جوان آنلاین: جریمه، پایان تخلف نیست، دستکم آمار تخلفات خودروهای سنگین در تهران چنین میگوید. صدها هزار مورد اعمال قانون در چند ماه نخست امسال، در کنار دهها کشته و زخمی و صدها تصادف خسارتی، نشان میدهد چرخه تخلف با جریمههای معمول متوقف نشده است. حالا سؤال این است که آیا برای رانندگانی که قانون محدودیت تردد، سرعت، سبقت و خطوط عبوری را نادیده میگیرند، باید ممنوعیتها و برخوردهای بازدارندهتری در نظر گرفت؟
۴۱۰ هزار تخلف سنگین
هر شهروندی که در تهران از خانه خارج میشود، دیر یا زود با یک تخلف رانندگی مواجه خواهد شد، از توقف و تغییر مسیرهای ناگهانی گرفته تا سرعت غیرمجاز و عبور از خطوط ممنوع، اما وقتی پای خودروهای سنگین به میان میآید، موضوع فقط بینظمی ترافیکی نیست، وزن و ابعاد این خودروها باعث میشود یک تخلف ساده، پیامدی بسیار سنگینتر داشته باشد. بر اساس اعلام سرهنگ فیروز کشیر، معاون اجتماعی و فرهنگ ترافیک پلیس راهور تهران بزرگ، از ابتدای سال ۱۴۰۵ تاکنون حدود ۴۱۰ هزار فقره تخلف شبانه وسایل نقلیه سنگین در پایتخت اعمال قانون شدهاست. بیش از ۳ هزار مورد از این تخلفات مربوط به سرعت غیرمجاز بوده و حدود ۲۰ هزار تخلف نیز در حوزه پلاک ثبت شدهاست. این آمار در حالی ثبتشده که خودروهای سنگین طبق مقررات، برای تردد در تهران با محدودیتهای مشخصی روبهرو هستند. ساعت مجاز تردد آنها در شبکه شهری، با توجه به شرایط ترافیکی، از ساعت ۲۲ تا ۶ صبح تعیین شده است، اما حتی در همین ساعات نیز تخلف متوقف نشدهاست.
وقتی تخلف، جان میگیرد
نگرانی اصلی، اما تعداد جریمهها نیست، نتیجهای است که برخی از این تخلفات در خیابانهای تهران به جا میگذارند.
آمار اعلامشده از سوی پلیس نشان میدهد در سال ۱۴۰۴، تصادفات شبانه خودروهای سنگین در پایتخت به ۱۲ فوتی، ۱۰۳ مصدوم و ۹۵۷ تصادف خسارتی منجر شده است. در سال جاری نیز تا زمان اعلام این آمار، خودروهای سنگین در تصادفات شبانه چهار نفر را به کام مرگ کشانده، ۳۰ نفر را مصدوم کرده و به ۳۱۲ خودروی شهروندان خسارت زدهاند.
جایی برای قانونگریزی
یکی از تخلفاتی که پلیس به آن اشاره کرده، تردد خودروهای سنگین در خط سوم عبوری است، موضوعی که بارها مورد اعتراض شهروندان قرار گرفتهاست. به گفته سرهنگ کشیر، تردد در خط سوم، سرعت و سبقت غیرمجاز، استفاده از چراغهای با نور خیرهکننده و رعایت نکردن محدودیتهای تردد از جمله تخلفاتی است که پلیس در طرح برخورد با تخلفات شبانه خودروهای سنگین دنبال میکند.
خیابانهای بارانداز، نقطهای پرخطر
در بخشهایی از تهران که فعالیتهای تجاری و باراندازی متمرکز است، حضور خودروهای سنگین بیشتر به چشم میآید. خیابانهای شوش، مولوی و ری از جمله محدودههایی هستند که تردد و توقف خودروهای باری در آنها با مسائل ترافیکی بیشتری همراه است. در چنین مناطقی، موضوع فقط حرکت کامیون نیست، توقف، بارگیری، تخلیه بار و ورود و خروج مکرر خودروهای سنگین نیز میتواند نظم ترافیکی را مختل کند.
جریمه کافی نیست
واقعیت این است که اگر جریمه بهتنهایی میتوانست چرخه تخلف را متوقف کند، پس از ثبت حدود ۴۱۰ هزار تخلف شبانه، انتظار میرفت روند تخلفات به شکل محسوسی کاهش پیدا کند. اما تداوم تخلفات نشان میدهد جریمه برای بخشی از رانندگان، دیگر بازدارندگی کافی ندارد. راهکار لزوماً افزایش مبلغ جریمه نیست. محدودیت تردد، توقیف خودرو در موارد مقرر قانونی، برخورد با تخلفات تکراری، کنترل هوشمند خطوط و سرعت و اعمال محدودیتهای مؤثر برای رانندگان پرخطر میتواند در کنار جریمه، مجموعهای بازدارندهتر ایجاد کند. پلیس نیز اعلام کردهاست که ۶۳ دستگاه خودروی سنگین در جریان برخوردهای انجامشده به پارکینگ منتقل شدهاند. این عدد در برابر ۴۱۰ هزار فقره اعمال قانون، خود نشان میدهد که بخش بزرگی از برخوردها همچنان در سطح جریمه باقی مانده است.
تهران برای کاهش تصادفات، فقط به پلیس بیشتر نیاز ندارد، به قانونی نیاز دارد که برای متخلف پرهزینه و برای راننده قانونمدار قابل احترام باشد. وقتی یک تخلف میتواند جان انسانها را بگیرد، برخورد با آن نیز باید متناسب با میزان خطری باشد که ایجاد میکند.
آمار تصادفات شبانه خودروهای سنگین در تهران
