جوان آنلاین: استان ایلام، بهویژه شهر مرزی مهران، در خط مقدم خدمت به میلیونها زائر اربعین حسینی قرار دارد. این استان بهدلیل برخورداری از مرز بینالمللی مهران که کوتاهترین و امنترین مسیر دسترسی به شهرهای مذهبی عراق است، به دروازه عتبات عالیات شهرت یافته و هر سال حدود ۶۰ درصد از زائران اربعین از آن عبور میکنند. اهمیت ایلام به نقش راهبردی آن در تقویت امنیت، هماهنگی ملی و مدیریت جریان عظیم زائران بازمیگردد. با وجود پیشرفتهای چشمگیر در حوزه راهسازی، خدمات و عمران شهری، هنوز نیاز به توسعه زیرساختها، تأمین تجهیزات رفاهی و خدماتی و استمرار امنیت عبور و مرور احساس میشود.
مهران، شهری کوچک در جنوب غربی ایلام، سالهاست که با نام اربعین گره خورده است؛ شهری که در فاصله ۸۵ کیلومتری مرکز استان و هممرز با عراق قرار دارد و کوتاهترین و مطمئنترین مسیر به کربلا را برای زائران فراهم میکند. به تعبیر بسیاری از کارشناسان، مهران نهتنها گذرگاه زائران، بلکه نماد پیوند مردم و ایمان است.
مرز بینالمللی مهران امروزه به عنوان پرترددترین گذرگاه زمینی ایران شناخته میشود. طبق آمار رسمی، این شهر سالانه حدود ۸ میلیون زائر و مسافر را میپذیرد و در ایام اربعین شمار زائران آن به بیش از ۳ میلیون نفر میرسد؛ یعنی بیش از ۶۰ درصد کل زائران اربعین.
در کنار این حجم عظیم تردد، مهران بدل به نقطهای راهبردی در اقتصاد مرزی نیز شده است؛ جایی که تجارت، گردشگری مذهبی و تبادلات فرهنگی در هم تنیدهاند.
به گفته استاندار ایلام، مرز مهران فقط یک گذرگاه فیزیکی نیست؛ نماد پیوندی عمیق میان مردم و امام حسین (ع) است. ما باید برای میزبانی این حماسه، مهران را در تراز ملی ببینیم. زیرساختها باید متناسب با جمعیتی که چندین برابر ظرفیت شهری است، توسعه یابد.
احمد کرمی تأکید میکند که در آستانه اربعین، پروژههای زیرساختی استان شتاب گرفتهاند و تکمیل شدن محورهای ترانزیتی، بهویژه مسیر مهران–دهلران–اندیمشک، در دستور کار فوری قرار گرفته است.
مهران در مسیر تحول شهری
با نزدیک شدن به ایام اربعین، شهرداری مهران مشغول اجرای دهها پروژه عمرانی است تا شهر چهرهای تازه بیابد. حمداله نصرتپور درباره اولویتهای عمرانی این ایام به «جوان» میگوید: «مهران هر سال میزبان جمعیتی است که چندین برابر ساکنانش است. بنابراین نگاهمان باید ملی باشد. در فصل اربعین بیش از ۵/۳ میلیون زائر وارد شهر میشوند و طبیعی است که امکانات موجود پاسخگو نیست.»
به گفته شهردار مهران، در ماههای اخیر بیش از ۳ هزار و ۲۵۰ مترمربع روکش آسفالت در محورهای پررفتوآمد از جمله میدان امام خمینی (ره) با صرف ۲۸ میلیارد ریال اجرا شده است. این طرحها با دو لایه استاندارد بیندر و توپکا انجام شده تا دوام و کیفیت مسیرها افزایش یابد.
او ادامه میدهد: «اصلاح و بهسازی معابر تنها برای رفاه شهروندان نیست؛ بلکه برای خدماترسانی بهتر به میلیونها زائر ضرورت دارد. هدف ما این است که مهران، نه فقط در ایام اربعین، بلکه در تمام طول سال شهری زیبا، منظم و برخوردار از زیرساختهای استاندارد باشد.»
