جوان آنلاین: دولت در ظاهر حمایت از تولید را در سرلوحه کار خود قرار داده است، ولی متأسفانه بررسی عملکرد و اقدامات انجامشده در حوزه تسهیلات خرد حمایتی اشتغال بیانگر این است که نه تنها هیچ کمکی در زمینه تسریع در پرداخت این وامها به مددجویان نکرده است، بلکه با رویکردی متناقض، خود به عاملی برای صفر شدن عملکرد پرداخت وام اشتغال در ششماه نخست سال شده است.
تسهیلات حمایتی خرد حوزه اشتغالزایی در دسترس برای اقشار ضعیف جامعه، یکی از مهمترین ابزارهای سیاستی برای کاهش بیکاری، حمایت از خانوارهای کمدرآمد و تحریک رشد اقتصادی در نظر گرفته شده است. بر اساس اطلاعات موجود و گزارشهای دریافتی از بانکهای عامل و نهادهای اجرایی، در شش ماه نخست سال جاری، پرداخت وام اشتغال به متقاضیان و مددجویان مرتبط با قانون بودجه ۱۴۰۵ صفر بوده است. نکته مهم آنکه این رکود نه نتیجه کمبود منابع در سطح واقعی اقتصاد، بلکه نتیجه مستقیم رفتارهای بانک مرکزی بهمیانده است که با رویکرد متناقض، همزمان با ادعای حمایت از اشتغال، عملاً عاملی برای صفر شدن نرخ پرداخت وام اشتغال شده است.
یکی از مهمترین مشکلات موجود، فاصله میان تصویب منابع تسهیلات اشتغال و تأمین واقعی منابع برای پرداخت آنهاست. در سیاستهای حمایتی، صرف پیشبینی اعتبار در قانون بودجه یا تعیین سهمیه برای بانکها نمیتواند به معنای تحقق حمایت باشد. آنچه در نهایت برای مددجو اهمیت دارد، دریافت واقعی تسهیلات و امکان استفاده از آن برای راهاندازی یا توسعه فعالیت اقتصادی است. اگر منابع در زمان مناسب به شبکه بانکی تخصیص پیدا نکند، ابلاغ سهمیههای تعیینشده شبکه بانکی نیز عملاً روی کاغذ باقی میماند. در چنین شرایطی، مددجویی که برای ایجاد یک کسبوکار کوچک برنامهریزی کرده و حتی ممکن است محل فعالیت، تجهیزات یا بازار فروش خود را نیز مشخص کرده باشد، به دلیل نبود منابع مالی نمیتواند طرح خود را عملیاتی کند.
این موضوع از آن جهت اهمیت بیشتری پیدا میکند که بخش قابلتوجهی از متقاضیان تسهیلات اشتغال مددجویان، سرمایه کافی برای آغاز فعالیت اقتصادی ندارند و دقیقاً به همین دلیل در زمره گروههای هدف سیاستهای حمایتی قرار گرفتهاند. بنابراین، تأخیر چندماهه در پرداخت تسهیلات برای این گروه با تأخیر در پرداخت یک وام عادی تفاوت دارد. در اقتصاد تورمی، افزایش قیمت تجهیزات، مواد اولیه و ماشینآلات باعث میشود قدرت خرید مبلغ تسهیلات به مرور کاهش یابد. در نتیجه، حتی اگر وام با تأخیر پرداخت شود، ممکن است مبلغی که در ابتدای سال میتوانست یک طرح اقتصادی کوچک را راهاندازی کند، چند ماه بعد تنها بخشی از هزینههای آن را پوشش دهد. این مسئله ضرورت پرداخت بهموقع و جلوگیری از انباشت درخواستهای معطلمانده را دوچندان میکند. بنابراین، مهمترین انتظار مجلس از بانک مرکزی در هفته دولت، تسهیلگری در پرداخت وامهای خرد حمایتی مصوب مجلس نظیر وام اشتغال مددجویان است.
علی جعفریآذر، نماینده مجلس با انتقاد از عملکرد صفر بانکها در حوزه پرداخت وام اشتغال به دلیل عدم تخصیص اعتبارات موردنیاز شبکه بانکی از سوی بانک مرکزی، خاطرنشان کرد: متأسفانه تاکنون که پنجماه از شروع سال گذشته است، یک وام حمایتی در این بخش نیز به مردم پرداخت نشده و این تأخیر و تورم حاکم بر اقتصاد منجر میشود متقاضیان دریافت این وامهای خرد حمایتی از محل این تسهیلات که بهدنبال کسب درآمد یا خرید وسایل و تجهیزات برای تولید خود هستند، عملاً با قیمتهایی بسیار بالاتر روبهرو شوند و دیگر کارکردی برای مددجویان جهت راهاندازی کسبوکار نداشته باشد. لازم است بانک مرکزی سریعاً نسبت به تأمین منابع مالی و تخصیص اعتبارات موردنیاز به بانکها برای پرداخت وام اشتغال اقدام کند. این موضوع را از طریق مجلس نیز پیگیری میکنیم و از وزیر اقتصاد و رئیس بانک مرکزی میخواهیم که مسئله را حل کنند.
همچنین نادرقلی ابراهیمی، نایبرئیس کمیسیون تلفیق بودجه ۱۴۰۵ مجلس شورای اسلامی با انتقاد از عملکرد دولت و بانک مرکزی در زمینه اجرای مصوبات قانون بودجه ۱۴۰۵ در حوزه وام اشتغال مددجویان گفت: در نیمههای چهارمین ماه سال هستیم و هنوز بانک مرکزی تأمین اعتبار لازم را برای پرداخت وام اشتغال ازسوی بانکها انجام نداده است. این بدان معناست که توجه کافی به موضوع اعطای تسهیلات حمایتی و بهویژه وام اشتغال مددجویان وجود ندارد. این شرایط قابل قبول نیست و باید نظارت و پیگیری برای اعطای بهموقع وام اشتغال و متناسب با تورم صورت بگیرد. باید بانک مرکزی عملکرد صفر خود را سریعاً جبران کند و به اقدامات و عملکرد متناقض خود در حوزه تسهیلات خرد حمایتی اشتغال پایان دهد. غلامرضا شریعتی، دیگر نماینده مردم در مجلس و عضو کمیسیون عمران مجلس نیز با انتقاد از عملکرد بانک مرکزی در حوزه پرداخت وام اشتغال مددجویان خاطرنشان کرد: مجلس در زمینه عملکرد بانک مرکزی در پرداخت وام اشتغال گلایه جدی دارد و بانک مرکزی به جای تسهیل، شرایط وام اشتغال مددجویان را سختتر کرده است.
