زندگی امریکایی و سرزمین فرصتها ایدههایی است که در برابر بحران بیعدالتی و نابرابری اقتصادی و سیاسی دچار زوال و اضمحلال شده است. این واقعیت عینی در سطح جامعه امریکا منجر به بروز ناهنجاریها و بدرفتاریهای فردی و اجتماعی شده است که در صدر آنها میتوان به مسئله خشونت (harshness) اشاره کرد. قتل و خودکشی دو پیامد مخرب سطح بالای خشونت رفتاری و کلامی در کشور امریکاست. مطابق گزارش سال ۲۰۱۶ پیرامون قتل با اسلحه، امریکا در رتبه دوم جهان و بالاتر از کشورهایی، چون مکزیک، کلمبیا و گواتمالا قرار داشته است. طبق گزارش سایت جهانی healthdata روند قتل با سلاح گرم در امریکا از سال ۱۹۹۰ تا ۲۰۱۶ افزایشی بوده است.
برابر تحقیقات سایت تخصصی wired ۲۰۱۸ با محاسبه این میزان قتل به نسبت جمعیت، امریکا در رتبه دوازدهم جهان و جزو کشورهای پیشتاز در قتل با سلاح گرم قرار میگیرد و همچنین بر مبنای مقایسه حجم استفاده از سلاح گرم در قتلها، این کشور در رتبه ششم دنیا قرار دارد. نکته مهمتر آنکه در گزارشی که سایت «استاتیستا» به نقل از سازمان ملل متحد منتشر کرده است، در بررسی وضعیت خشونت و قتل با سلاح گرم میان کشورهای توسعهیافته، مجدداً امریکا با ۷/۲۹ درصد رتبه نخست را داراست.
در خصوص مسئله اسلحه و خشونت، شبکه CBS ضمن نقل گزارشی از نشریه American Journal of Medicine مینویسد: «با وجود اینکه جمعیت امریکا نصف جمعیت مجموع ۲۲کشور توسعهیافته دیگر است، اما ۸۲درصد کل قتلهای مسلحانه از آن این کشور است. به علاوه، این کشور کشتارگاه ۹۰درصد کل زنانی است که با اسلحه کشته میشوند. ۹۱درصد کودکان زیر ۱۴سالی که در اثر خشونتهای مسلحانه به قتل میرسند از ایالاتمتحده امریکا هستند و همچنین قتل ۹۲درصد جوانان ۱۵ تا ۲۴سالهای که با اسلحه کشته میشوند در امریکا اتفاق میافتد.»
طبق اعلام وبسایت «بایگانی خشونت با اسلحه» در ۱۰۰ روز نخست سال ۲۰۲۱، ۱۵۰مورد تیراندازی مرگبار در امریکا رخ داده است. طبق این گزارش در ماه ژانویه در ایالات متحده، ۳۴ مورد، در فوریه ۴۰مورد، در مارس ۴۵مورد و در آوریل ۳۱مورد تیراندازی مرگبار به ثبت رسیده است. طبق این آمار، در سال ۲۰۲۰ میلادی بیش از ۶۰۰ مورد و در سال ۲۰۱۹ میلادی نزدیک ۴۱۷ مورد از این تیراندازیها در امریکا به وقوع پیوسته بود. طبق تعریف «بایگانی خشونت با اسلحه» تیراندازی مرگبار به حادثهای گفته میشود که در آن به جز مهاجم، چهار نفر یا بیشتر به ضرب گلوله مجروح یا کشته شوند.
در کنار عامل نابرابری، دو مؤلفه شتابدهنده اول، آزادی حمل سلاح و دوم، خشونت پلیس علیه شهروندان بر سرعت رشد خشونت، قتل و استفاده از سلاح گرم در امریکا تأثیرگذار بوده است، این در حالی است که دولت امریکا به رغم انتقاد از افزایش خشونت با سلاح گرم در این کشور، تاکنون هیچ اقدام قاطعی در مورد محدود کردن حمل آن انجام نداده است. در مقابل شاهد سیاستهای متضاد از سوی مقامات دولت امریکا هستیم. ترامپ در یکی از نطقهایش (۲۰۱۷) در جمع مأموران اعمال قانون در کالج Suffolk County Community در برنتوود لانگآیلند گفته بود: «شما این جانیانی را که عقب ون پلیس میاندازند، دیدهاید. همانطور که میبینید خیلی سرسختند. حرف من این است: خواهشاً با آنها زیادی نرم نباشید. از من میشنوید اجازه ندهید با دستهایشان دفاع کنند.»
در مقابل اخیراً پویشی رسانهای توسط کاریکاتوریستهای امریکایی برای مقابله با خشونت و قتل با سلاح گرم به راه افتاده است و با انتقال پیامهایی از جمله ۱. تیراندازیهای جمعی همه جا قربانی میگیرد؛ در مدرسه و عبادتگاه و کنسرت یا ۲. عمو سام و امریکایی که هیچ روزی بدون تیراندازی نبوده است، به دنبال ایجاد فشار اجتماعی بر دولت امریکا جهت اصلاح وضعیت فوقالاشاره هستند. همچنین در صحنه اجتماعی نیز شاهد خیابانی شدن اعتراضات مردم هستیم. شیکاگو نخستین رتبه مرگ ناشی از خشونت را میان شهرهای ایالات متحده به خود اختصاص داده است، لذا اخیراً شاهد افزایش اعتراضات مردم این ایالت و مسدود کردن یکی از آزادراههای بزرگ شهر ایلینوی بودهایم. معترضان خواستار واکنش مسئولان به آمار قابل تأمل مرگ ناشی از قتل در این کلانشهر امریکا شدند.
اما به رغم تشدید اعتراضات به افزایش روزافزون خشونت، روند حمل سلاح و خشونت پلیس با حمایت سیستم سیاسی و جریانهای قدرت و ثروت مواجه است.
*کارشناس مسائل سیاسی
