***
خادمیان میگوید: نگاه ما به ائمه معصومین (ع) باید نگاه شاگرد به معلم باشد و حتی نگاه ما به خداوند متعال هم باید اینگونه باشد. نگاه ما وقتی به خدا شاگردی و معلمی بود، آن زمان درس خواهیم گرفت. چنانچه میفرمایند: «علم الانسان مالم یعلم» و حتی انبیای الهی هم به عنوان معلمان ما هستند. در سوره بقره میفرمایند: «کَمَا أَرْسَلْنَا فِیکُمْ رَسُولًا مِنْکُمْ یَتْلُو عَلَیْکُمْ آیَاتِنَا وَیُزَکِّیکُمْ وَیُعَلِّمُکُمُ الْکِتَابَ وَالْحِکْمَةَ و یُعَلِّمُکُمْ مَا لَمْ تَکُونُوا تَعْلَمُونَ (چنانکه در میان شما رسولی از خودتان فرستادیم که آیات ما را برای شما تلاوت میکند و نفوس شما را (از پلیدی جهل) پاک و منزه میگرداند و به شما تعلیم کتاب و حکمت میدهد و آنچه را نمیدانید به شما میآموزد.)
وی بیان میکند: همه چیز را انسان به واسطه عقل به دست میآورد، اما مواردی هست که معلمی فراتر از عقل میخواهد مثل اینکه ربا حرام است یا حرمت پدر و مادر چگونه است یا حقوق زن و مرد در قبال یکدیگر از همین موارد است. در واقع ائمه (ع) آمدند تا انسانی زیستن را به ما بیاموزند.
خادمیان با اشاره به اینکه امام حسن مجتبی (ع) یکی از همان معلمهاست که بهترین درسها را برای بهتر زیستن تعلیم دادند، توضیح میدهد: یکی از مواردی که همواره دوست داریم به آن برسیم از کلام امام حسن (ع) این است که «اَنَا الضّامِنُ لِمَنْ لَمْ یهْجُسْ فى قَلْبِهِ اِلاَّ الرِّضا اَنْ یدْعُوَ اللّه فَیسْتَجابَ لَهُ؛ کسى که در دلش هوایى جز خشنودى خدا خطور نکند، من ضمانت مىکنم که خداوند دعایش را مستجاب کند»، یعنی افراد مراقب باشند زشتی، نجاست، حقد و کینه وارد قلب آنها نشود تا هر آنچه خداوند گفت بگویند چشم، یعنی اگر در زندگی به نتیجهای نمیرسیم، باید ببینیم چه آلودگیای وارد قلبمان شده است. اگر در زندگی مادی، معنوی و فردی در تمام ابعاد دچار گرفتاری هستیم نتیجه پلشتیها و آلودگیهایی است که وارد قلب ما شده است. رفتارهای نامناسب موجب درجا زدن خواهد شد.
وی تأکید میکند: امام حسن مجتبی (ع)، امام سخاوت و بخشش به ما یاد میدهد که قلبمان دریای پاکی باشد. انسان با خوبی است که از دیگران جلو میزند و بدی موجب عقب ماندن خواهد شد. در تاریخ وقتی نگاه میکنیم افرادی مثل فرعون، ابوجهل، ابولهب، ابوسفیان و معاویه تلاش کردند در بدی سبقت بگیرند. این افراد مسابقه بدی دادند و در نهایت تاریخ گواه رفتار است. انسان با بدی و آلودگی بزرگ نمیشود و آنچه انسان را بزرگ میکند، خوب بودن است. ملا محسن فیض کاشانی میگوید: «اگر میخواهید زیبا شوید، شبیه خدا شوید.»
