جوان آنلاین: پدران و مادران، آرام در صندلیهای سالن پردیس تئاتر خاوران نشستند، بسیاری سالخورده و سپیدموی، با دستهایی که گذر سالها را روایت میکرد، قاب عکس فرزندشان را در آغوش گرفته بودند و برخی دیگر آن را روی زانو گذاشته و بیصدا نگاه میکردند. عکسها جوان بودند، با لبخندی مملو از آرامش که سالها در قاب جاودانه شده بود. در چهره پدران و مادران داغی کهنه دیده میشد، اما وقاری برخاسته از سالهای صبوری نیز وجود داشت، صبری که با یاد رشادت فرزندانشان به افتخار و ایثار گره خورده بود.
در چنین فضایی، آیین باشکوه کنگره ۲هزارو۵۰۰ شهید دارالمؤمنین تهران در منطقه ۱۴ برگزار شد، مراسمی با حضور گسترده خانوادههای معظم شهدا، مدیران شهری، مسئولان لشکری و کشوری و اقشار مختلف مردم که لحظههایی ماندگار آفرید. این آیین با رونمایی از صدها تمثال شهدا و نامگذاری همزمان بیش از ۱۰۰ معبر به نام شهدای والامقام، جلوهای تازه از تکریم فرهنگ ایثار و شهادت در سیمای شهر رقم زد، نامهایی که از این پس، در گذر هر کوچه و خیابان دیده خواهند شد.
یادها در آغوش
سالن در سکوتی عمیق فرو رفته بود که مصطفی صابر خراسانی پشت تریبون ایستاد، صدایش آرام آغاز شد، بیتکلف و شمرده. واژهها را نه میخواند، که روایت میکرد، روایتی که از کربلا میگذشت، از ظهر عطشگرفته عاشورا، از داغ بر زمین مانده و از مادرانی که چشم به افق دوخته بودند. تصویرها یکییکی در ذهن جان میگرفتند، از خیمهها تا میدان، از وداع تا شهادت فرزندان امامحسین (ع).
هر مصرع که پیش میرفت، فاصله سالن با کربلا کمتر میشد. صدایش گاهی میلرزید و گاهی اوج میگرفت و وقتی رو به خانوادههای شهدا پرسید: «شهید شما سر داشت؟ نه؟»
بلافاصله پس از این پرسش، صدای گریه و شیون مادران شهید از هر گوشه و کنار سالن برخاست. اشکها بیصدا و بیامان جاری شد، مادران عکسها را محکمتر در آغوش گرفتند و پدران، سرهایشان را پایین انداختند. شعر، دیگر تنها شعر نبود، مرثیهای بود که رگهای خاطره را لمس میکرد و زخمهای کهنه را آرام و بیهیاهو تازه میساخت.
از خانهها به معابر شهر
بغضها که اندکی فرو نشست و اشکها آرامتر شد، مراسم از حال و هوای مرثیه فاصله گرفت. نور سالن ثابت شد و صدای مجری، آرام و شمرده، در فضا پیچید. او از امیر شهرابی، شهردار منطقه ۱۴ دعوت کرد تا پشت تریبون بیاید و درباره آیین کنگره ۲هزارو۵۰۰شهید دارالمؤمنین تهران توضیحاتی ارائه کند. شهردار با حضور روی سن گفت: «با برنامهریزیهای انجام گرفته، توفیق برگزاری کنگره ۲هزارو۵۰۰ شهید منطقه ۱۴ را در آخرین روزهای پیش از ماه مبارک رمضان داریم. دغدغه ما برگزاری برنامهای در شأن خانوادههای محترم شهداست. دیدار با خانوادههای شهدای منطقه هم هر هفته به طور مرتب برگزار میشود.» سخنانی که اشاره داشت ارتباط با خانواده شهدا نباید محدود به یک شب و یک مراسم بماند، بلکه باید مستمر و مداوم باشد.
او سپس از قدمی دیگر، در دل شهر خبر داد: «همزمان با این کنگره، ۱۰۰ معبر در دارالمؤمنین به نام شهدا مزین خواهد شد. با همکاری شورای اسلامی شهر تهران، شهدایی که در ماههای اخیر معبری به نام آنها ثبت نشده بود شناسایی شدند و نامگذاری ۱۰۰ معبر به نام آنها در روزهای آینده انجام خواهد شد.» اقدامی که نامهایی کمتر شنیدهشده را نیز از خانهها به دل کوچهها و خیابانها میآورد، نامهایی که سالها در خاطره و زمزمههای خانوادهها زنده بود و حالا سهمی از حافظه شهری پیدا میکند.
شهرابی همچنین به برخی اقدامات دیگر در سطح منطقه اشاره کرد: «در میدان نبرد، از تندیس سرباز وطن رونمایی شده و این اقدام در کنار نصب تندیسهایی از شهید محلاتی، شهید سردار قاسم سلیمانی و شهدای تفحص، تلاشی است برای اینکه فضای منطقه به عطر مقاومت، ایثار و شهادت آمیخته شود. تلاش میکنیم نسل جوان بدانند امنیتی که امروز دارند، حاصل ایثار و خون شهداست.»
