با وسایل نقلیه از جمله تریلی، اتوبوس یا خودرو میکنند، وسیله نقلیه را متوقف کرده و اعمال قانون میکنند. بررسیها نشان میدهد، از آنجا که کودکان از لحاظ جسمانی و عقلی قادر به انجام اقداماتی نیستند تا بتوانند به درستی خودرو را کنترل کنند، در شرایط حاد مرتکب تصادف شده و در نتیجه آن موجب وارد آمدن خسارتهای مختلف از جمله مرگ، معلولیت و زخمی شدن طرف مقابل میشود. بارها در خبرها میخوانیم یا میبینیم پلیس راهور پس از دیدن کودکانی که اقدام به رانندگی با وسایل نقلیه از جمله تریلی، اتوبوس یا خودرو میکنند، وسیله نقلیه را متوقف کرده و اعمال قانون میکنند. بررسیها نشان میدهد، از آنجا که کودکان از لحاظ جسمانی و عقلی قادر به انجام اقداماتی نیستند تا بتوانند به درستی خودرو را کنترل کنند، در شرایط حاد مرتکب تصادف شده و در نتیجه آن موجب وارد آمدن خسارتهای مختلف از جمله مرگ، معلولیت و زخمی شدن طرف مقابل میشود.
به گفته کارشناسان، بخشی از حوادث سالانه رانندگی را کودکان و نوجوانان بدون گواهینامه رقم میزنند. این گروه سنی به دلیل نداشتن تجربه، مهارت و توانایی لازم، قادر نیستند برابر حوادث و شرایط پیشبینینشده جادهای واکنش مناسب و بهموقع نشان دهند و همین موضوع میتواند زمینهساز وقوع تصادفات متعدد و خسارات سنگین شود.
این در حالی است که طبق قانون راهنمایی و رانندگی، افرادی که فاقد گواهینامه باشند حق رانندگی ندارند؛ پلیس راهور با دیدن این افراد بیتوجه، ضمن متوقف کردن آنها، اقدام به جریمه و انتقال خودرو و موتورسیکلت به پارکینگ میکند. بر اساس قوانین جاری، قانونگذار برخورد با این موضوع را براساس سن به سه گروه تقسیم کرده است: ۱۵ تا ۱۸ سال، معمولاً جریمه نقدی و در برخی موارد، مجازات تعزیری درجه ۸ و تحویل به کانون اصلاح و تربیت اعمال میشود. توقیف خودرو و ارجاع پرونده به مرجع قضایی نیز از اقدامات اولیه پلیس است.
۹ تا ۱۵ سال، فرد به والدین یا سرپرست قانونی تحویل داده شده و از آنها تعهد کتبی برای جلوگیری از تکرار تخلف گرفته میشود. در صورت احراز عدم صلاحیت والدین، دادگاه میتواند تذکر یا اخطار رسمی صادر کند.
زیر ۹ سال، برای این گروه سنی، مجازات کیفری مستقیمی در نظر گرفته نشده و مسئولیت اصلی متوجه والدین است. مسئولیت فقط متوجه نوجوان راننده نیست. اگر والدین یا مالک خودرو با علم و آگاهی وسیله نقلیه را در اختیار فرد زیر ۱۸ سال بدون گواهینامه قرار دهند، خود آنها نیز مسئولیت کیفری خواهند داشت و ممکن است بهعنوان معاون جرم یا مسبب حادثه تحت پیگرد قرار گیرند.
بر اساس تغییرات جدید، صدور گواهینامه موتورسیکلت برای نوجوانان ۱۶ ساله در قالب گروههای مشخص و با محدودیت نوع موتورسیکلت امکانپذیر شدهاست، به صورتی که در حال حاضر سن دریافت گواهینامه رانندگی پایه سوم با خودروهای سواری و برخی خودروهای سبک با ظرفیت و وزن مشخص، حداقل ۱۸ سال تمام است.
بیشتر کارشناسان پلیس راهور طبق هشدار به خانواده معتقد هستند، خانوادهها باید یاد بگیرند که بسیاری از مهارتهای کودکان در سنی که قانون تعیین کردهاست میبایست فرا گرفته شوند و هیچ مزیتی ندارد که یک پسر بچه ۱۱ ساله رانندگی که توانایی راندن خودرو را دارد اقدام به این عمل کند و حتماً باید در سن ۱۸ سالگی که به رشد ادراکی و تصمیمگیری و شناختی رسیدهاست اقدام به گرفتن گواهینامه نماید تا در صورت مواجهه با یک تصادف بتواند بهترین تصمیم را بگیرد. اسفبارتر اینکه هستند خانوادههایی که در این تخلف پیشقدم میشوند و برای فرزندان نوجوان خود اقدام به خرید موتورسیکلت میکنند که این محبت بیجا در مواردی بسیار به محنتی برای خانواده تبدیل میشود.