این استاد دانشگاه بیان میکند: همه خدا را دوست دارند و از شیطان دور میشوند. همه سعی دارند شبیه خدا شوند. شبیه خدا شدن یعنی امر و نهی خدا را توجه کردن. امام حسن مجتبی (ع) تمام این خوبیها را به ما یاد داده است. در حالات امام حسن مجتبی (ع) داریم که اگر خانهای را از کسی میخرید و بعد از چند سال متوجه میشد که او از این معامله پشیمان بوده یا در حسرت است، خانه را برمیگرداند و پول را پس نمیگرفت و میفرمود خانه را برگرداندم و پول هم برای تو و در جا سجده شکر میگذاشت که خدایا شکرت از اینکه مرا برده دنیا نکردی و باعث شدی به واسطه دنیا بندهای از بندگان تو را خوشحال کنم. این مؤلف کتب دینی میافزاید: امام حسن (ع) دشمنان بسیاری دارد تا جایی که همسر او دشمن او بوده است و تلاش کردند او را به حاشیه ببرند، اما نام او جاودان و همچون خورشیدی فروزان شد. اگر میخواهیم آرام زندگی کنیم و دنبال آرامش و امنیت هستیم، باید گذشت را از امام حسن (ع) یاد بگیریم.
به اعتقاد خادمیان امام حسن (ع) به ما آقایی را یاد داد و در رفتار آن حضرت دوری از هرگونه بردگی را شاهد هستیم. قلب ما باید گنجینه خوبیها باشد نه سطل زباله زشتیها. ما امروز بدی و خوبی را تشخیص میدهیم. امروز بیش از هر زمان دیگری به آموزههای سیره کریم اهل بیت (ع) نیاز داریم. وقتی از امام مجتبی (ع) پرسیدند عقل چیست؟ پاسخ داد: «عقل این است که انسان تلخی و غصهها را تحمل و مدیریت کند تا غصه از بین برود.»
وی به نقل معروفی اشاره میکند که طبق آن امام حسن مجتبی (ع) در طول زندگی سه بار اموال خود را بین فقرای شهر تقسیم کرد. خادمیان در ادامه تصریح میکند: امروز افراد برای ندادن مهریهای که حق زن است هزاران دروغ میگویند یا افرادی برای مهریه همسر خود را زندانی میکنند. ما باید بخشش مادی و معنوی را از امام حسن مجتبی (ع) بیاموزیم. این را باید به نسل جدید یاد بدهیم که اثر بخشش و گذشت به خود ما برمیگردد. انسانی که اهل عفو و گذشت باشد، امنیت خاطر و بار روانی مثبت دارد. امام حسن مجتبی (ع) کنار فقرا مینشیند و با آنها همغذا میشود و با فروتنی و تواضع کارگران را میزبانی میکند. بدانیم سخاوت، بخشش و اخلاق نیکو که طبق گفته امام حسن مجتبی (ع) اخلاق نیکو بهترین است، عزت و شخصیت آن به خود انسان برمیگردد.
این استاد حوزه و دانشگاه ادامه میدهد: اهل گذشت و بخشش بودن انسان را بزرگ میکند و او را به آرامش میرساند. کسی به امام حسن مجتبی (ع) و پدر و مادر او ناسزا گفت و حضرت خوب گوش دادند و فرمودند: معذرت میخواهم اگر حرفی زدم که تو را ناراحت کرد و اگر غریبی من با تو رفیق میشوم و اگر گرسنهای تو را سیر میکنم و در نهایت آن فرد عذرخواهی کرد. خادمیان در پایان خاطر نشان میکند: بیاموزیم که با هر توهینی نباید توهین کنیم و میتوان با حرف و عمل زیبا هر فردی را شرمنده کرد. توسعه خوبیها جا را برای زشتیها میبندد. امام حسن مجتبی (ع) راه را بر زشتیها تنگ کرد. حضرت وقتی میخواستند به کسی هدیه بدهند، از او میپرسیدند چند فرزند در خانه داری؟ دختر یا پسر هستند و برای آنها هم هدیه میبردند. با توسعه خوبی و زیبایی راه بر زشتیها تنگ خواهد شد. امام حسن (ع) معلم وسعت دادن به خوبیهاست.
