جوان آنلاین: چتمهاوس در یادداشتی به قلم توماس ژونو دانشیار دانشگاه اتاوا، با عنوان «ایران و موازنه جدید خلیج فارس» نوشت که تحولات اخیر، معادلات ژئوپلیتیکی منطقه را دستخوش تغییری پایدار کرده و تهران در هر توافق احتمالی برای پایان جنگ، بازسازی بازدارندگی خود را با توجه ویژه به جایگاه تنگه هرمز و آسیبپذیری کشورهای خلیج فارس دنبال خواهد کرد.
به گزارش ایرنا، این اندیشکده انگلیسی با اشاره به آتشبس شکننده میان ایران و آمریکا نوشت که هرچند دو طرف تمایلی به بازگشت به جنگ تمامعیار نشان ندادهاند، اما مذاکرات برای تمدید آتشبس با احتیاط پیش میرود. چتمهاوس پیشبینی کرد که توافق درباره تنگه در نهایت حاصل خواهد شد، اما تأکید کرد که پویاییهای خلیج فارس دیگر به وضعیت پیش از جنگ بازنخواهد گشت.
محور اصلی یادداشت چتمهاوس این است که جنگ اخیر، تنگه هرمز را از یک سناریوی نظری در محاسبات امنیتی غرب، به یک اهرم عملی و پایدار در موازنه منطقهای تبدیل کرده است.
نویسنده یادداشت تصریح کرد که بستن هرمز پیشتر در بازیهای جنگی و شبیهسازیهای امنیتی بهعنوان یکی از گزینههای ایران مطرح میشد، اما اکنون این موضوع به بخشی از واقعیت ژئوپلیتیکی خلیج فارس تبدیل شده است.
ژونو در همین پیوند نوشت، ایران اهرمی را که از طریق هرمز به دست آورده، فراموش نخواهد کرد و بعید است در آینده بهطور دائمی از امکان استفاده دوباره از این ابزار صرفنظر کند.
وی افزود که جنگ اخیر یک مانع روانی را شکسته و همین موضوع، محاسبات امنیتی منطقه و اقتصاد جهانی را تحت تأثیر قرار خواهد داد.
در بخش دیگری از این تحلیل آمده است که تهران در روند بازسازی توان نظامی خود، احتمالاً اهمیت بیشتری برای قابلیتهایی قائل خواهد شد که تهدید علیه مسیرهای حیاتی انرژی و تجارت جهانی را معتبر نگه میدارند.
چتمهاوس در این زمینه به بازسازی توان موشکی و پهپادی و کاهش آسیبپذیری زنجیرههای تأمین اشاره کرد و نوشت که این اولویتها میتواند در راهبرد بازدارندگی آینده ایران جایگاه برجستهای داشته باشد.
این اندیشکده همچنین با ادبیات خاص خود ادعاهایی را درباره ابزارهای سنتی بازدارندگی ایران در منطقه مطرح، اما تصریح کرد که جنگ اخیر تمرکز محاسبات امنیتی را به سمت خلیج فارس و تنگه هرمز منتقل کرده که بخش مهمی از تجارت انرژی جهان به آن وابسته است.
چتمهاوس همچنین اشاره کرد که نگرانی از مساله تنگه هرمز میتواند با تحولات دریای سرخ و بابالمندب نیز گره بخورد. این اندیشکده نوشت که در صورت تشدید تنشهای آینده، ورود نیروهای یمنی به معادله و فشار بر مسیرهای کشتیرانی در دریای سرخ میتواند پیامدهای اقتصادی گستردهتری ایجاد کند.
محور دیگر یادداشت، آسیبپذیری کشورهای عربی خلیج فارس است. چتمهاوس نوشت که کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس، از جمله عربستان، امارات، قطر، کویت، بحرین و عمان، بخشی از اعتبار بینالمللی خود را بر تصویر ثبات و امنیت بنا کردهاند، اما جنگ اخیر نشان داده است که این کشورها نیز از پیامدهای هرگونه تقابل گسترده با ایران مصون نیستند.
در جمعبندی این تحلیل، چتمهاوس تأکید کرد که با وجود دستیابی به توافق احتمالی، موازنه جدیدی در خلیج فارس شکل گرفته است که در آن تنگه هرمز، آسیبپذیری کشورهای منطقه و نگرانی اقتصاد جهانی از اختلال در مسیرهای انرژی، نقش پررنگتری در بازدارندگی ایران ایفا خواهد کرد.
