تقریباً نیمی از جمعیت کشور به هیچ کتابفروشی دسترسی ندارند و تأسیس کتابفروشی در بسیاری از مناطق صرفه اقتصادی ندارد، مردم در این گونه مناطق صرفاً میتوانند از طریق نمایشگاه به کتاب دسترسی داشته باشند.
پس از اعتراض چندین ناشر به نحوه برگزاری نمایشگاه کتاب تهران که برگزاری این رویداد را باعث لطمه خوردن کتابفروشیها دانستند، یاسر احمدوند، معاون فرهنگی وزیر ارشاد و رئیس سی و سومین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران، در نشست رسانهای این نمایشگاه، نسبت به این موضوع واکنش نشان داد و گفت: «توجه به کتابفروشیها مطرح شدهاست، اما راه این اعتراض هجمه به نمایشگاه نیست. باید کتابفروشیها حمایت شوند تا آسیب نبینند. برگزاری نمایشگاه باید با توجه به تمام حلقههای تولید و عرضه صورت گیرد که مهمترین آنها هم کتابفروشیها هستند.»
احمدوند ادامه داد: «بیش از ۲۰میلیون از جمعیت ما در روستاها کتابفروشی ندارند. در بسیاری از شهرهای کوچک هم کتابفروشی نداریم. یعنی نیمی از جمعیت کشور ما فاقد کتابفروشی هستند. آیا نباید برای آنان امکان دسترسی به کتاب را فراهم کنیم. در بسیاری از این مکانها صرفه اقتصادی برای برپایی کتابفروشی وجود ندارد. کتابفروشیهای بزرگ ممکن است از برگزاری نمایشگاه گلهمند باشند که به حق است، اما طرحهایی مدنظر داریم که این خسارت را جبران کند که به زودی اطلاعرسانی خواهد شد.»
شعار با «کتاب سلامتیم» در نمایشگاه کتاب
احمدوند با اشاره به این موضوع که در نمایشگاه کتاب تلاش بر این بوده که دسترسی عموم مردم در سراسر کشور برای دیدن و انتخاب کتاب فراهم شود، گفت: «به همین دلیل هم زمان بهجز مصلی که میزبان حضوری ناشران است، از طریق سایت نمایشگاه نیز امکان دسترسی به پایگاه فروش برای کل کشور فراهم شدهاست و این قدم بزرگ و مهمی در توسعه عدالت فرهنگی در کل کشور است. همچنین تلاش شده تا حضور پررنگ چهرههای شاخص بینالمللی و فعالان فرهنگی منطقه و رفت و آمد چهرههای اثرگذار فرهنگ از کشورهای مختلف به نمایشگاه را داشته باشیم و این از ویژگیهای اصلی این دوره است. برنامههای فرهنگی متعددی هم برای این دوره تدارک دیده شدهاست.»
رئیس سی و سومین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران، در تشریح اقدامات بهداشتی برای حفظ سلامت بازدید کنندگان نمایشگاه گفت: «با همکاری ستاد کرونا تدابیر ویژهای برای رعایت موازین بهداشتی لحاظ شده است. از مردم هم خواهش میکنیم که در زمان حضور فیزیکی در نمایشگاه با رعایت حداکثری پروتکلهای بهداشتی به سلامت خودشان و دیگران اهتمام داشته باشند. شعار نمایشگاه یعنی «با کتاب سلامتیم» نیز با همین رویکرد انتخاب شده است و نشان میدهد که دانش، شاخصه مهمی برای سلامت عمومی به شمار میرود.»
کمک دولت به برگزاری نمایشگاه کتاب
معاون فرهنگی وزیر ارشاد درباره هزینههای برگزاری سی و سومین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران گفت: «برگزاری نمایشگاه امر پرهزینهای است و طبعاً بخش خصوصی نمیتواند از عهده آن برآید. همچنین امکان درآمدزایی از نمایشگاه نیز وجود ندارد. محل اصلی کسب درآمد اجاره غرفههاست که با حمایت دولت مبلغ دریافتی از ناشران برای این امر به حداقل ممکن رسیدهاست. بههرحال این رویداد فرهنگی کمنظیر است و طبعاً هزینههای بسیاری خواهد داشت.»
