جوان آنلاین: پاشینیان در دیدار با رایدهندگان در استان «گغارکونیک» بیان کرد: «مهمترین چیزی که اتفاق افتاده این است که جمهوری ارمنستان از تله مناقشه رها شده است.»
به گزارش ایسنا، به نوشته خبرگزاری «اسپوتنیک» نخستوزیر ارمنستان گفت که برای دههها به این ایده باور داشته که قرهباغ بخشی از ارمنستان است، اما بعدا به این نتیجه رسیده که کشورش «نباید این مناقشه و این زخم چرکین را از نسلی به نسل دیگر منتقل کند؛ در عوض باید صلح را به ارمغان بگذارد.»
وی ادعای مالکیت بر قرهباغ را «یک وسوسه و یک تله» توصیف کرد و گفت: «من شجاعت آن را داشتم که بگویم ما در مسیر اشتباهی هستیم.»
پاشینیان عنوان کرد که اکنون صلح برقرار شده و دیگر در امتداد مرز ارمنستان و جمهوری آذربایجان تیراندازی وجود ندارد.
وی تاکید داشت: «تصور کنیم اگر به کارزار قرهباغ ادامه میدادیم چه اتفاقی میافتاد. جنگهای کوچک و بزرگ رخ میداد و همواره تلفات وجود داشت و نتیجه چه میشد؟ نتیجه از دست رفتن حاکمیت و موجودیت دولتی ارمنستان بود. ما خود را از آن وسوسه رها کردهایم. من جمهوری ارمنستان را از این سرنوشت نجات دادهام و این را بزرگترین دستاورد خود میدانم.»
پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و جنگ ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۴ با جمهوری آذربایجان، ناگورنو-قرهباغ سالها بهعنوان یک جمهوری عمدتا ارمنینشین، اما بهرسمیتنشناختهشده وجود داشت.
در سپتامبر ۲۰۲۰ درگیریها دوباره آغاز شد. در نوامبر همان سال با میانجیگری مسکو آتشبس برقرار شد. نیروهای ارمنی تمامی مناطق پیرامون قرهباغ و همچنین بخشی از مناطقی را که در دوران شوروی جزو این منطقه بودند از دست دادند. نیروهای حافظ صلح روسیه در منطقه مستقر شدند.
در ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۳، باکو عملیات نظامی در قرهباغ را آغاز کرد که کمتر از یک روز طول کشید. «الهام علیاف» رئیسجمهور جمهوری آذربایجان اعلام کرد که این کشور تمامیت ارضی خود را بازگردانده است. از ۲۴ سپتامبر تا پایان همان ماه، بیش از ۱۰۰ هزار نفر از ساکنان قرهباغ به ارمنستان مهاجرت کردند.
در سال ۲۰۲۲، ایروان و باکو با میانجیگری روسیه، ایالات متحده و اتحادیه اروپا مذاکرات صلح را آغاز کردند. در اواخر ماه مه ۲۰۲۳، پاشینیان اعلام کرد که ایروان آماده است حاکمیت جمهوری آذربایجان را در مرزهای دوران شوروی از جمله بر قرهباغ، به رسمیت بشناسد.
در ۸ اوت ۲۰۲۵، پس از دیدار الهام علیاف و نیکول پاشینیان با «دونالد ترامپ» رئیسجمهور آمریکا در واشنگتن، بیانیهای برای امضا و تایید متن توافق صلح میان دو کشور تصویب شد. ارمنستان همچنین موافقت کرد با ایالات متحده و طرفهای ثالث برای ایجاد «مسیر ترامپ برای صلح و شکوفایی بینالمللی» همکاری کند؛ طرحی که شامل بازگشایی مسیرهای حملونقل میان خاک اصلی جمهوری آذربایجان و جمهوری خودمختار نخجوان از طریق خاک ارمنستان است.
