جوان آنلاین: عبدالباری عطوان، تحلیلگر سرشناس جهان عرب و سردبیر روزنامه رای الیوم در یادداشتی با عنوان «چرا ایران را نسبت به موج جدید میانجیگری کشورهای عربی و اسلامی هشدار میدهیم؟» نوشت که خروج ناگهانی میانجیهای عربی و اسلامی از سکوت و آغاز تلاشهای دیپلماتیک برای برقراری آتشبس، بیانگر آن است که دولت دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا به تدریج آثار شکست در جنگ با ایران را احساس کرده و به دنبال یافتن راهی برای کاهش خسارتهای سیاسی و نظامی خود است.
به گزراش ایسنا، وی معتقد است که کشورهایی مانند پاکستان، قطر و مصر بدون هماهنگی یا چراغ سبز واشنگتن وارد این روند نشدهاند و این تحرکات را باید در چارچوب تلاش دولت آمریکا برای مهار پیامدهای جنگ و دستیابی به یک آتشبس کوتاهمدت ارزیابی کرد.
عطوان در ادامه آورده است: بزرگترین کابوس دولت ترامپ در روزهای اخیر، حملات موشکی و پهپادی ایران به پایگاههای نظامی آمریکا در اردن بوده است؛ حملاتی که برای نخستین بار از آغاز جنگ پنجماهه، به کشته و زخمی شدن نیروهای آمریکایی انجامید و واشنگتن نیز به کشته شدن سه نظامی و زخمی شدن دهها نفر اذعان کرده است.
ترامپ و سرنوشت مشابه بایدن و جانسون
به اعتقاد وی، در نظام سیاسی آمریکا این کنگره یا مجلس سنا نیست که رؤسای جمهور را با بحران روبهرو میکند، بلکه بازگشت تابوت سربازان کشتهشده از میدانهای جنگ است؛ همان اتفاقی که برای لیندون جانسون در جنگ ویتنام و جو بایدن در افغانستان رخ داد و اکنون نیز میتواند برای دونالد ترامپ تکرار شود.
این تحلیلگر جهان عرب در ادامه، واکنشهای اخیر مقامات رژیم صهیونیستی را دومین نشانه احساس شکست آمریکا دانست و به اظهارات بتسلئیل اسموتریچ، وزیر دارایی رژیم صهیونیستی اشاره کرد که گفته بود تلآویو تمایلی به ورود به رویارویی کنونی میان واشنگتن و تهران ندارد، زیرا وضعیت فعلی به سود این رژیم است و تنها برای هر سناریوی احتمالی آمادگی دارد.
عطوان با استناد به این اظهارات نوشته است که این موضع، بیانگر تغییر سیاست رژیم صهیونیستی و تلاش برای دور نگه داشتن خود از جنگ مستقیم است تا آمریکا به تنهایی هزینههای این رویارویی را بپردازد. به گفته وی، مخالفت رسمی تلآویو با استقرار بیش از یکصد فروند هواپیمای سوخترسان آمریکایی در فرودگاه بنگوریون نیز در همین چارچوب قابل ارزیابی است؛ زیرا این تجهیزات میتوانند به اهدافی برای حملات موشکی ایران تبدیل شوند.
در ادامه این یادداشت آمده است که حملات موشکی و پهپادی ایران به پایگاههای آمریکا در اردن و عبور این موشکها از سامانههای پدافندی آمریکا، موجب نگرانی جدی محافل نظامی رژیم صهیونیستی شده است؛ زیرا از نگاه آنها، اگر این موشکها توان عبور از سامانههای آمریکایی را داشته باشند، قادر خواهند بود سامانههای پدافندی رژیم صهیونیستی را نیز پشت سر بگذارند.
عطوان با اشاره به نزدیکی پایگاههای آمریکایی در الأزرق و العقبه اردن به مناطق حساس سرزمینهای اشغالی، از جمله دیمونا، حیفا، تلآویو، عسقلان و صفد، نوشت این موضوع نگرانیهای امنیتی رژیم صهیونیستی را دوچندان کرده است.
خودداری رژیم صهیونیستی از ورود به جنگ
وی در ادامه دلایل خودداری رژیم صهیونیستی از ورود دوباره به جنگ را تشریح کرده و آورده است که تلآویو از یک سو ترجیح میدهد آمریکا به تنهایی در این جنگ گرفتار شود و از سوی دیگر، از واکنش احتمالی ایران، حملات نیروهای مسلح یمن پس از بستن تنگه بابالمندب و همچنین ورود حزبالله لبنان به میدان نبرد هراس دارد.
به نوشته عطوان، ترامپ اکنون احساس میکند از سوی بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی فریب خورده است؛ زیرا نخستوزیر رژیم صهیونیستی این جنگ را نبردی کوتاه، آسان و کمهزینه معرفی کرده و وعده داده بود که اهدافی مانند سرنگونی نظام جمهوری اسلامی، نابودی تأسیسات هستهای، مصادره ذخایر اورانیوم غنیشده و از بین بردن توان موشکی و پهپادی ایران به سرعت محقق خواهد شد، اما روند تحولات برخلاف این پیشبینیها پیش رفته است.
این تحلیلگر در بخش دیگری از یادداشت خود، ضمن تمجید از مدیریت ایران در طول پنج ماه جنگ، تأکید کرده است که جمهوری اسلامی توانسته تمامی اهداف آمریکا و رژیم صهیونیستی برای سرنگونی نظام، تسلط بر تنگه هرمز و تحقق اهداف نظامی خود را ناکام بگذارد.
تحرکات میانجیها
وی در عین حال نسبت به موج جدید میانجیگری کشورهای عربی و اسلامی هشدار میدهد و مینویسد که این کشورها از متحدان آمریکا هستند و تهران نباید به پیشنهادهای آنها بدون در نظر گرفتن سوابق واشنگتن اعتماد کند.
عطوان برای این هشدار به دو دلیل اشاره کرد. نخست، هشدار آیتالله سید مجتبی خامنهای، رهبر انقلاب اسلامی که به نوشته وی تأکید کرده است آمریکا به تعهدات خود پایبند نیست و امضای رئیسجمهور این کشور پای توافقهای آتشبس هیچ اعتباری ندارد و صرفاً ابزاری برای فریب است.
به اعتقاد عطوان، دلیل دوم نیز، تجربه نوار غزه و لبنان است؛ جایی که با وجود توافقهای آتشبس با حمایت دولت آمریکا، رژیم صهیونیستی جنگ، محاصره، گرسنهنگهداشتن مردم غزه و حملات نظامی را از سر گرفته و در لبنان نیز هزاران بار توافق آتشبس را نقض کرده و حملات خود علیه حامیان مقاومت، بهویژه حزبالله، را ادامه داده است.
عبدالباری عطوان در ادامه یادداشت خود آورده است: روزهای آینده سرنوشتساز خواهد بود و ممکن است آغاز روند شکست بزرگ آمریکا در دریای سرخ، دریای عرب و تنگه هرمز باشد.
وی همچنین اظهارات مسعود پزشکیان درباره دستور آیتالله سید مجتبی خامنهای به فرماندهان نظامی برای پایان دادن هرچه سریعتر به وضعیت «نه جنگ و نه صلح» را مهمترین تضمین برای تعیین تکلیف نهایی این رویارویی دانست و تأکید کرد که باید منتظر تحولات روزهای آینده ماند.
