میپرسم چه اسمی برای کودکتان انتخاب کردهاید؟ در چشمهایم زل میزند و میگوید میخواهیم سورپرایز بماند. میگویم شبیه اسم خودت است یا اسم همسرت؟ باز طفره میرود. میگویم لااقل بگو اسمش ایرانی است یا لاتین یا ترکی، این بار با غرور میگوید البته که نام ایرانی، ولی من هر طور شده از زیر زبانش میکشم و متوجه نام انتخابی این زوج میشوم. تلفظ نامش دشوار است و مطمئنم اگر مادربزرگ و پدربزرگش بخواهند یاد بگیرند، باید چند باری در سکوت تکرار کنند. میگویم نامش زیباست ولی سخت نیست؟ میگوید برایم مهم است شخصیتش شبیه ملکه آرتمیس شود، یک زن قوی و شجاع. میپرسم مگر کیست؟ میگوید: یکی از فرماندهان نیروی دریایی در زمان هخامنشی.
سکوت میکنم و بزرگسالی این کودک را تصور میکنم. وقتی برای خودش خانمی شده و میخواهند او را رسمی یا مؤدبانه مورد خطاب قرار دهند. باید بانو را اول اسمش بگذارند یا آخر نام خطاب کنند؟
شاید شما هم در زندگیتان دغدغه انتخاب اسم برای فرزندتان را تجربه کردهاید. اینکه مادر اسم تعیین کند، چون او را زاده یا پدر، چون قرار است ادامهدهنده نسلش باشد یا مادربزرگ میخواهد طبق نذری که کرده، یک اسم قدیمی یا مذهبی بگذارد. یکی نامی را میپسندد، ولی چند سیلابی است و اگر پیش از فامیلی چند سیلابی بیاید، گفتنش حسابی سخت میشود.
برای بعضی مهم است که نام فرزندشان کاملاً ایرانی باشد. بعضی هم دوست دارند اسم انتخابیشان غیرتکراری باشد. بعضی وقتها نیز یک اسم بنا به دلایلی محبوب میشود و اگر متولدان آن سال را ببینید، متوجه این تکرار میشوید. مانند اسم ستایش که در زمان پخش این سریال محبوب و در آن زمان اسامی دختر زیادی به این نام ثبت شد.
بعضی اسمها خاص هستند و ما شاید فقط یکبار شنیده باشیم، ولی از آنجایی که شخصیت صاحب نام را دوست داریم، دلمان میخواهد فرزندمان در رفتار و منش شبیه او شود.
طبق یک تحقیق غیررسمی، افراد نسبت به نام خود حساس هستند و دوست دارند شبیه صاحب اسمشان باشند. به عنوان مثال اگر آرش هستند، حتماً داستان آرش کمانگیر را بیشتر میخوانند یا اگر سهراب هستند، احتمالاً قصه شاهنامه را بیش از دیگران بلدند. او که علی است، احتمالاً ارادت بیشتری نسبت به امام علی (ع) دارد و...
پس انتخاب اسم مناسب برای فرزند یکی از مهمترین وظایف و دینی است که گردن والدین است چراکه آنها در واقع از کودکشان با آن نام یک برند شخصی میسازند و شخصیت اجتماعی او را در بزرگسالی تحت تأثیر قرار میدهند. اگر در مدرسه اسم خاصش را با تمسخر بگویند، والدین باید جوابگو باشند. اگر معلم یا رئیس در آینده نام او را کوتاه بگوید یا سبک بشمارد، چون تلفظش سخت است، والدین باید جواب بدهند. اگر صاحبنام بخواهد اسم لاتینش را در جاهای مختلف بنویسد، ولی سخت باشد و دچار اشتباه یا دردسر شود، تقصیر والدین است.
پس والدین محترم! لطفاً در انتخاب اسم بسیار دقت کنید و وسواس به خرج بدهید تا در بزرگسالی بتوانید سؤالات متعدد آنها را به درستی پاسخ دهید. به زودی آنها به سن نوجوانی و بلوغ میرسند و روی اسمشان حساس میشوند. آن وقت چه توضیح و توجیهی برای این انتخاب دارید؟ اگر معنی اسمش را بپرسد، میدانید و میتوانید یک شخصیت برجسته با این نام ذکر کنید یا فقط، چون اسم زیبایی بوده و کسی در فامیل آن را نداشته، انتخابش کردهاید؟
به نظر میرسد والدین نسل جدید، بیش از اینکه دغدغه زیبایی و با مسمی بودن اسم داشته باشند، خاص و تکبودن اسم برایشان مهم است. تا چند سال قبل سلیقهها به هم شبیه و اسمها اغلب تکراری و محدود بودند، ولی امروز در یک کلاس ۲۰ نفره، هیچ کدام اسمهای شبیه هم ندارند و آنقدر تک هستند که معلم ضرورتی نمیبیند به نام خانوادگی آنها را صدا کند. تمام ادبیات و فرهنگ ایران را شخم میزنند تا از دلش یک اسم غیرتکراری بیابند که با اسم خود یا فرزند دیگرشان تناسب داشته باشد. بعضی اسمها را وقتی میخواهی تبریک تولد بگویی، نمیدانی دختر است یا پسر؟ وقتی در برنامه تلویزیون میخواهند اسمی را بخوانند میگویند آقا یا خانم فلان...
نسلهای جدید پرسشگر و مطالبهگر هستند و برای هر عملی دنبال یک علتند. با انتخاب نام نامناسب آنها را در سیاهچاله یافتن هویت رها نکنید و یادتان باشد این اسم قرار است حداقل ۸۰-۷۰ سال هویت فرزند شما باشد.
