جوان آنلاین: وقتی خانوادهها برای ثبتنام فرزندشان به مدارس غیردولتی مراجعه میکنند، معمولاً یک عدد به عنوان شهریه به آنها اعلام میشود، اما این تمام ماجرا نیست؛ بلکه سرویس، غذا، کلاسهای فوقبرنامه، اردو، آزمونها و بعضی برنامههای آموزشی دیگر نیز به هزینههای سالانه تحصیلی دانشآموزان اضافه میشود و این ماجرا هر سال در حال تکرار شدن است.
امسال نیز، در آستانه سال تحصیلی ۱۴۰۵- ۱۴۰۶ بسیاری از والدین میگویند که فاصله میان مبلغی که در ابتدا به آنها اعلام میشود و هزینهای که در طول سال میپردازند، فاصله زیادی دارد. در عمده مدارس نیز، شهریه نسبت به سال گذشته افزایش چشمگیری پیدا کرده و خانوادههایی که فرزند بیشتری در سن مدرسه دارند، فشار بیشتری را تحمل میکنند.
هزینههایی فراتر از شهریه!
مادر یکی از دانشآموزان پایه دهم در منطقه یک تهران میگوید خانوادهاش مدرسه غیردولتی را به امید برخورداری فرزندشان از امکانات آموزشی بهتر انتخاب کردهاند، اما بعد از شروع ثبتنام متوجه شدند که هزینهها فقط به شهریه مدرسه محدود نیست: «شهریه اصلی یک طرف است و بعد هزینه سرویس، غذا، کلاسهای فوقبرنامه، اردو و برنامههای مختلف هم اضافه میشود. وقتی همه اینها را کنار هم میگذاریم، رقم نهایی خیلی بیشتر از چیزی است که ابتدا تصور میکردیم.»
او معتقد است: «پرداخت چندصد میلیون تومان برای تحصیل یک فرزند، برای خانوادهای با درآمد متوسط ساده یا حتی ممکن نیست، بهویژه اگر دو فرزند مدرسهای داشته باشد.» روایت یکی دیگر از والدین نیز به تفاوت میان شهریه اعلامی و مبلغ نهایی پرداختی برمیگردد: «هنگام ثبتنام ابتدا درباره شهریه مصوب صحبت میشود، اما در ادامه خدمات مختلفی به خانواده معرفی میشود که بعضی از آنها، با توجه به برنامه مدرسه، رسماً قابل چشمپوشی نیستند.» به گفته او، مشکل زمانی بیشتر میشود که خانواده از ابتدا نداند مجموع هزینه یک سال تحصیلی چقدر خواهد بود و بابت آن در هر ماه از سال تحصیلی غافلگیر میشوند.
نیمکتهای چند صد میلیون تومانی!
پدری که فرزندش سال گذشته در پایه ششم ابتدایی یک مدرسه در منطقه ۴ تهران تحصیلکرده میگوید: «شهریه سال گذشته ۹۰ میلیون تومان بودهاست. برای سال تحصیلی جدید ابتدا رقم ۲۱۰ میلیون تومان به ما اعلام شده و در نهایت با تخفیف، مبلغ ۱۸۰ میلیون تومان توافق کردیم.» در نمونه دیگری، خانواده یک دانشآموز پایه پنجم در منطقه هشت تهران میگوید: «شهریه سال گذشته ۱۱۰ میلیون تومان بوده و برای سال جدید رقم ۲۰۰ میلیون تومان اعلام شدهاست.»
یک خانواده دیگر که فرزند دخترشان در پایه یازدهم و در محدوده قائممقام منطقه شش تهران تحصیل میکند، میگوید: «سال گذشته ۱۳۰ میلیون تومان شهریه پرداخت کردیم و ۲۰ میلیون تومان نیز بابت صبحانه تعیین شد. حال برای سال جدید، شهریه ۲۰۰ میلیون تومان اعلام شده، اما هزینه برخی برنامهها از جمله اردو جداگانه دریافت میشود!»
وقتی نام مدرسه هم هزینه دارد!
