جوان آنلاین: تزریق واکسن، ۴۰ تا ۶۰ درصد از ابتلا به آنفلوآنزا جلوگیری میکند، اما رعایت بهداشت تنفسی، تهویه مناسب شستوشوی دستها و استفاده از ماسک در محیطهای شلوغ اهمیت بیشتری در پیشگیری از بیماری دارد
در شرایطی که تابستان کمکم بار و بندیلش را میبندد تا جایش را به پاییز بدهد، و درست در شرایطی که کرونا و آنفلوآنزا در مسیر افزایش قرار دارند، همچنان خبری از واکسن آنفلوآنزا نیست! واکسنی که امسال نه فقط نوع وطنیاش تولید نشده، بلکه به خاطر بدعهدی کشورهای اروپایی و چالشهای تحریم و مشکل همیشگی انتقال پول، هنوز به دستمان نرسیده است! این در حالی است که تزریق این واکسن معمولاً از نیمه شهریور ماه آغاز میشود و حداقل دو هفته زمان لازم است تا واکسن ایمنی لازم را به افراد بدهد. حالا اگرچه مسیرهای جایگزینی برای تأمین واکسن آنفلوآنزا پیشبینی شده و مسئولان در حال کارند، اما بدعهدی غربیها در تأمین واکسن به بهانههای تحریم، تکرار رخدادهایی است که پیش از این نیز تجربهاش را داشتهایم.
بیماریهای فصل سرد امسال کمی زودتر آغاز شدهاند. قباد مرادی، رئیس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت، با اشاره به افزایش موارد ابتلا به کووید- ۱۹ و آنفلوآنزا طی سه هفته اخیر میگوید: «با ورود به فصل سرد و افزایش حضور مردم در محیطهای بسته، احتمال افزایش بیماریهای تنفسی وجود دارد، هرچند زمان و شدت موج آینده قابل پیشبینی نیست.» در چنین شرایطی امسال هنوز واکسن آنفلوآنزا را نداریم!
خبری از واکسن آنفلوآنزا نیست!
بنا بود اواخر شهریور ماه واکسن آنفلوآنزا لااقل برای گروههای پرخطر توزیع شود، ولی همچنان خبری از توزیع واکسن نیست!
البته بنا به تأکید وزیر بهداشت و دیگر کارشناسان حوزه سلامت، واکسن آنفلوآنزا برای همه مردم نیاز نیست و فقط گروههای پرخطر همچون کودکان، سالمندان، مادران باردار و مبتلایان به بیماریهای سخت و صعبالعلاج باید این واکسن را تزریق کنند. اما خب هنوز هیچ واکسنی برای این گروهها هم در دسترس نیست. اما امسال چه شد که واکسن آنفلوآنزا در آستانه آغاز فصل سرد سال هنوز به داروخانهها و مراکز درمانی نرسیده است؟
سازوکار اروپاییها
طبق توضیحات مهدی پیرصالحی، رئیس سازمان غذا و دارو، واکسن در سالهای گذشته به صورت چهارظرفیتی تأمین میشد، امسال این امر توسط سازمان جهانی بهداشت تغییر کرد و یکی از سویههای آنفلوآنزا که بیماریزایی کمتری دارد کنار گذاشته شد و به همین دلیل در دنیا تولید واکسن آنفلوآنزا یک ماه به تأخیر افتاد. وی ادامه میدهد: «در عین حال شرکتهای تأمینکننده ما از بهمن و اسفند سال گذشته سفارش واکسن دادند، اما شرکتهای خارجی امسال عملاً همراهی لازم را با ما نداشتند. از سوی دیگر به دلیل تغییر پروتکل سازمان جهانی بهداشت این تأخیر نیز رخ داد.»
رئیس سازمان غذا و دارو تأکید میکند: «امسال یک میلیون عدد واکسن آنفلوآنزا را تا پایان شهریور در اختیار معاونت بهداشتی برای گروههای پرخطر قرار میدهیم و امسال منابع تأمین ما از چین و روسیه خواهد بود.»
