تندیس آزادی (Statue of Liberty) یکی از نمادها و جاذبههای امریکاست که در سال۱۸۸۶ با عنوان «آزادی روشنگر جهان است» توسط فرانسه به امریکا هدیه داده شد. هدف از نصب این تندیس در بندر نیویورک ترویج فرهنگ آزادیخواهی و نمایش پایان بردهداری و رهایی از بند زندان و استثمار در جامعه امریکایی بود، اما مصادیق عینی در خصوص «آمار زندانیان» (prisoners) از تغییر وضعیت اجتماعی امریکا بر اساس آمارهای رسمی دولت و نهادهای بینالمللی در سرزمین آزادی حکایت دارد.
امریکا رتبه اول بیشترین زندانی به نسبت جمعیت را در جهان داراست، به نحوی که طبق گزارش مؤسسه تحقیقات سیاست جنایی (icpr) در سال ۲۰۱۷ از هر ۱۰۰ هزار نفر در امریکا ۶۵۵ نفر در زندان هستند که تقریباً هفت برابر استاندارد جهانی است. بر این اساس کشورهایی مانند السالوادور، ترکمنستان، تایلند، روآندا و کوبا در رتبههای پایینتر از امریکا قرار دارند. این در حالی است که روند تعداد زندانیان امریکا طی سالهای گذشته افزایشی بوده و از سال ۱۹۸۰ تا ۲۰۱۵ به بیش از چهار برابر افزایش یافته است.
بر اساس تحقیق انجام شده توسط دانشگاه «Cornell university» ۱۱۳میلیون امریکایی در اعضای خانواده خود عضوی دارند که تجربه زندانی شدن دارد. از این میان ۵/۶ میلیون نفر از جمعیت امریکا در زمان انجام تحقیق، یک عضو خانوادهشان در زندان بوده و ۶۴درصد امریکاییها نیز در میان خانواده و فامیل نزدیک خود، یک عضو با سابقه زندانی شدن دارند. برابر گزارشهای منتشر شده طی سالهای ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۰، این تعداد زندانی در هزارو ۸۳۳ زندان ایالتی، ۱۱۰ زندان فدرال، هزارو ۷۷۲ کانون اصلاح نوجوانان، ۳ هزارو ۱۳۴ زندان محلی و ۲۱۸ تأسیسات بازداشت مهاجران در بازداشت به سر میبرند.
«بحران زندانیان و زندانهای ناامن» در امریکا یکی از مسائل گروهها و فعالان اجتماعی در غرب است، به نحوی که میک والاس (نماینده ایرلندی پارلمان اروپا) سال ۲۰۲۱ در پیام توئیتری نوشت: «امروز از هر چهار زندانی در سرتاسر جهان، یک نفر در زندانهای امریکاست. چه زمانی میتوانیم انتظار داشته باشیم پارلمان اروپا در یک جلسه عمومی درباره این جنایت ناگفتنی علیه بشریت وقت سخنرانی بگذارد؟ بر اساس گزارشها، دستکم ۲ میلیونو ۳۰۰ هزار نفر در زندانهای امریکا به سر میبرند.» یکی از معضلات مورد اعتراض این جریانات اعمال خشونت و بدرفتاری با زندانیان زن و تبعیض جنسیتی در زندانهای امریکاست. در همین رابطه دایان سایر، سازنده برنامه تلویزیونی امریکای پنهان در شبکه تلویزیون abc، در سال ۲۰۲۰ به چهار زندان زنان شدیداً امنیتی در سراسر امریکا رفت و به مشکلات زنان زندانی و معضلات اجتماعی موجود در این زندانها پرداخته است. برابر گزارش یورونیوز در سال ۲۰۱۸، ۱/۲میلیون زن در نظام قضایی ایالات متحده در ندامتگاه به سر میبردهاند که یک چهارم آنها در ارتباط با جرائم غیرخشونتبار محکوم شدهاند. از این تعداد، ۸۰ درصد مادر هستند، درصد نامتناسبی سیاهپوست هستند و ۳۱ درصد بیماری روانی جدی دارند. جالب این است که بسیاری از این زندانیان جرم سنگینی ندارند و برای آزادی، نیازمند پرداخت وجه ضمانت حدود ۵۰۰ دلاری هستند. این شرایط بد اقتصادی زندانیان در حالی است که اخیراً (۲۸ آوریل ۲۰۲۲) پس از درخواست جو بایدن از کنگره برای اختصاص ۳۳میلیارد دلار کمک مالی- نظامی به اوکراین، این لایحه به سرعت با ۴۱۷ رأی موافق و ۱۰ رأی مخالف (جمهوریخواهان) به تصویب مجلس نمایندگان امریکا رسید.
در این زندانهای ناامن بالغ بر ۸۰ هزار نفر سالانه خشونت جنسی در زندانهای امریکا را تجربه میکنند. انتشار ویدئوهایی از اعمال خشونت کارکنان زندان با زندانیان و ضرب و شتم آنها یکی دیگر از این مسائل است. روند رشد فزاینده آمار زندانیان و معضلات زندانهای ناامن در امریکا به جایی رسیده است که در دسامبر ۲۰۱۸ سنای امریکا طرحی را به نام «قانون اولین گام» به منظور کاهش تعداد زندانیان در این کشور تصویب کرد تا زندانیان بتوانند پیش از پایان دوره محکومیت، آزادی خود را به دست آورند.
تحقیقاتی در سال ۲۰۲۱ ابعاد کمترشناختهشده ناامنی پشت میلههای زندان، سیاستهای بیرحمانه در مواجهه با کووید۱۹ با تداوم حبسهای دستهجمعی را در امریکا آشکار کرده است. به گزارش پریسون پالیسی، با وجود همهگیری شدید، هیئتهای آزادی مشروط در امریکا در سال۲۰۲۰ در مقایسه با سال ۲۰۱۹ آزادیهای مشروط کمتری را تصویب کردند. همچنین تقریباً هر ایالتی اجازه میدهد که زندانهایش شلوغ و غیربهداشتی بمانند و آنها زندانیان را به حال خود رها میکنند تا بمیرند. همچنین تجزیه و تحلیل آزادی مشروط در ۱۳ایالت امریکا نشان میدهد در سال۲۰۲۰، در بحبوحه یک بیماری همهگیر جهانی که از هر سه نفر در زندانهای امریکا یک نفر را مبتلا کرد، در ابتدای شیوع گونه دلتا و امیکرون پایگاه «کوارتز» در گزارشی اعلام کرد: «احتمال ابتلای زندانیان به کرونا در امریکا ۵۵درصد بیشتر از جمعیت این کشور است و ۱۳درصد از موارد ابتلا در جوامع گستردهتر، مرتبط با انتقال ویروس از زندانهای امریکاست، با وجود این، شواهدی مبنی بر تزریق دوز تقویتی کرونا در زندانهای ۴۰ ایالت امریکا وجود ندارد.»
حجم بالای زندانی و وضعیت بحرانی زندانیان در امریکا، توجهها را به سمت دو عامل اساسی جلب میکند؛ ساختار سیاسی و قضایی فاسد و وضعیت اجتماعی و اقتصادی بحرانی که شرایط را برای رشد خشونت و تحدید آزادی جامعه امریکایی فراهم کرده است.
*کارشناس مسائل سیاسی
