جوان آنلاین: شرق تهران، سالیان سال است که بار بخشی از سنگینترین ترافیک پایتخت را بر دوش خود میکشد، ترافیکی که هر روز، هزاران خودرو را از میان بافتهای شهری عبور میدهد و زمان، سوخت و آرامش شهروندان را میبلعد. حالا اما، یکی از طولانیترین پروژههای عمرانی تهران به نقطهای رسیده که میتواند بخشی از این بار مزمن را از دوش معابر شرقی شهر بردارد، آزادراه شهید شوشتری. آزادراهی که پس از نزدیک به دو دهه فراز و فرود، عبور از موانع اجرایی، معارضات ملکی و حتی وقفه ناشی از جنگ، در آستانه بهرهبرداری قرار گرفتهاست، پروژهای که قرار است از این پس، جای خالی کمربندی شرقی تهران را تا حدی پر کند و مسیر تازهای پیش روی شبکه ترافیکی پایتخت بگشاید.
اهمیت این پروژه، اما تنها در چند کیلومتر آسفالت و چند تقاطع جدید خلاصه نمیشود. آزادراه شهید شوشتری در واقع بخشی از تلاشی است که سالها برای خارج کردن ترافیک عبوری از دل محلههای شرقی تهران دنبال شدهاست، تلاشی برای آنکه بخشی از خودروهایی که امروز ناگزیر از عبور از بزرگراهها و معابر درونشهری هستند، مسیر دیگری برای رسیدن به مقصد پیدا کنند. مسیری که اگرچه با تأخیر بسیار به سرانجام رسیده، اما میتواند در آینده، نقشه تردد شرق پایتخت را دستخوش تغییر کند و بخشی از فشار انباشتهشده بر شریانهای اصلی این محدوده را کاهش دهد.
شریان تازه شرق تهران
پس از ۱۸ سال انتظار، نخستین قطعه از پروژه کمربندی شرقی تهران سرانجام به بهرهبرداری میرسد، پروژهای که با افتتاح «آزادراه شهید شوشتری» وارد مرحله عملیاتی میشود و یکی از قدیمیترین مطالبات ترافیکی پایتخت را به نقطه تحقق نزدیک میکند. افتتاح آزادراهی به طول ۳/۹ کیلومتر، که مدیریت شهری آن را آغاز فصل تازهای در شبکه حملونقل شرق تهران میداند.
آزادراه شهید شوشتری به عنوان نخستین آزادراه درونشهری کشور، قرار است حلقه مهمی از کمربندی شرقی تهران را تکمیل کند، حلقهای که هدف اصلی آن کاهش بار ترافیکی بزرگراه بسیج، توزیع بهتر جریان خودروها و تسهیل رفتوآمد شهروندان در شرق پایتخت است. اما اهمیت این پروژه تنها به نقش ترافیکی آن محدود نمیشود. اجرای آزادراه شهید شوشتری در طول سالهای گذشته با معارضین متعدد ملکی و تأسیساتی روبهرو بود و همین مسئله، روند ساخت آن را بارها با وقفه و پیچیدگی همراه کرد. با این حال، شهرداری تهران اعلام کرده پروژه با تلاش مستمر متخصصان و نیروهای اجرایی سازمان مهندسی و عمران به مرحله بهرهبرداری رسیدهاست.
بر اساس اعلام رسمی، مجموع هزینه اجرای «گام نخست آزادراه شهید شوشتری» و «تکمیل دسترسیهای ثامن» به ۵/۴۵ همت رسیده، رقمی که نشان میدهد این پروژه از بزرگترین طرحهای عمرانی سالهای اخیر مدیریت شهری محسوب میشود.
در کنار زیرساختهای ترافیکی، شهرداری تهران بر جنبههای محیطزیستی پروژه نیز اشاره کرده و از کاشت ۱۲ هزار و ۵۰۰ اصله درخت در محدوده اجرای طرح خبر داده است، اقدامی که به گفته مدیران شهری، با هدف جبران بخشی از اثرات زیستمحیطی پروژه انجام شده است.
احیای پروژه پس از روزهای دشوار
در روزهایی که شمارش معکوس برای بهرهبرداری از نخستین قطعه آزادراه شهید شوشتری آغاز شده بود، جنگ تحمیلی سوم روند اجرای این پروژه را نیز تحت تأثیر قرار داد. پروژهای که قرار بود یکی از مهمترین گرههای ترافیکی شرق تهران را باز کند، برای مدتی به دلیل شرایط جنگی و ملاحظات امنیتی از حرکت بازایستاد، وقفهای که البته پس از برقراری آتشبس و فراهم شدن شرایط لازم، جای خود را به ازسرگیری عملیات اجرایی داد.
مهدی صداقتی، مدیرعامل سازمان مهندسی و عمران شهرداری تهران در گفتوگو با «جوان» با اشاره به این موضوع توضیح میدهد: «پروژه بزرگراه شهید شوشتری در شرق تهران تقریباً در تمام دوره جنگ متوقف شد، زیرا در مجاورت پادگانها و محدودههای تحت اختیار ارتش قرار داشت و امکان فعالیت اجرایی در آن محدوده وجود نداشت.»
به گفته او، پس از برقراری آتشبس و توافق انجامشده با ارتش، شرایط برای ازسرگیری عملیات اجرایی فراهم شد و کارگاه پروژه بار دیگر فعال شد. صداقتی در این باره میگوید: «بلافاصله پس از اعلام آتشبس و با توافق انجامشده با ارتش، مسیر در اختیار مجموعه اجرایی قرار گرفت و اکنون مسیری بیش از ۹ کیلومتری این بزرگراه تکمیل شده است.»
مدیرعامل سازمان مهندسی و عمران شهرداری تهران همچنین با اشاره به آثار ترافیکی این پروژه میگوید: «پیشبینی میشود این پروژه حدود ۵/۱ درصد از ترافیک کل تهران را کاهش دهد و پس از بهرهبرداری از قطعه دوم نیز، این میزان (کاهش بار ترافیکی) در شرق پایتخت به حدود ۵ درصد برسد.»
او اظهار میدارد که کارکرد اصلی آزادراه شهید شوشتری، بازتعریف نقش کمربندی شرق تهران و کاهش فشار بر معابر موجود است: «هدف اصلی این بزرگراه، انتقال بار ترافیکی از بزرگراه بسیج و خارج کردن نقش کمربندی از داخل بافت شهری است»، هدفی که در صورت تکمیل تمامی قطعات پروژه، میتواند بخشی از بار ترافیکی ورودی و عبوری شرق تهران را از شبکه معابر شهری خارج کند.
به گزارش «جوان»، در شهری که هر روز میلیونها سفر در آن جریان دارد، موفقیت یک پروژه عمرانی تنها با بریدن روبان افتتاح سنجیده نمیشود، بلکه آزمون اصلی از فردای آن آغاز میشود، یعنی زمانی که شهروندان تأثیر آن را در مسیرهای روزانه خود احساس کنند. اگر این آزادراه بتواند بخشی از بار ترافیکی شرق پایتخت را از دوش معابر شهری بردارد، آن وقت میتوان گفت انتظار ۱۸ ساله برای تکمیل یکی از حلقههای مهم شبکه بزرگراهی تهران، ارزش صبر کردن را داشته است.