بدعهدی اروپاییها در تأمین واکسن آنفلوآنزا
محمد هاشمی، سخنگوی سازمان غذا و دارو، هم با گلایه از بدعهدی اروپاییها در تأمین واکسن آنفلوآنزا درباره تأخیر در تأمین واکسن آنفلوآنزا میگوید: «تمامی اقداماتی که برای تأمین واکسن آنفلوآنزا لازم بود از ماههای قبل انجام شده بود، اما تولید واکسن حتی در خارج از کشور نیز با تأخیر همراه شد.»
به گفته وی، یکی از دلایل تأخیر این است که سازمان جهانی بهداشت هر سال ویروسهای در گردش کشورهای مختلف را پایش میکند و بر اساس آن، ترکیب واکسن آنفلوآنزای فصل آینده تعیین میشود؛ بنابراین لزوماً هر سال ممکن است یک سویه کاملاً جدید پیدا نشود؛ به همین دلیل واکسن آنفلوآنزا سالانه بهروزرسانی میشود، چون ایمنی ناشی از واکسن قبلی ممکن است با ویروسهای در گردش فصل جدید تطابق کمتری داشته باشد. هاشمی با اشاره به تأثیر تحریمها بر تأمین واکسن آنفلوآنزا خاطرنشان میکند: «تحریمها باعث شد که ما نتوانیم به راحتی سال قبل، سویه مورد نیاز را داشته باشیم. تمامی برنامهریزیهایی که انجام دادیم، یک مصداق بیرونی مثل حملونقل میتواند تمام معادلات را به هم بریزد. فرآیند تأمین از ماهها قبل آغاز شده بود، اما تأمین از یکی از منابع اصلی مطابق برنامه پیش نرفت و ما برای جبران این موضوع، منابع جایگزین را فعال کردیم.» وی درباره اقدامات انجامشده برای جبران تأخیر در تأمین واکسن آنفلوآنزا هم اینگونه توضیح میدهد: «برای برنامه دوم، از واکسنهای چینی تولیدکنندگان معتبر و همچنین از روسیه استفاده کردیم. شرکتهای اروپایی که قرار بود همکاری کنند، یکباره پشت ما را خالی کردند؛ لذا برنامه دوم را فعال کردیم. قرار است همین اواخر شهریور، حدود یک میلیون دوز برای معاونت بهداشتی وارد کنیم و در مهرماه نیز برای داروخانهها و دسترسی عمومی، واکسن موجود خواهد بود.»
پروتکلهای بهداشتی کاراتر از واکسن
واکسن آنفلوآنزا برای همه ضروری نیست؛ این ترجیعبندی است که در صحبتهای همه کارشناسان حوزه سلامت میتوان مشاهده کرد. همچنانکه وزیر بهداشت و رئیس سازمان غذا و دارو هم بر این نکته تأکید دارند و میگویند: «تزریق واکسن آنفلوآنزا به همه افراد توصیه نمیشود و در گروههای پرخطر نظیر زنان باردار، سالمندان و برخی بیماران نیاز است تزریق شود؛ بنابراین با رعایت مسائل بهداشتی میتوان در سایر گروهها از گسترش آنفلوآنزا جلوگیری کرد.»
رئیس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت هم درباره بهترین زمان تزریق واکسن آنفلوآنزا اینگونه توضیح میدهد: «بهتر است واکسن آنفلوآنزا پیش از شروع فصل افزایش بیماری تزریق شود. به طور معمول شهریور و مهر زمان مناسب تزریق است. تزریق واکسن آنفلوآنزا بیشتر برای سالمندان و افراد دارای بیماریهای زمینهای توصیه میشود. بنابراین، لازم نیست تمام افراد این واکسن را تزریق کنند.»
این اپیدمیولوژیست درباره ضرورت رعایت پروتکلهای بهداشتی تأکید میکند: «با تزریق واکسن، میزان پیشگیری از بیماری ۴۰ تا ۶۰ درصد است. به طور کلی، رعایت بهداشت تنفسی، تهویه مناسب، شستوشوی دستها و استفاده از ماسک در محیطهای شلوغ اهمیت بیشتری در پیشگیری از بیماری دارد؛ به خصوص، به افراد و گروههای پرخطر توصیه میشود نکات پیشگیری را در زمان شیوع بیماری با جدیت بیشتری رعایت کنند.»