بخشی از گلایهها مربوط به مدارسی است که به دلیل سابقه، نتایج آزمونها و کنکور یا برنامههای آموزشی خود، متقاضی بیشتری دارند!
یکی از والدینی که فرزندش در یک مدرسه خاص پسرانه در تهران درس میخواند، میگوید: «اصلاً تصور نکنید که مبلغی که مصوب میشود و مسئولان اعلام میکنند که نباید شهریهها از آن فراتر برود، مدارس تابع آن هستند! نه! آنها به بهانههای مختلف، مبالغ بیشتری میگیرند و گاه شماره کارتهای مختلفی برای واریز شهریه اعلام میکنند.» مادر دانشآموز دیگری که فرزندش در یک مدرسه پسرانه شناختهشده در استان البرز تحصیل میکند نیز از هزینههای جداگانه بابت برنامههای جانبی میگوید که هیچکدامشان انتخابی نیست و به اجبار پرداخت میکنند.
به اعتقاد این والدین، نام و سابقه مدرسه هم در انتخاب خانوادهها بیتأثیر نیست. آنها تصور میکنند تحصیل در یک مدرسه شناختهشده میتواند فرصتهای آموزشی بیشتری برای فرزندشان فراهم کند و به همین دلیل، حتی در شرایطی که پرداخت شهریه برایشان دشوار است، از انتخاب چنین مدارسی صرفنظر نمیکنند!
تخلفی که هر سال تکرار میشود
به تازگی، احمد محمودزاده، رئیس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی و توسعه مشارکتهای مردمی، درباره سقف شهریه مدارس غیردولتی توضیح داده که شهریه مدرسه به همراه فوقبرنامه در دوره ابتدایی ۱۷۲ میلیون تومان، در متوسطه اول ۲۰۰ میلیون تومان و در متوسطه دوم ۲۲۰ میلیون تومان تعیین شده و مدارس خاص نیز مشمول همین ارقام هستند. به گفته او، اگر خانوادهها با مبالغی خارج از این چارچوب مواجه شوند، میتوانند موضوع را در سامانه مربوط ثبت کنند یا با مراجعه به آموزشوپرورش منطقه، تخلف را گزارش دهند.
محمودزاده همچنین گفته شهریه مدارس به تفکیک استانها در سامانه درج شده و تهران بالاترین سقف و گلستان پایینترین کف شهریه را دارد. او با اشاره به ضرورت تفکیک هزینهها توضیح داده که مبالغ مربوط به لباس، غذا، میانوعده، اردو، سرویس و فعالیتهای آموزشگاهی جدا از شهریه مدرسه محاسبه میشود و خانوادهها باید بدانند در قبال هر مبلغ، چه خدمتی دریافت میکنند.
رئیس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی، پیشتر نیز در گردهمایی معاونان، گزارشی از وضعیت ثبت شهریه مدارس ارائه کرده بود. بر اساس این گزارش، از ۲ هزار و ۲۶۳ مدرسه مشمول، اطلاعات یکهزار و ۹۳۲ مؤسس در سامانه ثبت شده و برای ۸۸ درصد مدارسی که اطلاعات خود را وارد کردهاند، ابلاغ شهریه انجام شده است. همچنین شهریه ۳۶ مدرسه رد شده و هشت مورد نیز از سوی نظارت استانی برای بازبینی به مناطق عودت داده شدهاست.
متأسفانه توصیه به خانوادهها برای ثبت شکایت در حالی هر سال تکرار میشود که روایت والدین از افزایش هزینهها و تفاوت میان شهریه اعلامی و مبلغی که در نهایت پرداخت میکنند نیز همچنان تکرار دارد! حال سؤال اینجاست که اگر قرار باشد خانواده در پایان کار با تخلف احتمالی مواجه شود و بعد برای آن شکایت کند، چرا سازوکار نظارت نباید پیش از پرداخت و در همان نقطه ثبتنام، مانع دریافت مبالغ خارج از چارچوب شود؟ بیتردید برای خانوادهها، شفاف بودن هزینهها پیش از شروع سال تحصیلی مهمتر از آن است که بعد از پرداخت، دوباره راهی برای شکایت پیش رویشان گذاشته شود!
