جوان آنلاین: دنی سیتریونوویچ، تحلیلگر مسائل غرب آسیا و عضو شورای روابط خارجی اروپا در پی اظهارات دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا مبنی بر نپذیرفتن طرح هفتروزه ایران برای بازگشایی تنگه هرمز و بازگشت به مذاکرات پایان جنگ، در پیامی در صفحه کاربری خود در ایکس تحلیل کرد: پس از همه آنچه حاکمیت ایران از سر گذرانده است، واشنگتن نباید فرض کند که تهران صرفا به این دلیل که فشار ادامه دارد، آماده ارائه امتیازات بیشتر است.
به گزارش ایسنا، سیتریونوویچ در ادامه گفت: این وضعیت یک پرسش بسیار خطرناکتر را باقی میگذارد، البته نه این پرسش که آیا ایران در پی افزایش هزینه وضعیت فعلی خواهد بود، بلکه این که تا چه اندازه حاضر است پیش برود.
این تحلیلگر اسرائیلی که سابقه فعالیتی طولانی در بخش اطلاعاتی- امنیتی ارتش رژیم صهیونیستی دارد، گفت: دونالد ترامپ قمار بزرگی کرده است. او با رد آخرین پیشنهاد ایران این خطر را به جان میخرد که نتیجهگیری تهران را تقویت کند که واشنگتن هیچ قصدی برای بازگشت به چارچوب تفاهمنامه ژوئن(یادداشت تفاهم پایان جنگ) با شرایطی که ایران قابل قبول میداند، ندارد. آن توافق پایان عملیات نظامی، ترتیباتی برای بازگشایی تنگه هرمز، کاهش تحریمها و ازسرگیری مذاکرات را مقرر کرده بود.
او معتقد است: از دید تهران، حفظ وضعیت موجود از نظر راهبردی چندان منطقی نیست. اگر دیپلماسی نتواند آنچه ایران باور دارد به آن وعده داده شده بود را بازگرداند، مقامات ایران انگیزهای دارند که فشار بیشتری ایجاد کنند تا واشنگتن با انتخاب دشوارتری روبهرو شود. اینجاست که دوراهی ترامپ به طور فزایندهای بغرنجتر میشود. دولت میتواند به اعمال فشار ادامه دهد و خطر برانگیختن تشدید تنش گستردهتر از سوی ایران را بپذیرد، یا میتواند به دنبال قاعدهای دیپلماتیک باشد که تهران بتواند آن را به عنوان تغییر ملموس وضعیت موجود معرفی کند. آنچه به طور فزایندهای دشوار به نظر میرسد، حفظ سطح فعلی فشار به طور نامحدود و با انتظار داشتن این است که ایران صرفا هزینهها را بپذیرد.
این تحلیلگر اسرائیلی میگوید: بعید است ایران کار را برای ترامپ آسان کند تا بتواند ادعا پیروزی یکجانبه کند. هدف تهران این خواهد بود که نشان دهد فشار بیشتر آمریکا، هزینه بیشتر برای آمریکا تولید میکند، نه تسلیم ایران.
سیتریونوویچ در پایان نتیجهگیری کرد: این وضعیت شرایط را برای یک چرخه تشدید تنش خطرناک فراهم میکند؛ واشنگتن باور دارد فشار بیشتر آن را در موقعیت چانهزنی بهتری قرار میدهد در حالی که تهران باور دارد تشدید بیشتر برای وادار کردن واشنگتن به بازگشت به سمت توافقی قابل قبول ضروری است. در چنین شرایطی، پرهیز از دور دیگری از تشدید تنش به طور فزایندهای دشوار خواهد بود.
در پی میانجیگری پاکستان و قطر، ایران و ایالات متحده در ۱۷ ژوئن تفاهمنامه اسلامآباد را امضا کردند. بر اساس بند پنجم این تفاهمنامه، ایران متعهد شد ترتیبات لازم را برای تسهیل تردد ایمن کشتیها فراهم کند. ایران بلافاصله مذاکرات فنی با سلطنت عمان را با هدف اجرای این تعهد و بازگرداندن تردد دریایی به سطح پیش از جنگ آغاز کرد. طی دو هفته پس از اجرای تفاهمنامه، تردد دریایی به حدود ۶۰ درصد سطح پیش از جنگ بازگشت.
با این حال، اقدامات یکجانبه بعدی آمریکا، از جمله با نقض ترتیبات ایرانی مقرر در یادداشت تفاهم برای تردد دریایی از تنگه هرمز و اقدام نظامی این کشور، اجرای تفاهمنامه را مختل و متوقف کرد. ایالات متحده بهجای استفاده از سازوکار حلوفصل اختلافات پیشبینیشده در تفاهمنامه، به تجاوز نظامی متوسل شد.
به گفته سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، تهران «درِ دیپلماسی را باز نگه داشته است و طی دو سال گذشته بهطور مستمر و با حسن نیت در مذاکرات مشارکت کرده است.»
عراقچی با اشاره به رویکرد دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا در تعامل با ایران گفت: «ایالات متحده در هر نوبت با سوءنیت پاسخ داده و بهجای دیپلماسی، به تجاوز نظامی متوسل شده است. این تجربیات، بیاعتمادی عمیقی نسبت به ازسرگیری مذاکرات بدون دریافت تضمینهای معتبر برای جلوگیری از تکرار چنین اقداماتی ایجاد کرده است.»
او که در جریان نشست مجمع عمومی سازمان ملل با استیو ویتکاف، مذاکرهکننده ارشد رئیسجمهور آمریکا و نمایندگان کشورهای میانجی در این رابطه دیدار کرده است، همچنین درباره طرح هفت روزه ایران توضیح داد: «ایران از طریق قطر، یک برنامه مشخص هفتروزه را به ایالات متحده منتقل کرده است. در صورت فراهم شدن شرایط لازم، تنگه هرمز میتواند بازگشایی شود و تردد عادی دریایی ظرف هفت روز از سر گرفته شود.»
وزیر امور خارجه ایران در واکنش به اظهارات رئیسجمهور آمریکا پیرامون این طرح پیشنهادی نیز بیان کرد: اولین واکنش را از رئیسجمهور آمریکا دیدیم، ولی هنوز از میانجیها چیزی به ما منتقل نشده است. البته رئیسجمهور آمریکا هم حرفهای ضد و نقیض زیادی زده که متأسفانه زیاد از ایشان شنیده میشود. ما منتظر هستیم نظرات قطعی توسط واسطهها به ما منتقل شود و بر اساس آن تصمیم خواهیم گرفت. بههرحال، شروط ما مشخص است و هرگونه حرکت رو به جلو برای باز شدن تنگه هرمز منوط به محقق شدن این شروط است و از آنها هم کوتاه نخواهیم آمد.
عراقچی تاکید کرد: دشمنان ما هم همه مسیرها را امتحان کردهاند؛ هر مسیری که توانستند رفتند و به نتیجه نرسیدند. هیچ راهی جز یک راهحل مذاکرهشده، مبتنی بر شرافت و عدالت و با تأمین حقوق مردم ایران و تأمین خواستههای برحق آنها وجود نخواهد داشت. فقط یک راهحل مذاکرهشده میتواند آنها را از این بنبست خارج کند. این موضع ماست.
