جوان آنلاین: سواحل مازندران خاستگاه یکی از سودآورترین و راهبردیترین صنایع اقتصادی کشور به شمار میآیند. پرورش آبزیان، بهویژه ماهیان خاویاری، دریچهای نو به سوی درآمدهای ارزی و خودکفایی گشوده است. با وجود چالشهای ساختاری، فرسایشی بودن نرخهای بانکی و مشکلات زیرساختی، این صنعت پتانسیل تبدیل شدن به پیشران اقتصادی استان را دارد. توسعه زنجیره ارزش در این بخش، ضامن ایجاد اشتغال پایدار برای جوانان جویای کار، ارزآوری غیرنفتی و شکوفایی اقتصادی است که اگر با حمایتهای هدفمند دولت و رفع موانع تولید همراه شود، مازندران را به قدرتمندترین بازو در اقتصاد دریامحور کشور بدل خواهد کرد.
مازندران امروز با کسب رتبه اول تولید خاویار در کشور و ساخت بزرگترین قفس فلزی خاورمیانه، نام خود را در نقشه صنعت آبزیپروری جهان ثبت کرده است. مسیری که طی یک دهه گذشته پیموده شده، پر از فراز و نشیب بوده است. روزگاری کمتر کسی باور داشت مازندران بتواند به تولیدکننده برتر ماهیان خاویاری تبدیل شود، اما اکنون دانش فنی مهندسان ایرانی منجر به ساخت قفسهای ۲۵۰تنی شده است. بهرهگیری از آب زلال و خنک کوهپایههای البرز، مزیتی رقابتی ایجاد کرده که شرایطی ایدهآل برای پرورش این گونههای ارزشمند فراهم آورده است.
در همین راستا، مدیرکل شیلات مازندران، با اشاره به ظرفیتهای عظیم استان میگوید: «توسعه این صنعت راهبردی در گرو حمایت از سرمایهگذاری، ارتقای زیرساختها و رفع موانع تولید است. ما با بهرهگیری از فناوریهای نوین و حمایتهای فنی از تولیدکنندگان، به دنبال افزایش بهرهوری هستیم.»
نیما حسینزاده ادامه میدهد: «حضور هیئتهای نظارتی برای بررسی مشکلات میدانی، گامی مثبت برای تسهیل سرمایهگذاری و رفع موانع تولید در مزارع خاویاری است.»
همچنین علی عبدلی، نماینده هیئت تحقیق و تفحص مجلس شورای اسلامی در سازمان شیلات ایران با تأکید بر اینکه صنعت خاویاری یکی از ارکان اصلی اقتصاد دریامحور است، میگوید: «توسعه پرورش ماهیان خاویاری علاوه بر ایجاد اشتغال و ارزشافزوده، نقش کلیدی در افزایش صادرات غیرنفتی و تقویت امنیت غذایی کشور دارد. بنابراین حمایت از این بخش و بهبود زیرساختها باید در اولویت برنامههای توسعهای قرار گیرد.»
با این حال، در سایه این موفقیتهای صنعتی، صیادان محلی و فعالان سنتی این عرصه با چالشهای معیشتی دستو پنجه نرم میکنند. صیادان با اشاره به کاهش مستمر ذخایر ماهیان دریایی معتقدند؛ هر سال تعداد ماهیان کمتر میشود و بیمه صیادان همچنان یک مشکل قدیمی است که ریشهای حل نشده. مسئولان باید مشکلات ملموس زندگی ما را ببینند، نه فقط آمارهای تولید! از سویی دیگر، فعالان بخش خصوصی بر این باورند، برای صنعتی شدن کامل و حفظ این جایگاه، سیاستهای کلان نیازمند بازنگری است. به اعتقاد آنان، نرخ سود تسهیلات برای صنعت دیربازدهی مانند خاویار منطقی نیست. تولیدکنندگان میگویند اگر نرخ سود بانکی کاهش یابد و معافیتهای مالیاتی و حمایتهای بیمهای لحاظ نشود، سرمایهگذاری در پروژههای عظیم با ریسک بالایی مواجه خواهد شد. در حال حاضر، تأمین تجهیزات و پیچیدگیهای اداری همچنان مانع بزرگی برای بهرهبرداری کامل از پروژههایی نظیر قفسهای دریایی است. اگر مازندران بخواهد در اقتصاد دریامحور حرفی برای گفتن داشته باشد، نیازمند ثبات اقتصادی، تسهیلات ارزانقیمت و نگاهی حمایتی به بدنه بخش خصوصی است تا در کنار صیادان، صنعت آبزیپروری استان به شکوفایی پایدار برسد. در کنار تمام ظرفیتهای موجود، آموزش بهرهبرداران، تقویت زنجیره فرآوری، بستهبندی استاندارد و بازاریابی بینالمللی نیز ضرورتی جدی است. اگر تولید خاویار از مرحله مزرعه تا صادرات با برنامهریزی منسجم پیش برود، مازندران میتواند سهم بیشتری از بازارهای جهانی آبزیان را به دست آورد و الگوی موفق اقتصاد دریامحور شود.