احمدوند ادامه داد: «برای برگزاری سیودومین نمایشگاه کتاب حدوداً ۳۰ میلیاردتومان هزینه شد. قطعاً برای این دوره با توجه به گرانیهای رخ داده در همه حوزههای اقتصادی، هزینه برگزاری رقم بالاتری را تجربه خواهد کرد، اما قول میدهیم که نظارت دقیق و شفافی بر صرف هزینهها صورت میگیرد. سلامت مالی و صرفهجویی شعار ماست.»
وی افزود: «این نکته را هم فراموش نکنید که سیوسومین دوره نمایشگاه در اصل دو نمایشگاه توأمان است و نمایشگاه مجازی نیز هزینههای بسیاری را در بر دارد. طبیعی است که دولت محترم که ترویج کتابخوانی دغدغهاش است، حجم عمده هزینهها را خود برعهده میگیرد. دوستان صنفی ما هم همکاری ویژهای با ما دارند. ما به دنبال واسپاری نمایشی و تصدیگری پنهان نیستیم.»
معاون فرهنگی وزیر ارشاد در پاسخ به سؤالی درباره ایجاد راهکاری برای دسترسی عادلانه مردم به کتاب گفت: «برای توزیع کتاب، طرحهایی را در دستورکار داریم که نیازمند مقدماتی است و حتماً بعد از برگزاری نمایشگاه اطلاعرسانی و اجرا خواهد شد. راهاندازی و ترسیم شبکه توزیع کتاب کار سادهای نیست و با کارهای نمایشی و زودگذر نمیتوان سراغ آنان رفت.»
حضور کشورهای خارجی در نمایشگاه تهران
علی رمضانی سخنگوی نمایشگاه کتاب، درباره بخش بین المللی نمایشگاه کتاب تهران گفت: «۳۲کشور در نمایشگاه امسال حضور خواهند داشت که در دو بخش ناشران خارجی و بخش بینالملل شاهد حضور آنها خواهیم بود. مهمانان و گروههای دوستی بسیاری نیز از این کشورها شامل سوئیس، هند، هنگکنگ، ترکیه، ایتالیا، فرانسه، چین، کره جنوبی، بوسنی، انگلستان، هلند، استرالیا، امریکا، آلمان، سوریه، لبنان، افغانستان، عراق، کویت، عمان، بحرین، مصر، مکزیک و صربستان حضور خواهند داشت که مجموعاً ۱۷۰ ناشر خارجی آثار خود را عرضه خواهند کرد. ۲۵ مهمان خارجی نیز در نمایشگاه امسال حضور پیدا میکنند که تعدادی از آنها رؤسای نمایشگاههای کتاب دیگر کشورها خواهند بود و نشستهایی نیز بنا داریم در سرای ملل برگزار کنیم.»
رمضانی با اشاره به نحوه چینش غرفههای ناشران در این دوره از نمایشگاه توضیح داد: «برای اولینبار است که تمام ناشران در فضای مسقف مصلی حضور خواهند داشت و مجموعاً بیش از ۹۰هزار مترمربع فضا برای استقرار ناشران در بخشهای مختلف در اختیار داریم. بنا است ستاد خبری نمایشگاه پیش از برگزاری رسمی از رسانهها برای بازدید از فضای نمایشگاه دعوت به عمل آورد. از سهشنبه گذشته نیز غرفههای خودساخته دراختیار ناشران قرار گرفته است.»
وی ادامه داد: «برگزاری همزمان نمایشگاه مجازی و حضوری یکی از ویژگیهای نمایشگاه امسال است که امکان خرید هم به صورت حضوری و هم مجازی فراهم است. تخصیص یارانههای بیشتر برای افراد از دیگر ویژگیهای امسال است. برای اهل قلم به لحاظ تعدادی ۱۰درصد و به لحاظ ریالی ۴۰درصد افزایش یارانه را شاهد هستیم که امکان خرید در فضای مجازی نمایشگاه را خواهند داشت.»
مراسم افتتاحیه سی و سومین نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران، در روز ۲۰اردیبهشتماه برگزار خواهدشد. در این مراسم به احتمال زیاد رئیس جمهور سخنرانی خواهد کرد و پس از آن این رویداد هر روز از ساعت ۱۰ تا ۲۰ نمایشگاه در محل مصلای بزرگ امام خمینی (ره) فعالیت خواهد داشت.
