حذف سیمرغ مردمی جشنواره فیلم فجر به علت اتفاقاتی که در سامانه سمفا و بحث تجمیع آرای مردمی افتاد، یکی از بدترین اتفاقاتی بود که میتوانست در جشنواره فجر رخ دهد. مسئولان جشنواره به جای حل مسئله و برطرف کردن شبهات ترجیح دادند راحتترین کار را که همان پاک کردن صورت مسئله بود انجام دهند، اقدامی که باعث شد تهیهکننده فیلم «ملاقات خصوصی» در اعتراض از داوری در جشنواره انصراف بدهد.
اقدام مسئولان برگزاری چهلمین جشنواره فیلم فجر در حذف سیمرغ مردمی که یکی از مهمترین جایزههای این جشنواره محسوب میشود به دلیل شبهاتی که در رابطه با دست بردن و تغییر آرای مردمی به نفع یک فیلم مطرح میشد، از حواشی جشنواره فجر بود. برخی از علاقهمندان به سینما، منتقدان و سینماگران این اقدام مسئولان جشنواره را پاک کردن صورت مسئله به جای حل آن تعبیر کردهاند. اقدامی که نهتنها ضعف مدیران جشنواره را به اذهان مخابره میکند، بلکه نشاندهنده عدم توانایی در حل یک بحران یا نقیصه در روند برگزاری یک جشنواره است.
سرآغاز یک اتفاق مهندسی آرا به نفع یک فیلم
تصمیم مسئولان جشنواره فیلم فجر برای حذف جایزه سیمرغ آرای مردمی که در بین سینماگران در کنار جوایزی مثل بهترین فیلم و بهترین فیلمنامه و کارگردانی به عنوان یکی از مهمترین جوایزه جشنواره فجر محسوب میشود با اعتراض عباس نادران، تهیهکننده فیلم سینمایی «شادروان» به وضعیت شمارش آرای مردمی در چهلمین جشنواره فیلم فجر که برای دومین سال پیاپی توسط سامانه سمفا انجام میگرفت، شروع شد. عباس نادران با اشاره به اینکه درباره سامانه سمفا شائبههایی وجود دارد که یکی از آنها در پیشفروش بلیتهاست، میگوید: پیشفروش بعضی بلیتها، آن هم دو روز مانده به شروع اکران یک فیلم به شدت شائبهبرانگیز است، یعنی عجیب است فیلمی که دیده نشده، هیچ تبلیغاتی نداشته و کارگردانش هم فرد شناخته شدهای نیست میزان پیشفروش بلیتش ناگهان بالا برود. اما نکته مدنظر من درباره سمفا این بحث نیست، چراکه امسال در این سامانه یک مهندسی جدی آرا به نفع یک فیلم در حال رخ دادن است.
تهیهکننده فیلم «شادروان» در ادامه اظهار میدارد: آن چیزی که با توجه به شواهد وجود دارد، تخلف سامانه سمفای جشنواره برای برخی از فیلمهاست؛ اینکه برای مخاطبان حاضر در سالن سینما پیام آرای مردمی ارسال نمیشود و وقتی ارسال میشود که زمان رأی دادن منقضی شده یا اینکه پیام میرود، کد تعریف نمیرود. در هر سیستمی یک درصد خطا قابل قبول است، یعنی برای یک سیستم ۳ درصد تا ۵ درصد اشتباه و ایراد سیستماتیک وجود دارد، اما دو روز قبل در یک سالن سینما، ۳۹۷ نفر حضور داشتند و فقط و فقط برای ۲۰ نفر از آن ۳۹۷ نفر پیامک نظرسنجی ارسال شده است، این دیگر یک اشتباه سیستماتیک نیست. وی در ادامه افزود: این ماجرا را از روز اول جشنواره متوجه شدیم، اسناد و مدارک آن هم محفوظ است. با حراست سازمان سینمایی این موضوع را مطرح کردیم و در حال پیگیری هستیم. از همکاری آقای خزاعی و نقاشزاده خیلی ممنونم. به ما قول مساعد دادند بابت اینکه این ماجرا را به نتیجه برسانیم. صحت و سقم تمام اسناد و مدارک ما بررسی شده است، اجازه نمیدهیم حقمان پایمال شود!
