جوان آنلاین: اعلام خبر موافقت بانک مرکزی با دو برابر شدن وام خرید خانه در شرایطی که محدودیت سنی ساختمان برای پرداخت وامهای جدید برداشته شده، روزنههای امیدی برای خریداران خانه، بهخصوص در مناطق جنوبی پایتخت و شهرهای کمجمعیت و کوچکمتراژها ایجاد میکند. با این حال، با لحاظ متوسط قیمت مترمربعی ۲۰۰ میلیون تومان برای آپارتمانها در تهران، مبلغ وام نیازمند بازنگری و افزایش جدیتر در آیندهای نزدیک است.
هیئت عالی بانک مرکزی با افزایش سقف تسهیلات پرداختی از محل اوراق گواهی حق تقدم برای ساخت و خرید واحد مسکونی، ودیعه و جعاله موافقت کرد. بر همین اساس، تسهیلات خرید و ساخت مسکن در تهران به صورت انفرادی به یک میلیارد تومان، تسهیلات خرید و ساخت مسکن در تهران به صورت زوجین به ۲ میلیارد تومان، تسهیلات خرید و ساخت مسکن به صورت انفرادی در مراکز استان و شهرهای بیش از ۲۰۰ هزار نفر جمعیت به ۸۰۰ میلیون تومان و برای زوجین به یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان افزایش یافت.
در سایر مناطق نیز تسهیلات خرید و ساخت انفرادی ۶۰۰ میلیون تومان و برای زوجین یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان در نظر گرفته شده است.
همچنین تسهیلات جعاله مسکن از محل اوراق گواهی حق تقدم از ۲۸۰ میلیون تومان به ۴۰۰ میلیون تومان رسید که برای تهران، مراکز استان و شهرهای کوچک این رقم یکسان است. تسهیلات ودیعه مسکن نیز از محل اوراق گواهی حق تقدم از ۳۰۰ میلیون تومان به ۴۰۰میلیون تومان در شهر تهران، از ۲۲۵ میلیون تومان به ۳۰۰ میلیون تومان در مراکز استانها و شهرهای بالای ۲۰۰ هزار نفر جمعیت و از ۱۵۰ میلیون تومان به ۲۰۰ میلیون تومان در سایر مناطق افزایش مییابد. برآوردها نشان میدهد قسط وام یک میلیارد تومانی ماهانه ۲۰ میلیون تومان است و در صورتی که خریداران مسکن از وام ترکیبی (خرید و جعاله) استفاده کنند، مبلغ قسط به ۳۲ میلیون و ۷۰۰هزار تومان افزایش پیدا میکند.
وام مسکن در محاصره تورم
وام جدید مسکن به لحاظ مختلف قابل بررسی و ارزیابی است. اولین نکته، زمان بازپرداخت وام جعاله است که از پنج سال به چهار سال کاهش یافته است. اما موضوع مهمتر به مبالغ فعلی در نظر گرفته شده بازمیگردد. متوسط قیمت مسکن در پایتخت هماکنون به حدود ۲۰۰میلیون تومان در هر متر رسیده که با در نظر گرفتن سقف این وام برای زوجین، قدرت خرید وام به ۱۰ مترمربع میرسد. کارشناسان تأکید دارند که اگر قدرت خرید وام مسکن یکسان در سالهای میانی دهه ۹۰ تا امروز حفظ میشد، وام ۸۰ میلیون تومانی آن زمان باید امروز حدود ۳ میلیارد تومان بود.
هرچند افزایش وام مسکن با انتقادهایی روبهروست، اما کارشناسان بانکی میگویند، چون نرخ سود بانکی در این سالها تغییر چندانی نکرده، بانکها نتوانستهاند سقف وام خرید مسکن را متناسب با شرایط اقتصادی و تورم افزایش دهند. در هر صورت، توصیه کارشناسان و صاحبنظران حوزه مسکن برای کارآیی این وام، افزایش تسهیلات خرید مسکن دستکم به ۳ میلیارد تومان است.
وزیر راه و شهرسازی روز سهشنبه ۲۷ مرداد، در نخستین روز از بیستوششمین نمایشگاه بینالمللی صنعت ساختمان به موضوع لزوم افزایش قدرت خرید خانهاولیها اشاره کرد و گفت: سیاست مسکن باید با توان اقتصادی و قدرت خرید مصرفکننده هماهنگ باشد.
فرزانه صادق با بیان اینکه ساخت مسکن بیشتر صرفاً کافی نیست و باید مردم توان خرید یا دسترسی به آن را داشته باشند، افزود: مسکن نباید فقط برای دهکهای پایین دیده شود و اقشار متوسط و زوجهای جوان هم باید امکان دسترسی داشته باشند.
