فعالیت یک شرکت دانشبنیان موجبشده دستگاههای مستهلکشده بیمارستانی به جای تبدیل به ضایعات، صادراتی شوند. سنگاندازی مافیای تجهیزات پزشکی هم از مشکلات مهم این شرکت است، زیرا منافع برخی شرکتهای بازرگانی در واردات تجهیرات پزشکی است.
تولید تجهیزات پزشکی در کشور با حمایت از شرکتهای دانشبنیان از سال ۹۸ آغاز شد و در حال حاضر سهم دانش بنیانها از تجهیزات پزشکی به بیش از ۷۰ درصد رسیدهاست.
۲۰ سال تلاش برای تولید دستگاههای درمانی
از آنجایی که دستگاههای پزشکی نیازمند کالیبراتورهای دقیق (تنظیم شدن برای فعالیت استاندارد) و نرمافزارهای خاصی هستند، تعمیر و ساخت آنها بسیار پیچیده و فنی است.
این دستگاهها برای تشخیص، پیشگیری، پایش، درمان یا کاهش بیماری، تسکین، جبران یا به تعویق انداختن صدمه یا معلولیت به کار میروند و در نتیجه بازیابی آنها هم توانمندی بالایی لازم دارد.
آنطور که تارنمای اتحادیه صادرکنندگان تجهیزات پزشکی اعلام کرده، در حال حاضر ۴۰ درصد نیاز بیمارستانها و مراکز درمانی به تجهیزات پزشکی از سوی محققان و تولیدکنندگان داخلی برطرف شدهاست و مابقی جزو اقلام وارداتی هستند.
به گفته محمدرضا کمپانی، نایب رئیس اتحادیه صادرکنندگان تجهیزات پزشکی، عمده راه برای تولید تجهیزات پزشکی مورد نیاز کشور طی شده و برای تولید این ۴۰ درصد یک مسیر ۲۰ ساله سپری شدهاست، ولی برای تولید اقلام حیاتی دیگر زمان کوتاهی را در پیش داریم، زیرا زیرساختهای آن در کشور فراهم شدهاست.
رشد علمی و پژوهشی محققان ایرانی در زمینه تأمین تجهیزات پزشکی موجب شده که فقط ۱۵ تا ۲۰ درصد از اجزا و قطعات مورد نیاز تولید از خارج وارد شود. همچنین آمارهای صادرات تجهیزات پزشکی نشان میدهد توانستهایم در زمینه صادرات کالاها نیز موفق عمل کنیم و درآمدی حدود ۲۵ میلیون دلار از صادرات به ۴۰ کشور دنیا به دست بیاوریم.
روح و روان بیمار و پرستار را هم مدنظر داریم
اکنون نخبگان جوان یک شرکت دانشبنیان به سراغ یک کار نشدنی در عرصه پزشکی رفته و حالا نتیجه گرفتهاند. عدهای از پژوهشگران ایرانی موفق شدهاند عملیات بازیابی و بازگردانی دستگاههای پزشکی به چرخه درمان را در داخل کشور انجام دهند. محمد ملکزاده مدیر شرکت دانشبنیان ویتا با بیان اینکه در بخش قطعات الکترونیک و مکانیک، کاملاً به سمت بازطراحی قطعات میرویم. به خبرگزاری صدا و سیما گفت: علت پیچیدگی های فنی و پزشکی در طراحی دستگاههای پزشکی استفاده از فناوری خاصی است که تحریم موجبشده خودمان این فناوری را بومی کنیم. ضمن اینکه همواره در بسیاری از این تجهیزات، کمبود عناصر زیبایی شناختی دیده میشود که بر تجربه کادر درمان و بیمار در فرایند استفاده اثر منفی میگذارد.
وی افزود: این تأثیرات زمانی بیشتر میشود که پرستار و بیمار در شرایط روانی نامساعد قرار داشته باشند. در واقع ما در محصولات خود هم فناوری روز و هم طراحی چشمگیر را مدنظر قرار میدهیم.
ملکزاده درباره صادرات این دستگاهها هم گفت: به افغانستان ۳۰ دستگاه صادر و چندین قرارداد با بیمارستانهای عراق منعقد کردهایم و در حال مذاکره با مسئولان وزارت بهداشت این کشور هستیم.
سود برخی افراد در واردات است
این محقق درباره چالشهایی که با آنها دست به گریبان هستند، افزود: جدای از چالشهای اقتصادی که این شرکت با آن روبهرو است، سنگاندازی مافیای تجهیزات پزشکی هم به مشکلاتشان افزودهاست. برخی شرکتهای بازرگانی همچنان ترجیح میدهند، واردات صورت گیرد و تمایل دارند به جای بازیابی دستگاهها و تجهیزات پزشکی در شرکتهایی مانند شرکت ما، واردات کنند، زیرا سودشان در این کار است. مهدی نهانی، مدیر توسعه بازار این شرکت دانشبنیان که در بخش ساخت و بازیابی تجهیزات پزشکی فعالیت میکند، گفت: بسیاری از کشورهای اروپایی و حتی آلمان که از کشورهای سرآمد در تولید تجهیزات پزشکی هستند، اکنون در مراکز درمانی و بیمارستانهایشان از دستگاههای بازیابی شده استفاده میکنند.
وی افزود: این شرکت در شرایط تحریم با مهندسی معکوس و ساخت برخی قطعات، ایمنی درمان را افزایش دادهاست.
صرفهجویی ۶ میلیون دلاری
احمد مشعوف، مدیر فنی این دانشبنیان نیز گفت: بیشترین تمرکز ما روی مهندسی معکوس و تعمیر بردهای الکترونیک این تجهیزات است که هزینهها را بسیار کاهش میدهد، البته بازیابی تجهیزات پزشکی، تنها اقدام این شرکت نبودهاست.
به گفته مسئولان این شرکت دانشبنیان اگر فعالیت این شرکت نبود شاهد بودیم بسیاری از دستگاههای مستهلک شده بیمارستانها به جای ورود به شرکت، تبدیل به ضایعات میشد.
این شرکت سال گذشته با اقداماتش مانع از خروج ۵/۲ میلیون دلار ارز شد و مسئولان شرکت قول دادند امسال بیش از ۶ میلیون دلار از خروج ارز جلوگیری کنند.
گفتنی است در صورت خرید تجهیزات پزشکی ساخت داخل از سوی بیمارستانها و مراکز درمانی مختلف، این مراکز در هزینههای خود صرفهجویی کلانی میکنند. از سوی دیگر خرید بیمارستانها از شرکتهای دانشبنیان کمک میکند هزینههای قابلتوجهی به جای واردات دستگاهها در بخش تحقیق و توسعه به کار گرفته شود؛ اتفاقی که موجب جهش تولیدی و جهش فناوری در دانشبنیانهای حوزه درمانی شود.
