روسیه در شرایطی اجرای توافق صادرات غلات را به حالت تعلیق درآورده و غرب با انتقاد از این اقدام خواستار بازگشت مسکو به توافق یادشده است که برخی شواهد حکایت از این دارد که لندن در حمله پهپادهای اوکراینی به کشتیهای روسیه در خلیج سواستوپل نقش داشته است.
موضوع صادرات غلات یکی از مسائل محوری بود که از همان روزهای آغازین جنگ اوکراین مورد توجه قرار گرفت و حالا با گذشت بیش از هشت ماه از آغاز جنگ و بهرغم توافقنامهای که ۲۲ جولای (۳۱ تیرماه) در استانبول با حضور طرف روسی و نمایندهای از سازمان ملل منعقد شد، تحولات را وارد مرحله جدیدی کرده است. همزمان با این توافق، هیئت اوکراینی نیز توافقنامهای را با ترکیه و سازمان ملل در خصوص صادرات غلات این کشور از طریق دریای سیاه امضا کرد.
وزارت دفاع روسیه روز شنبه اعلام کرد که پس از اقدام تروریستی طرف اوکراینی با مشارکت انگلیس علیه کشتیهای روسی در بندر سواستوپل، مسکو مشارکت خود را در توافقنامه صادرات غلات برای مدت نامشخص به حالت تعلیق درآورد. در بیانیه این وزارتخانه آمده است: «با توجه به اقدام تروریستی که روز شنبه، ۲۹ اکتبر (۷ آبان) از جانب مقامات کییف با مشارکت متخصصان انگلیسی علیه کشتیهای ناوگان دریای سیاه و کشتیهای غیرنظامی درگیر در تأمین امنیت «کریدور غلات» انجام شد، طرف روسی مشارکت در اجرای توافقنامههای صادرات محصولات کشاورزی از بنادر اوکراین را برای مدت نامشخصی به حالت تعلیق درآورده است.» دیروز، یک مقام روسیه اتهام مبنی بر اینکه خروج روسیه از توافقنامه غلات، مشکل جهانی غذا را تشدید میکند، را نادرست خواند و تأکید کرد: «در شرایط حملات و تحریکات اوکراین علیه کشتیهای نظامی و تجاری روسی، ادامه کار به دلیل ناامنی منطقه به سادگی غیرممکن است.»
شنبه گذشته کشتیهای ناوگان دریای سیاه روسیه حمله هواپیماهای بدون سرنشین اوکراینی در آبهای ساحلی خلیج سواستوپل را دفع کردند. ایگور کوناشنکوف، سخنگوی وزارت دفاع روسیه اعلام کرد که ۹ هواپیمای بدون سرنشین و هفت پهپاد دریایی خودکار در این حمله تروریستی شرکت داشتند. این مقام نظامی یادآور شد که بر اساس اطلاعات موجود، حمله به خلیج سواستوپل تحت نظارت مستقیم متخصصان انگلیسی مستقر در شهر اوچاکوف در منطقه میکولایف اوکراین انجام شده است. ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه در واکنش به این حمله تروریستی تأکید کرد که روسیه توجه جامعه جهانی، از جمله شورای امنیت سازمان ملل را به این اتفاق جلب کرده است. علاوه بر این، روسیه خواستار تشکیل نشست شورای امنیت شد.
مداخله امریکا و اروپاییها
جو بایدن، رئیسجمهور امریکا توقف اجرای توافق صادرات غلات را اقدامی ظالمانه دانسته است. آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه این کشور هم روز شنبه با ابراز تأسف در بیانیهای اعلام کرد: «ما از همه طرفها میخواهیم که در این کریدور حیاتی به کار خود ادامه دهند.»بلینکن افزود که این کریدور غذایی و غلات برای کشورهای با درآمد پایین و متوسط بسیار مهم است. بلینکن همچنین مسکو را متهم کرد که در جنگ اوکراین دوباره غذا را به سلاح تبدیل کرده است. وی گفت: «هر اقدام روسیه برای ایجاد اختلال در صادرات غلات باعث میشود که مردم و خانوادهها در سراسر جهان هزینه بیشتری برای غذا بپردازند یا گرسنه بمانند.»جیمز کلوِرلی، وزیر خارجه انگلیس نیز یک شنبه از روسیه خواست در ارسال غلات و مواد غذایی از بنادر اوکراین به کشورهای فقیر و مردمی که گرفتار سوءتغذیه و بحران گرسنگی در برخی نقاط جهان هستند، کمک کند. همچنین اتحادیه اروپا در این زمینه بیانیهای صادر کرد: «این توافق یک اقدام بشردوستانه حیاتی است و همه طرفها باید از هرگونه اقدام یکجانبه که آن را به خطر بیندازد، اجتناب ورزند.» کمیسیون اروپا نیز بدون هیچ اشارهای به حملات پهپادی اوکراین به کشتیهای روسی در بندر سواستوپول به درخواست برای اجتناب از هر اقدامی که توافق غلات را تضعیف میکند، بسنده کرد.
آمادگی مسکو برای اعطای رایگان ۵۰۰ هزار تن غلات
استفان دوجاریک، سخنگوی دبیرکل سازمان ملل عصر شنبه به تصمیم روسیه برای تعلیق توافق انتقال غلات با اوکراین واکنش نشان داد و گفت: «ما گزارشهایی از روسیه درباره تعلیق در عملیات ارسال غلات از دریای سیاه پس از حمله به ناوگان دریای سیاه روسیه دیدهایم و در این زمینه با مقامهای روسیه در تماس هستیم.»سخنگوی دبیرکل سازمان ملل اضافه کرد: «ضروری است که همه طرفها از هرگونه اقدامی که میتواند ابتکار مهم بشردوستانه را که به وضوح تأثیر مثبتی بر دسترسی میلیونها نفر در سراسر جهان به غذا دارد به خطر بیندازد، خودداری کنند» دیمیتری پاتروشف، وزیر کشاورزی روسیه با اشاره به تعلیق توافق انتقال غلات اوکراین اعلام کرد که مسکو آماده است صدها تن از غلات خود را راهی کشورهای فقیر کند. وی گفت: «روسیه همواره شریکی قابل اتکا بوده و آماده است غلات مورد نیاز جهان را تأمین کند. طی چهار ماه آینده، کشور ما آماده است به کشورهای فقیر ۵۰۰ هزار تن غلات اهدا کند.»
