ما انبارها انبار کتاب کودک و نوجوان نخوانده داریم، به خاطر اینکه ناشر اعتقادی نداشته است که کتاب باید ویراستاری شود. ما به ویراستار تخصصی کودک نیاز داریم.
اگر بگوییم باید ویراستار به تمام وجوه مسلط باشد، شدنی نیست، ولی باید دستکم ۵۰درصد به بالا، ریشه ضربالمثلها را بداند، فرهنگها را بشناسد و اگر هم نمیشناسد، تجسس کند و برود بشناسد. اگر ویراستار تخصصی کودک نداشته باشیم، چه کسی قرار است برود و جستوجو کند، تحقیق کند و با مؤلف و مترجم جلو برود؟
متنها رو به اصولیشدن پیش نرفتهاند، چون برای ناشر خیلی سخت است که به ویراستار پول بدهد. ناشر فکر میکند هزینه ویراستار، هزینه اضافه است و صاحب اثر هم فکر میکند ویراستار میخواهد کارش را خراب کند. اصولاً ما میگوییم اثر، متعلق به صاحب اثر است، یعنی به نویسنده یا مترجم. در ایران، چون قوانین کپیرایت نداریم، اگر مترجم بیاید و یک کتاب کودک را ترجمه کند و نتواند مفاهیم را از طریق زبان منتقل کند، من خودم به عنوان ویراستار با او تماس میگیرم و پیشنهاد میدهم که به اصطلاحِ ما ویراستارها، چطور زبان را بومیسازی کند و ارتقا دهد و زبان را شفاف و نزدیک به زبان کودک کند، نه حتی به زبان معیار جامعه بلکه زبان کودک، چراکه در ایران حد و حدود ویراستار را صاحب اثر تعیین میکند. اما در کشورهای دیگر ویراستار با ناشر طرف است و به هیچ عنوان با نویسنده یا مترجم طرف نیست. به عنوان مثال برای خودم پیش آمده که در متن ترجمهشده به مترجم پیشنهادهای خیلی خوبی جهت بیشتر مفهومبودن متن برای کودک دادهام، اما مترجم قبول نکرده و کتاب چاپ شده است، اما گاهی اوقات هم پیش آمده که مترجمی با وجود اینکه تبحر زیادی هم در کار ترجمه داشته، تمام پیشنهادهایم را قبول و در متن اعمال کرده است، بنابراین حد و حدود ویراستاری را صاحب اثر تعیین میکند.
نویسنده و ویراستار کتاب کودک و نوجوان