راهی که ادامه دارد
در بخش دیگری از مراسم، مجری برنامه از علیرضا زاکانی، شهردار تهران دعوت کرد تا پشت تریبون حاضر شود. سخنان زاکانی با گرامیداشت یاد شهدا آغاز شد و با تأثیر بر مسیری که به گفته او، با بصیرت و ایثار آنان ترسیم شدهاست: «شهدا با بصیرت و ایثار خود، راه را از بیراهه جدا کردند و امروز نیز رمز ایستادگی در برابر جبهه استکبار، تمسک به همان فرهنگ و تفکر است.» زاکانی با اشاره به آنچه اهداف دشمنان انقلاب اسلامی خواند، افزود: «امریکا خواهان نابودی هویت ملی و دینی ملت ایران است و به دنبال آن است تا پرچم برافراشته اسلام که با تقدیم بیش از ۲۳۰ هزار شهید حفظ شدهاست، بر زمین بماند.» او همچنین بیان کرد که دشمن، به تعبیر وی، در پی حذف مکتبی است که به رهبری روحالله خمینی (ره) و با هدایتهای مقام معظم رهبری شکل گرفته و اثرگذاری جهانی داشتهاست.
شهردار تهران با بیان اینکه دشمن تلاش دارد «ملت و رهبری الهامبخش را از میدان خارج کند»، تصریح کرد: «دشمن سعی دارد ملتی را که دنیا را بیدار کرده، از میدان خارج کند تا ایران و جهان را به چنگ بیاورد، اما ما پرچم تفکر و وعده الهی را برافراشته نگه میداریم.»
او در بخش دیگری از سخنانش گفت: «ایران امروز صرفاً یک کشور نیست، بلکه نماینده یک اندیشه و تفکر جهانی است. پرچمی که در طول تاریخ انبیا و اولیای الهی برافراشته شده، امروز ما علمدارش هستیم.» به گفته زاکانی، این علمداری بیهزینه نیست، اما ثمره آن را «تحقق وعده الهی و هدایت جامعه بشری» دانست و اشاره کرد که تلاش مدیریت شهری، در کنار دیگر مسئولیتها، رفع مشکلات و سختیهای امروز مردم است.
زاکانی در عین حال با اشاره به برخی کاستیها گفت: «اگرچه دشمنی دشمنان مستمر است، بخش قابلتوجهی از مشکلات موجود به عملکرد ما بازمیگردد.» او افزود که ایستادن «بر مدار حق و عدالت»، ترجیح دیگران بر خود و حرکت در مسیر تحقق خواست ولیفقیه، زمینهساز نصرت الهی خواهد بود. شهردار تهران با تأکید بر لزوم بهرهگیری از سیره شهدا اظهار داشت: «برگزاری یادوارههای شهدا به تعبیر رهبر معظم انقلاب، کمتر از اصل شهادت نیست، اما کافی نیست. شهدا میزان تشخیص حق از باطل در فتنهها هستند.» او با استناد به جملهای از مصطفی چمران که گفته بود «شیپورچی بنواز که مرد از نامرد جدا شود»، افزود: «شهدا سره را از ناسره تفکیک میکنند و عیار افراد و جریانها را آشکار میسازند.»
زاکانی در بخش پایانی سخنانش با تجلیل از صبر خانوادههای شهدا گفت: «ما خود را مدیون شما و شهدایتان میدانیم. امروز پرچمداران این انقلاب، همان شهدایی هستند که با اراده متکی بر ایمان و پیروی از ولایت، درس مقاومت را به ما آموختند.» او در پایان اظهار داشت که به باور او، با تکیه بر این فرهنگ و تفکر، تهدیدها راه به جایی نخواهد برد.
لحظهای که شهر گواه شد
پس از سخنان شهردار تهران، آیین رونمایی از تابلوهای مزین به نام شهدا آغاز شد. در این لحظه، پردهای از روی یکی از تابلوها که در سالن قرار داشت، کنار رفت و همزمان، با تماس تصویری، نام شهیدی دیگر بر تابلویی که در یکی از کوچههای منطقه نصب شدهبود، ظاهر شد. گویی سالن و شهر، در یک نفس، یاد و راه شهدا را با هم گرامی میداشتند.
در بخش بعدی این مراسم، تعدادی از خانوادههای شهدا به روی سن دعوت شدند تا تندیسها و لوحهای تقدیر را از دست مسئولان و مدیران حاضر دریافت کنند، لحظهای کوتاه، اما پرمعنا، که سکوت، صلوات و احترام سالن، آن را همراهی میکرد.
در پایان برنامه نیز، حاضران با قرائت فاتحه و طلب شادی ارواح طیبه ۲هزارو۵۰۰ شهید دارالمؤمنین تهران، بر استمرار راه ایثار و شهادت تأکید کردند، راهی که امروز با نقش بستن نام شهدا بر سر در کوچهها و معابر منطقه ۱۴، ماندگارتر از همیشه در حافظه شهری و فرهنگی پایتخت ثبت شد.
