افزایش بهرهوری در بخش کشاورزی یکی از نیازهای اساسی کشور به شمار میآید. صنعتی که به خاطر کمآبی و خشکسالیهای حاصل از آن و همچنین سرمازدگیها به شدت به چالش کشیده شده است. در این میان استانهایی مثل سمنان که دارای زمینهای حاصلخیز زیادی هستند و از ظرفیت بالایی برای تولید انواع محصولات کشاورزی برخوردارند به خاطر عوامل فوق صدمات زیادی خوردهاند. حالا هیئت دولت آییننامه حمایت از شرکتهای دانشبنیان در بخش کشاورزی و منابع طبیعی را به تصویب رسانده و این آییننامه به دستگاهها ابلاغشده است. اتفاقی که میتواند امید را به دل کشاورزان بازگرداند به شرطی که مسئولان نیز پای به میدان گذاشته و به صورت عملیاتی کارها را پیش ببرند.
با اینکه همیشه از سمنان به عنوان یکی از ظرفیتهای بزرگ کشاورزی در ایران نام برده میشود، اما وقتی از میزان حمایتها و تجهیز آن به سیستمهای نوین صنعتی و همسانسازی با خشکسالیها و جلوگیری از سرمازدگی صحبت به میان میآید، مشخص میشود در این زمینهها کار خاصی صورت نگرفته و هنوز نمیتوانیم شاهد نقشآفرینی این استان در مسیر ارتقای اقتصادی باشیم. شاید بیربط نباشد بگوییم پیشرفت و توسعه کیفی کشاورزی از جمله مباحثی به شمار میآید که خیلی دیر به ذهن متولیان امر رسیده است. درست زمانی که منابع آبی به شدت کاهش یافته و سرمای وقت و بیوقت، باقیمانده درختان و گیاهان را رو به نابودی میبرد. در این شرایط و به گفته خود مسئولان، آنها فقط تماشاگر هستند و اگر چارهای برای این مشکلات و معضلات اندیشیده نشود، دیگر از کشاورزی چیزی باقی نمیماند. وضعیت کشاورزی سمنان به جایی رسیده که سرپرست جدید سازمان جهاد کشاورزی این استان از محققان درخواست کرده تا برای رفع چالشهای اساسی این بخش در شهرستانهای مختلف وارد عمل شوند.
محمدرضا قاسمی، سرپرست سازمان جهاد کشاورزی سمنان با بیان اینکه سرمازدگی یکی از معضلات جدی بخش کشاورزی و بهویژه باغی در سمنان بوده و سرمای دیررس بهاره در سالهای اخیر همواره موجب وارد شدن خسارت سنگین به این بخش شده است، گفت: «باید ببینیم به چه نحوی میتوانیم برای کاهش معضلات این بخش و افزایش مقاومت محصولات کشاورزی بهویژه محصولات باغی در برابر این نوع سرما کاری انجام دهیم.»
وی با انتقاد از برخی کمتوجهیهای صورت گرفته نسبت به این موضوع در سالهای گذشته ادامه داد: «متأسفانه در سالهای قبل ما همواره در برابر سرمازدگی باغات تماشاچی بودهایم و فقط آمار و ارقام را جمعبندی و به مراجع مربوطه ارائه کردهایم. امروز این وظیفه حوزه تحقیقات بخش کشاورزی است که بهعنوان دیدهبان این حوزه و رصدکننده بخش تولید محصولات کشاورزی، افق و چشمانداز تعریف کرده و برای سنوات و دورههای در پیش رو شامل دوره ۱۰ یا ۲۰ ساله آینده برنامهریزی کند و نسخهای حمایتگر به تولیدکننده ارائه دهد.»
هر چند این مسئول برای حل مشکلات، راهکار هم ارائه داد و توجه جدی و عملی به شعار سال و استفاده از ظرفیت محققان و شرکتهای فعال دانشبنیان در بخش کشاورزی را به عنوان راه مقابله و رفع چالشهای موجود عنوان کرد، اما تجربه نشان داده با حضور مسئولان دستوری و اقدامات بنری هرگز نمیتوان به نتایج خوبی رسید و سازمانها و نهادها به مدیر و رئیسی نیاز دارند که به جای «بشود» بگویند «شد.» سرپرست جدید سازمان جهاد کشاورزی سمنان ضمن دعوت از محققان حوزه کشاورزی و منابع طبیعی استان برای رفع چالشهای اساسی این بخش به اهمیت و جایگاه تحقیقات اشاره کرده و گفت: رویکرد دولت سیزدهم و وزیر جهاد کشاورزی در حوزه تحقیقات و آموزش در بخش کشاورزی، رفع مسائل پیش روی و عملیاتی کردن نتایج تحقیقات است.
تاب آوری کشاورزی در برابر اتفاقات
وجود مراکز تحقیقاتی در مرکز و شرق سمنان و همچنین مرکز آموزشی حضرت رسول اکرم (ص) دامغان، نشاندهنده ظرفیت و قابلیتهای بسیار خوب استان در این زمینه است، اما به شرطی که از آنها استفاده شود و نتایج پژوهشها در راستای منفعت بهرهبرداران در مزارع نمود پیدا کند. در کنار سرمازدگیها، خشکسالیهای پیاپی و تأمین منابع آبی نیز از دیگر چالشهای بسیار مهم بخش کشاورزی در سمنان است.
سرپرست سازمان جهاد کشاورزی سمنان در این باره گفت: «باید در مورد تغییرات اقلیمی و نوسانات آب و هوایی که بهشدت وجود داشته و در سالهای اخیر در سمنان خسارات زیادی به بار آورده نیز به راهکاری از طرف محققان برسیم و بتوانیم تابآوری کشاورزان و بهرهبرداران این حوزه را در این شرایط سخت در برابر عوامل بیرونی و مخاطرات قهری افزایش دهیم.» قاسمی با تأکید بر لزوم افزایش بهرهوری در مصرف آب در بخش کشاورزی تصریح کرد: «بحث بالابردن و ارتقای راندمان تولید بهویژه در حوزه آب از موضوعات بسیار جدی و چالشبرانگیز بخش کشاورزی در سمنان است که این توقع و انتظار را بیش از گذشته داریم تا موردتوجه قرار بگیرد.» وی با بیان اینکه هیئتدولت آییننامه حمایت از دانشبنیانها در بخش کشاورزی و منابع طبیعی را به تصویب رسانده و به دستگاهها ابلاغ شده، ادامه داد: «در این آییننامه وظایف بسیار شفاف و مشخصی را برای مجموعه آموزش و ترویج و بخش تحقیقات کشاورزی تعیین شده و بر حمایت از دانشبنیانها در این حوزه، بهویژه درباره مزارع نوآورانه و مزارع الگویی تأکید زیادی شده که بر اساس آن ما نیازمند اقدامات جدیتری در مراکز تحقیقاتی و ترویجی در سمنان هستیم.»
