جوان آنلاین: دور دوم مذاکرات سهجانبه صلح بین هیئتهای روسی، امریکایی و اوکراینی دیروز در شرایطی آغاز شد که فشارها بر کییف برای تن دادن به یک توافق تشدید شده تا جایی که ولودیمیر زلنسکی گفت اینکه رئیسجمهور امریکا بهطور علنی از اوکراین، و نه روسیه، میخواهد برای دستیابی به طرح صلح در مذاکرات امتیاز بدهد، «منصفانه نیست.» زلنسکی گفته که تضمینهای امنیتی همچنان موضوع اولویتدار کشورش است و تأکید کرده که سرنوشت اراضی شرق اوکراین و آینده نیروگاه هستهای زاپروژیا «مسائل حساس حل نشده» هستند.
دور دوم مذاکرات سهجانبه صلح اوکراین در هتل اینترکنتیننتال ژنو دیروز کلید خورد. هیئت روسیه به ریاست ولادیمیر مدینسکی، دستیار رئیسجمهور روسیه و حدود ۲۰عضو دیگر از جمله ایگور کوستییوکوف، رئیس اداره اطلاعات ستاد کل نیروهای مسلح روسیه و میخاییل گالوزین، معاون وزیر خارجه این کشور در این نشست دو روزه حضور دارند. از طرف اوکراین نیز رستم عمروف دبیر شورای امنیت و دفاع ملی این کشور، کریل بودانوف رئیس دفتر رئیسجمهور اوکراین و آندری گناتوف رئیس ستاد کل نیروهای مسلح و چند تن دیگر از چهرههای مطرح سیاسی این کشور به پای میز مذاکره هستند. استیو ویتکاف، فرستاده ویژه رئیسجمهور امریکا و جراد کوشنر نیز به نمایندگی از کاخ سفید در این مذاکرات حضور دارند. روز اول مذاکرات نیز در همین مکان برگزار شد و شش ساعت طول کشید. «ولادیمیر مدینسکی» مذاکرهکننده ارشد روسیه، مذاکرات سهجانبه بین واشینگتن، مسکو و کییف در ژنو را دشوار ارزیابی کرد ولی در عین حال پس از پایان روز اول این مذاکرات گفت که «مذاکرات دشوار، اما کاری و حرفهای بود.» برخی منابع روس گفتند گفتوگوهای روز سهشنبه شش ساعت طول کشیده و «بسیار پرتنش» بوده است.
استیو ویتکاف، فرستاده ویژه امریکا نیز گفت که نخستین روز این دور از مذاکرات «به پیشرفتهای معناداری» در جهت توقف جنگ منجر شده و در شبکه ایکس نوشت هر دو طرف توافق کردهاند رهبران خود را در جریان روند گفتوگوها قرار دهند و به تلاش برای دستیابی به توافق ادامه دهند. به رغم نگاه ویتکاف، مسائل سرزمینی همچنان مهمترین مانع به نتیجه رسیدن مذاکرات بین دو طرف است و دست کم تا پایان روز اول مذاکرات، منابع از وجود بنبست در آن صحبت کردند. آکسیوس در گزارشی به نقل از دو مقام آگاه نوشت: نخستین روز مذاکرات ژنو میان هیئتهای اوکراینی و روسی در بخش سیاسی، به دلیل مواضع مدینسکی به بنبست رسید. رستم عمروف، مذاکرهکننده ارشد اوکراین و رئیس شورای امنیت و دفاع ملی این کشور هرچند گفت که گفتوگوها بر «مسائل عملی و سازوکار راهحلهای احتمالی» متمرکز بوده و هیئت اوکراینی بدون «انتظار بیش از حد» در مذاکرات شرکت کرده ولی ولودیمیر زلنسکی رئیسجمهور اوکراین با لحن صریحتری درباره مذاکرات صحبت کرد و روز سهشنبه به خبرنگاران گفت: «ما میتوانیم ببینیم که برخی کارهای مقدماتی انجام شده است، اما فعلاً مواضع