جوان آنلاین: افزایش بیسابقه هزینه حملونقل دریایی در بازار جهانی، شکنندگی زنجیره تأمین بینالمللی را آشکار کرده و فشار تازهای بر تجارت کالا وارد ساخته است. تازهترین گزارشها نشان میدهد نرخ حمل کانتینر در مسیرهای اصلی جهان پس از جنگافروزی رژیم امریکا در خلیج فارس، با رشد قابل توجهی مواجه شده و همزمان حجم عبور از برخی کریدورهای کلیدی دریایی بهشدت کاهش یافته است. بازار جهانی با افزایش نااطمینانی در مسیرهای ترانزیتی، تغییر الگوی تجارت و رشد هزینههای عملیاتی روبهرو شده است.
جنگافروزی رژیم امریکا و نیروی نیابتیاش، رژیم موقت صهیونیستی، بازار حملونقل دریایی جهان را با جهشی کمسابقه در نرخ کرایه کانتینر مواجه کرده است. به طوری که براساس دادههای منتشرشده از شاخص جهانی کانتینر، هزینه حمل هر کانتینر ۴۰ فوتی تا سوم خرداد به ۳ هزار و ۳۴۴ دلار رسیده که نسبت به سطح هزار و ۸۹۹ دلار در ۱۰ اسفند، افزایشی ۸۰ درصدی را ثبت کرده است. این سطح از رشد، نرخها را به بالاترین محدوده یکساله نزدیک کرده است و قرینهای از فشار همزمان سمت عرضه و تقاضا در بازار حمل دریایی تلقی میشود.
در همین دوره، تغییرات قابل توجهی در مسیرهای اصلی تجارت جهانی نیز ثبت شده است. نرخ حمل در مسیر شانگهای به نیویورک با رشد ۹۸ درصدی به ۵ هزار و ۵۰۵ دلار رسیده و در مسیر شانگهای به لسآنجلس نیز افزایش ۱۰۸ درصدی تا سطح ۴ هزار و ۵۶۵ دلار گزارش شده است. همچنین مسیر شانگهای به روتردام رشد ۷۱ درصدی را تجربه کرده و نرخ آن به ۳ هزار و ۵۷۰ دلار رسیده است. این ارقام نشان میدهد فشار هزینهای در مسیرهای ترانسپاسیفیک و اروپا همزمان افزایش یافته است.
کاهش عبور از کریدورهای حساس دریایی
همزمان با افزایش نرخ حمل، حجم عبور از برخی مسیرهای کلیدی دریایی با افت قابل توجهی مواجه شده است. گزارشهای موجود از کاهش شدید تردد در یکی از مهمترین گذرگاههای تجاری جهان حکایت دارد که سطح عبور کشتیها در این مسیر به کمتر از ۱/۰ حالت عادی رسیده است. این کاهش، تغییر مسیر ناوگان کشتیرانی به مسیرهای طولانیتر را در پی داشته و هزینههای سوخت و زمان حمل را افزایش داده است.
همچنین تحلیل دادههای بازار نشان میدهد تغییر مسیر کشتیها به سمت کریدورهای جایگزین، یکی از عوامل اصلی رشد هزینههای حمل بوده است. افزایش مسافت طیشده از سوی کشتیها، مصرف سوخت را بالا برده و ظرفیت ناوگان فعال در مسیرهای اصلی را کاهش داده است. در نتیجه، تعادل عرضه و تقاضا در بازار حمل دریایی با فشار مضاعف مواجه شده است.
در کنار این عوامل، افزایش سفارشهای پیشدستانه از سوی واردکنندگان نیز بر رشد نرخها اثر گذاشته است. بسیاری از شرکتها با هدف جلوگیری از تأثیر تغییرات احتمالی در سیاستهای تجاری و تعرفهای، اقدام به تسریع در ثبت سفارشها کردهاند. این روند به افزایش تقاضا در کوتاهمدت و تشدید فشار بر ظرفیت ناوگان منجر شده است.
فشار هزینهای بر تجارت جهانی
افزایش نرخ حمل دریایی پیامدهای گستردهای برای تجارت بینالمللی به همراه داشته است. برآوردها نشان میدهد مجموعهای از شرکتهای بینالمللی، هزینههای اضافی قابل توجهی را در نتیجه اختلال در مسیرهای کشتیرانی تجربه کردهاند. مجموع این هزینهها در سطح جهانی به دهها میلیارد دلار رسیده و بخشهایی از زنجیره تأمین را با افزایش قیمت تمامشده کالا مواجه کرده است.
افزایش هزینه حمل، اثر مستقیم بر قیمت کالاهای وارداتی و صادراتی دارد و در نهایت به بازار مصرف منتقل میشود. در چنین شرایطی، صنایع وابسته به واردات مواد اولیه نیز با افزایش هزینه تولید روبهرو شدهاند. این وضعیت در برخی بخشها به بازنگری در برنامههای تولید و تعویق پروژههای توسعهای منجر شده است.
بررسی روندهای کلان نشان میدهد بازار جهانی حملونقل دریایی در دورههای تنش و نااطمینانی، به سرعت واکنش نشان میدهد و افزایش نرخها بهعنوان یکی از اولین نشانههای اختلال در تجارت بینالملل ظاهر میشود. بازگشت ثبات به این بازار معمولاً زمانبر است و به شرایط امنیتی و سیاسی مسیرهای تجاری وابسته خواهد بود.
در چنین فضایی، اقتصادهای وابسته به واردات و صادرات ناچار به بازنگری در ساختار تأمین و توزیع کالا میشوند. افزایش هزینه حمل، اهمیت مسیرهای جایگزین، تنوعبخشی به کریدورهای تجاری و مدیریت ریسک در زنجیره تأمین را بیش از گذشته برجسته کرده است.
چشمانداز بازار حمل دریایی
با توجه به شرایط موجود، تحلیلگران معتقدند بازار حملونقل دریایی در کوتاهمدت همچنان با نوسانهای قیمتی مواجه خواهد بود. ظرفیت محدود ناوگان، تغییر مسیرهای تجاری و رشد تقاضای انباشته، از جمله عواملی است که میتواند سطح قیمتها را در محدوده بالا حفظ کند.
در مقابل، بازگشت تعادل به بازار نیازمند افزایش ظرفیت حمل، بهبود شرایط مسیرهای ترانزیتی و کاهش نااطمینانی در کریدورهای اصلی تجارت جهانی است. تا آن زمان، هزینه حمل کالا همچنان یکی از متغیرهای اثرگذار بر تورم جهانی و قیمت تمامشده محصولات باقی خواهد ماند.
