جوان آنلاین: مهریه میتواند حق باشد، مثل حق سکنی یا حق ارتفاق (عبور و مرور) یا حق شرب یا حق کسب و پیشه و تجارت یا حق سرقفلی یا حتی حق فسخ معامله و... زیرا این حقوق ارزش مالی دارند.
مهریه میتواند قبول بدهی زوجه از ناحیه زوج باشد، یعنی مرد تعهد کند بدهی همسرش را به طلبکار پرداخت کند و زن آن را به عنوان مهریه تلقی کند. مهریه میتواند ثمره یک باغ باشد، یعنی میوههای یک باغ که منفعت باغ محسوب میشود مهر در نظر گرفته شود.
مهریه میتواند آموزش باشد، مثل آموزش زبان یا نقاشی.
منفعت هم میتواند مهریه قرار گیرد، مثلاً حق سکونت ۲۰ سال در خانه معینی یا حق استفاده از منافع یک دستگاه اتوبوس برای مدت معینی.
وصیت زاید بر ثلث چیست؟
بر اساس قانون مدنی، وصیت زاید بر ثلث غیر نافذ است؛ یعنی ورثه متوفی میتوانند مقدار وصیتی که بیشتر از یک سوم ترکه است را قبول کرده و به آن عمل کنند یا آن را نپذیرفته و رد کنند. اما در هر حال عمل کردن به وصیت تا یک سوم واجب و الزامی است؛ لذا از جمله آثار وصیت مازاد بر یک سوم، آن است که وصیت غیر نافذ بوده و هر کدام از ورثه که بخواهند به آن عمل کنند، صرفاً از سهمالارث خودشان کسر میشود.
چه آثار حقوقی بر این موضوع مترتب خواهد بود؟
به لحاظ حقوقی، وصیت زاید بر یک سوم یا وصیت مازاد بر ثلث غیر نافذ است و ورثه میتوانند آن را تنفیذ یا رد نمایند و این مهمترین اثر وصیت مازاد بر ثلث است؛ به این معنا که ورثه این اختیار را دارند که در مورد عمل کردن یا عمل نکردن به مقدار بیشتر از یک سوم وصیت انتخاب کنند. ممکن است همه ورثه بخواهند به وصیت متوفی عمل کنند. این امر معمولاً در حالتی است که مقدار بیشتر از ثلث چندان زیاد نبوده یا وصیت به یک امر نیکوکارانه مرتبط باشد. گاهی هم تمامی ورثه وصیت مازاد را رد کرده و به آن عمل نمیکنند. اما بر اساس ماده ۸۴۳ قانون مدنی، این امکان نیز وجود دارد که برخی از ورثه وصیت مازاد بر یک سوم را تنفیذ کرده و برخی دیگر آن را رد کنند.
در چنین حالتی، اگر تنها یک یا چند نفر از ورثه وصیت مازاد بر ثلث را تنفیذ یا قبول نمایند و دیگران آن را رد کرده باشند، وصیت زاید بر ثلث صرفاً از سهم خودشان قابل اجراست و نه از سهمالارث دیگران. به عنوان نمونه، در صورتی که ترکه متوفی ۳۰۰میلیون تومان باشد و دو فرزند پسر داشته باشد، وصیت صرفاً تا میزان ۱۰۰میلیونتومان آن نافذ است. حال اگر متوفی به اندازه ۲۰۰میلیونتومان وصیت کرده باشد تا ۱۰۰میلیونتومان آن کاملاً صحیح و معتبر بوده، حتی اگر وصیتنامه شفاهی باشد، اما ۱۰۰میلیونتومان دیگر آن زاید بر ثلث میباشد. در این صورت، اگر یکی از فرزندان پسر وصیت زاید بر یک سوم را تنفیذ کرده و دیگری آن را رد کند، شخصی که وصیت را تنفیذ نموده است باید ۵۰میلیون از سهمالارث خود را برای تنفیذ نمودن وصیت پدر اختصاص دهد و ۵۰میلیون دیگر وصیت مازاد بر ثلث قابل اجرا نخواهد بود، چون فرزند دیگر آن را نپذیرفته است.
منع خروج همسر از خانه ازسوی شوهر چه مجازاتی دارد؟
قفل کردن در منزل مشترک و عدم اجازه به همسر برای ارتباط با خانواده یا فضای بیرون جرم است و از مصادیق بازداشت غیرقانونی به شمار میرود که مجازات حبس را به دنبال دارد. اگر مردی اجازه خروج از منزل را به همسرش ندهد، به تحمل مجازات یک تا سه سال حبس یا پرداخت جزای نقدی محکوم خواهد شد.
آیا ورثه وظیفه دارند بدهیهای متوفی را بپردازند؟
ورثه تحت هیچ شرایعی مسئول پرداخت بدهیهای متوفی نیستند، بلکه بدهیهای او از ترکهاش پرداخت میشود و اگر ترکه کفاف ندهد، همان مقدار موجود به نسبت میان طلبکاران تقسیم میشود. اگر دارایی متوفی برای پرداخت بدهیهایش کافی نباشد، ورثه مجبور نیستند؛ ثابت کنند که دارایی متوفی کفایت پرداخت بدهیهای او را نکرده است. بدهیهای متوفی باید به ترتیب پرداخت شود. این بدهیها شامل هزینه کفنودفن، دیون وابسته به اعیان ترکه مانند دین دارای حق وثیقه و دیگر دیون است. اینها نیز باید به ترتیب ماده ۲۲۶قانون امور حسبی پرداخت شود.