متفاوت است، زیرا مذاکرات آسان نبود.» او اراضی شرق اوکراین و آینده نیروگاه هستهای زاپروژیا را که روسیه کنترل آن را به دست گرفته است، به عنوان مسائل «حساس» حل نشده در مذاکرات صلح ذکر کرد. زلنسکی از فشارها برای امتیازدهی انتقاد کرده و گفت اینکه رئیسجمهور امریکا بهطور علنی از اوکراین، و نه روسیه، میخواهد برای دستیابی به طرح صلح در مذاکرات امتیاز بدهد، «منصفانه نیست.» او گفت اوکراین آماده است برای دستیابی به «توافقی شایسته» برای پایان جنگ بهسرعت حرکت کند و افزود: «پرسش این است که روسها دقیقاً چه میخواهند؟ رئیسجمهور اوکراین در گفتوگو با وبسایت امریکایی آکسیوس که روز سهشنبه ۲۸ بهمن منتشر شد، همچنین گفت هر طرحی که اوکراین را ملزم کند سرزمینی را که روسیه در منطقه دونباس در شرق این کشور تصرف نکرده واگذار کند، در صورت برگزاری همهپرسی از سوی مردم اوکراین رد خواهد شد. او روز چهارشنبه هم قبل از شروع دور دوم مذاکرات به صراحت گفت در مذاکرات ژنو هیچ توافقی بر سر مسائل کلیدی حاصل نشد. رئیسجمهور اوکراین در موضعگیری که نشان میدهد حاضر به سازس نیست در یک پست در رسانههای اجتماعی نوشت: «نمایندگان اوکراین دستورالعملهای روشنی در مورد هر جنبهای از مذاکرات دارند. من انتظار دارم پس از تمام جلسات، گزارش مفصلی ارائه شود.» زلنسکی گفته ما با امریکا طی سالهای گذشته در خصوص ضرورت راهاندازی خط تولید موشکها در اروپا به ویژه موشکهای پاتریوت صحبت کردیم. وعدههایی در خصوص اعطای مجوز این اقدام داده شد، اما امریکا در نهایت با این موضوع موافقت نکرد. وی اضافه کرد: اوکراین پیشنهاد داد که این تولیدات داخل خاک کشورمان با همکاری رومانی، لهستان و دیگر شرکای ناتو انجام شود.
حضور ناظر اروپایی در مذاکرات
دو دور نخست این گفتوگوها پیشتر در ابوظبی، پایتخت امارات متحده عربی و در روزهای۲۳ و ۲۴ ژانویه (سوم و چهارم بهمن) و ۴ و ۵ فوریه (۱۵ و ۱۶ بهمن) برگزار شد، نمایندگان اروپا حضور نداشتند ولی روزنامه موندو به نقل از منابع خود گزارش داد که پس از درخواست «ولودیمیر زلنسکی» رئیسجمهور اوکراین از مقامات امریکایی برای مشارکت دادن آنها در روند مذاکرات، هیئتهایی از اروپا به ژنو دعوت شدند و در محل برگزاری نشست، نمایندگانی از بریتانیا، فرانسه، آلمان و ایتالیا نیز حضور داشتند و روند مذاکرات را از نزدیک دنبال کردند. الکسی میشکوف، سفیر روسیه در فرانسه در اظهاراتی با بیان اینکه مسکو بارها اعلام کرده است که درهای تماس با اتحادیه اروپا را نمیبندد، تأکید کرد:، اما اعضای این اتحادیه تاکنون هیچ پیشنهاد مشخصی برای حل بحران اوکراین و دستیابی به یک توافق ارائه نکردهاند. میشکوف با انتقاد از رویکرد اتحادیه اروپا در قبال درگیری اوکراین اظهار کرد: در حال حاضر، تمام کاری که اعضای این اتحادیه میتوانند انجام دهند، ارائه ایدههایی با هدف مختل کردن مذاکرات صلح و طولانی کردن درگیری در این کشور است.