سخنان وزیر راه و شهرسازی نشان میدهد که از نگاه او، سیاستهای مسکن باید با توان خرید و قدرت دسترسی مردم به مسکن متناسب باشد، موضوعی که میتواند ضرورت بازنگری در ابزارهایی مانند وام خرید مسکن را مطرح کند.
سقف وام مسکن نیازمند بازنگری است
هفته گذشته، عضو کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی با انتقاد از ناهمخوانی تسهیلات مسکن با قیمت خرید خانه گفته بود: دولت باید متناسب با شرایط تورمی، سقف تسهیلات مسکن را افزایش دهد.
غلامرضا شریعتی درباره وام مسکن و عدم مطابقت این وام با واقعیت موجود در بازار مسکن کشور گفت: طی چند ماه گذشته، متأسفانه قیمت مسکن جهش عجیبی کرده است، به طوری که امروز حتی در شهرهای کوچک کشور، یک واحد مسکونی با متراژ کم با ۵ الی ۶ میلیارد تومان قابل خرید نیست. از سوی دیگر، با وام مسکنی که دولت در حال حاضر در نظر گرفته، عملاً نمیتوان مسکنی تهیه کرد.
این عضو کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه جا دارد دولت با توجه به تورمی که روی قیمت مسکن رفته، به نحوی برنامهریزی کند که حداقل یکسوم قیمت ساخت یا خرید را بتواند در قالب تسهیلات بپردازد، عنوان کرد: امروز یک متر مسکن، آن هم با مصالح بیکیفیت، متری ۳۰ میلیون تومان برای سازنده در میآید.
او ادامه داد: یعنی یک مسکن ۱۰۰ متری با کمترین مصالح که کیفیت آنچنانی هم ندارد، حداقل ۳ میلیارد تومان برای سازنده هزینه دارد و ۸۵۰ میلیون تومان وام پولی نیست که از دلش مسکن تولید شود، اینگونه فقط فرد متقاضی را بدهکار میکند و عملاً فرد هم نمیتواند مسکنی تحویل بگیرد. بنابراین دولت در بحث سقف پرداخت تسهیلات مسکن باید تجدیدنظر کند و با توجه به شرایط تورمی در جامعه، تصمیم جدیدتری برای سقف وام مسکن در نظر بگیرد.
داود بیگینژاد، نایبرئیس اول اتحادیه مشاوران املاک تهران نیز پیشتر با تأکید بر اهمیت افزایش کافی وام مسکن گفت: در شرایط فعلی، خانهدار شدن مردم با اتکا به وام مسکن در بسیاری از نقاط شهر عملاً غیرممکن شده است. در حال حاضر تنها بانکی که خود را متعهد به پرداخت تسهیلات حوزه مسکن میداند و همچنان به ارائه خدمات در این بخش ادامه میدهد، بانک مسکن است، اما حتی تسهیلات پرداختی این بانک نیز پاسخگوی قیمتهای موجود در بازار نیست.
بیگینژاد تصریح کرد: وامهای مسکن که اکنون با ارقام بیش از یک میلیارد تومان به متقاضیان پرداخت میشود، هزینههای جانبی قابلتوجهی نیز به همراه دارد و با احتساب این هزینهها و میزان رسوب منابع، قدرت خرید حاصل از این تسهیلات به شدت کاهش مییابد.
پیشبینی تحرک خفیف معاملاتی در بازار مسکن
با این حال، پیشبینی میشود تسهیلات جدید خرید مسکن، طی ماههای آینده بتواند یک تحرک خفیف معاملاتی در بازار مسکن آپارتمانهای قدیمیساز و کوچکمتراژ ایجاد کند. این احتمال با درجه بالایی مطرح است، چون برخلاف گذشته، بانک پرداختکننده وام خرید مسکن، شرط سنی برای آپارتمانها ندارد. در سالهای قبل، به واحدهای مسکونی بالای ۲۵ سال ساخت، فقط بخشی از وام مسکن پرداخت میشد.
همچنین وامهای ۸۰۰ و ۶۰۰ میلیون تومانی نیز در برخی از شهرها، قدرت خرید نسبی برای متقاضیان خرید مسکن ایجاد میکند، اما چنانچه تورم مسکن از سطح بسیار محدود فعلی، به رشد ماهانه چشمگیر تغییر مسیر دهد، طولی نخواهد کشید که قدرت خرید تسهیلات مجدداً سقوط میکند.
