سیدحمیدرضا محتشمی، روانشناس، سخنران انگیزشی، مشاور و مدرس رشد و توسعه فردی در رابطه با شیوه صحیح خانهتکانی به عنوان یکی از سنتهای دیرینه ایرانیها به «جوان» میگوید: ما یکسری کهنالگو در زندگی داریم که از دیرباز در فرهنگ ایرانی- اسلامی متداول بوده و نسل به نسل ما را همراهی کرده است. یکی از مواردی که در کهنالگوها وجود دارد، موضوعات مربوط به شب عید است. به گفته وی یکسری کهنالگوهای قدیمی و تاریخ مصرف گذشته نیز داریم و نباید فکر کنیم هر کهنالگویی که از دیرباز به ما رسیده است، الزاماً ارزش ادامه دادن دارد. در واقع قوانین، فرهنگهای تاریخ مصرف گذشته و غیرکاربردی هم باید حذف شود و کهنالگوها به تناسب شرایط و زمان تغییر پیدا کنند. وی به فرهنگ خانهتکانی در هفتههای پایانی سال اشاره میکند و با تأکید بر این نکته که خانهتکانی در طول زمان تغییر پیدا کرده است به «جوان» میگوید: برخی فکر میکنند حتماً باید پرده و مبلمان تغییر کند، اما چیزی که باید درک کنیم این است که در خانهتکانی قانون پالایش را رعایت کنیم.
فضا را برای چیزهای مفیدتر باز کنیم
محتشمی در توضیح تکمیلی قانون پالایش بیان میکند: طبق این قانون فضا را باید برای چیزهای بهتر، مفیدتر، زیباتر و متناسبتر در زندگی باز کنید و کمد، کابینت، انباری، اتاق و لوازم شخصی را که به آن نیاز ندارید، خالی کنید، در حالی که به دلیل چرخش زیاد الگوها، اصولی مثل قانون پالایش در حاشیه قرار گرفته است. این مدرس رشد و توسعه فردی معتقد است: پالایش کردن یعنی لباسها و سایر وسایلی را که برای ما غیرکاربردی و غیرمصرفی شده است، جدا کنیم و در صورت عدممصرف و کهنگی یا غیرکاربردی شدن در زندگی، آنها را حذف کنیم و کنار بگذاریم. مفهومی به نام خانهتکانی در الگوی کهن این معنی را میدهد، نه چیزی که الان شاهد آن هستیم.
وی خاطر نشان میکند: اگر بخواهیم توصیهای برای روزهای منتهی به سال داشته باشیم، باید فرهنگ پالایش را در زندگی جاری و ساری کنیم.
انرژی خود را صرف کارهای غیرضروری نکنیم
محتشمی به زاویه مهم دیگری در کنار الگوی پالایش میپردازد و با بیان این مطلب که اصول عقلی برای ما بایدها و نبایدهایی را تعریف میکند، ادامه میدهد: اگر قرار باشد خریدی انجام دهیم، عقل سالم میگوید، زندگی ما باید متناسب با یک قانون پیش رود؛ قانونی که میگوید: هرگز انرژی خود را صرف کارهای غیرضروری نکنید.
محتمشی پول، وقت و توان فیزیکی را یک انرژی توصیف میکند و ادامه میدهد: عقل سلیم حکم میکند ما سه مورد فوق را برای موارد غیرضروری و غیرکاربردی به کار نبریم.
به اعتقاد این مشاور انگیزشی، ما باید انرژی خود را صرف کارهایی کنیم که برای ما مهم است.
محتشمی توضیح میدهد: در خانهتکانی باید انرژی ما معطوف به موارد مهم و کاربردی شود و پول خود را صرف امورات واجبتر کنیم.
وی با طرح این پرسش که برای هر گونه تغییر باید ضرورت آن را مورد بررسی قرار دهیم، ادامه میدهد: اگر مبل ما فرسوده شده است باید آن را تغییر دهیم، اما اگر موردی جزو اولویت ما نبود، باید انرژی خود را طبق عقل صرف امور دیگری کنیم.
آنچه برای ما عادی است، رؤیای دیگری است
یکی از توصیههای مهم این سخنران انگیزشی به اشتراک گذاشتن وسایل غیرکاربردی با نیازمندان است.
طبق گفته وی، همان وسیلهای که برای ما ارزش ندارد در بسیاری مواقع نیاز یک خانواده را مرتفع میکند، در نتیجه باید فرهنگ انتقال بیش از هر زمانی جا بیفتد.
وی میگوید: باید از دورریز و بیارزش کردن کالاها کم کنیم که شامل لباس و سایر لوازم میشود. در واقع اگر کالایی برای ما ارزش ندارد، به دست نیازمند برسانیم تا چرخه انرژی قطع نشود و ادامه پیدا کند.
وی تأکید میکند: آنچه امروز برای ما عادی است، رؤیای دیگری است. نسبت به داشتههای خود بیتفاوت نباشیم و قدردان آن باشیم و انرژی انتقال وسایل غیرضروری به دیگران را نادیده نگیریم.
برای «حول حالنا» برنامهریزی داشته باشیم
یکی دیگر از ابعاد مورد تأکید وی در کنار فرهنگ پالایش، برنامهریزی و هدفگذاری است. وی در این باره توضیح میدهد: «شب عید دعایی داریم که میگوییم حول حالنا الی احسن الحال، یعنی خدایا حال ما را به بهترین حال تغییر بده. طبق این دعا از خدا تحول درونی میطلبیم، اما نباید فراموش کنیم زمانی که فرد برای خود برنامهریزی و هدفگذاری نکرده، این دعا کاربردی نیست، حتی اگر ما تا قیامت به خدا بگوییم که ما را تغییر بده، اما برنامهریزی، هدفگذاری و آیندهنگری نداشته باشیم و از عقلانیت استفاده نکنیم، این دعا کاربردی نیست. اگر وسیله نو و جدیدی به خانه خود اضافه نکردیم، ننگ و عار نیست بلکه میتوان تغییرات جزئی انجام داد، اما باید به بهانه بهار و شب عید در زندگی خود تحول ایجاد کنیم.»
جابهجایی وسایل حالتان را خوب میکند
یکی از نکات بسیار جالب توجه در اظهارات محتشمی مبتنی بر تغییر دکوراسیون به عنوان تحول و ایجاد روحیه است. وی در این باره توضیح میدهد: «گاهی با تغییرات جزئی در دکور تحولات روحی عجیبی ایجاد خواهد شد. اگر ضرورتی به خرید جدید وجود ندارد، جای برخی لوازم را در منزل تغییر دهیم. این تغییر حال ما را خوب میکند و انرژی جدیدی به خانه میدهد چراکه علم چیدمان در دنیا اثبات شده است و انرژی اجسام میتواند در زندگی ما اثرات مثبت و منفی داشته باشد.»
به اعتقاد وی، افراد آشفتگیهای ذهنی و درونی خود را عمدتاً با فرایندی به نام خرید کردن تطهیر میکنند، در حالی که خرید بیدلیل و بیحساب و کتاب نه تنها حال کسی را خوب نمیکند بلکه آسیبزننده هم خواهد بود.
وی میگوید: افراد باید جایگزین مناسبی برای این حال خود پیدا کنند. تغییر هر ساله باید با یکسری تغییرات همراه باشد، اما تحولات ما باید مبتنی بر قانون پالایش و تغییرات ضروری باشد. اصل تغییر ارزیابی هدفهای سالی است که سپری شد و بررسی هدفهای جدیدی است که برای سال آینده در نظر گرفتهایم.