در کنار پروژههای عمرانی، توسعه فضاهای مذهبی و رفاهی نیز اهمیت دارد. موکبهای مردمی هر سال با شکوهی بینظیر در جایجای مسیر مهران تا مرز برپا میشوند؛ اما برای خدماترسانی مؤثر به این موکبها، زیرساختهای برق، آب و حملونقل باید تقویت شوند.
در همین راستا استاندار ایلام نیز تأکید کرده که تأمین برق و آب موکبها وظیفه دستگاههای خدماترسان است. نباید هیچ موکب یا زائری بدون امکانات اولیه بماند؛ این مسئله نشاندهنده مدیریت و روح خدمت اربعینی ماست.
مدیریت جمعیت، امنیت و نگاه ملی
در هفتههای منتهی به اربعین، شهر مهران صحنه تردد انبوه زائرانی از سراسر کشور و حتی خارج از مرزها میشود. تمرکز این حجم بیسابقه جمعیت، لزوم مدیریت همزمان امنیت، خدمات و نظم شهری را دوچندان کرده است.
ایلام بهواسطه موقعیت راهبردی خود، نه تنها نقطه مرزی، بلکه گلوگاه امنیتی کشور در بخش غربی محسوب میشود. ارتش، سپاه، نیروی انتظامی و هلالاحمر هر سال طرحهای منسجم امنیتی و خدماتی را برای این رویداد اجرا میکنند.
استاندار ایلام در نشست اخیر ستاد اربعین استان خاطرنشان کرد که زیارت اربعین تکمیلکننده خروش مردمی دفاع مقدس است. مردم ما در ۷۰ شب جنگ از کیان کشور دفاع کردند و اکنون در اربعین، همان روح ایثار با شکلی معنویتر زنده میشود. ما وظیفه داریم امنیت و آسایش این زائران عاشق را همچون جبهه حفظ کنیم.
او که ریاست ستاد اربعین استان را بر عهده دارد، با اشاره به نقش محورهای ترانزیتی در تسهیل تردد گفت: «باید نقاط حادثهخیز مسیرهای مهران و صالحآباد سریعاً اصلاح شود. روز عرفه، نخستین مانور اجرایی ما پیش از اربعین است و اگر در آن روز مشکل نداشته باشیم، میتوانیم مطمئن شویم همه چیز آماده است.»
از سوی دیگر، کارشناسان اجتماعی بر این باورند که مهران نیازمند پارادایم توسعه اربعینی است؛ یعنی توسعهای که همزمان زیرساخت، فرهنگ و مدیریت اجتماعی را دربرگیرد. این نگاه سبب میشود تا سرمایهگذاریها صرفاً به چند هفته از سال محدود نماند و ایلام همواره بهرهمند از گردشگری مذهبی پایدار باشد.
آیندهنگری در مسیر توسعه
ایلام، استانی که روزگاری در خط مقدم دفاع مقدس بود، امروز در خط مقدم خدمت به زائران حسینی قرار دارد. مهران، قلب تپنده این حرکت عظیم، نه فقط مسیری برای عبور، بلکه تجلیگاه عشق و باور است.
استانداری، شهرداری و مردم استان در تلاشاند تا مهران را در تراز یک شهر زیارتی بینالمللی سامان دهند؛ شهری که میزبان میلیونها زائر باشد و در عین حال آرامش، نظم و زیبایی خود را حفظ کند.
امسال با نزدیکتر شدن به ایام محرم و صفر و اربعین، ایلام شاهد رونق پروژههایی در قالب «قرارگاه زیرساختی اربعین» است. این قرارگاه وظیفه دارد با هماهنگی بیندستگاهی، اجرای طرحهای عمرانی، خدماتی و اجتماعی را تضمین کند.
تمرکز بر رفع کمبود آب آشامیدنی، تأمین یخ و اقلام سرمایشی برای موکبها، ایجاد ایستگاههای امدادی و رفع گلوگاههای جادهای بخشی از این برنامههاست.
کارشناسان توسعه منطقهای معتقدند اگر مهران به عنوان پایگاه دائمی گردشگری مذهبی در نظر گرفته شود، میتواند علاوه بر خدمات اربعینی، نقش بزرگی در رونق اقتصادی مردم استان ایلام نیز ایفا کند. گردش زائر، گردش پول و تبادل فرهنگی، سه ضلع توسعه برای این منطقه محسوب میشود.