بعد از طرح این مباحث حسن مصطفوی، تهیهکننده فیلم «برف آخر» نیز با انتشار یک استوری ضمن تأیید صحبتهای نادران به انتقاد از سیستم رأیگیری سمفا پرداخت. همچنین محمدرضا منصوری، تهیهکننده فیلم سینمایی «دسته دختران» درباره اختلالات اخیر در سامانه ثبت آرای مردمی چهلمین جشنواره فیلم فجر میگوید: «در روزهای اخیر بسیار شاهد عدم ارسال پیامک نظرسنجی یا تأخیر در ارسال پیامک در برخی سینماهای خاص برای مخاطبان فیلم بودیم. در حالی که انتظار میرفت با آنلاین و هوشمند شدن سامانه ثبت آرای مردمی در جشنواره فجر توسط سامانه سمفا، از میزان شائبهها و نگرانیها درباره صحت و سقم آرای مردمی کاسته شود، در یکی، دو سال اخیر شاهد اتفاقات عجیب و غریبتری هستیم، به طوری که مواردی بوده که حتی فیلم دیگری را دیدهاند، اما پیامک نظرسنجی فیلم دیگری برای آنها ارسال شده است!»
دستور خزاعی برای پیگیری
با بالا گرفتن اعتراضات محمد خزاعی، رئیس سازمان سینمایی طی نامهای از مسعود نقاشزاده، دبیر جشنواره چهلم خواست در زمینه اخذ آرای مردمی این دوره از جشنواره، شفافسازی کند. خزاعی در این نامه نوشته است: «نظر به ادعاهای مطرح شده و اظهارات متناقض تعدادی از صاحبان آثار مبنی بر روند مبهم فرایند آرای مردمی و تشکیک در این زمینه بهمنظور حفظ و صیانت از حقوق همه آثار حاضر در بخش سودای سیمرغ و در راستای شفافسازی فرایند آرای مردمی، شایسته است در اسرع وقت با تشکیل کمیتهای متشکل از مدیران کمیته نمایش و سالنهای سینما، فناوری و اطلاعات، سمفا و حراست نسبت به بررسی دقیق وضعیت و واکاوی شبهات مطرح شده، راستیآزمایی صورت گیرد و نتیجه در اولین فرصت به اینجانب گزارش شود.»
نقاشزاده نیز در پی نامه رئیس سازمان سینمایی با تأکید بر اینکه صیانت از آرای مردمی و صحت نتایج نظرسنجی برای ما اصل است، از تشکیل کمیتهای برای بررسی مسئله خبر داد. حاصل این نامهنگاریها و کمیته و گروه تشکیل دادنها منجر به انتشار نامه دبیر جشنواره و اتخاذ تصمیم عجیب و غیرعقلایی حذف سیمرغ مردمی از جوایز این دوره از جشنواره شد.
نقاشزاده در این نامه مینویسد: «اظهار تأسف میکنم که دو فیلم خوب به دلیل این تصمیمی که ما ناگزیر بودیم بگیریم در این جدول شاید مثلاً شبههای در موردشان ایجاد شده، اما این تصمیم فرایند کلی اجرای نظرسنجی مردمی بوده و ما برای اینکه مطمئن باشیم رأی مردم و آن چیزی که داریم اعلام میکنیم واقعی است این تصمیم را گرفتیم. اطمینان پیدا نمیکردیم از اینکه آیا این نتایج درست هست یا نه؟! به خاطر حفاظت از رأی مردم و حقوق صاحبان آثار این تصمیم سخت را گرفتیم و امیدوارم نتایجش در سالهای آینده نتایج خوبی باشد.»
کنارهگیری «ملاقات خصوصی» از داوری فجر
با اعلام این تصمیم امیر بنان، تهیهکننده فیلم «ملاقات خصوصی» با انتشار نامهای به مسعود نقاشزاده، دبیر چهلمین دوره جشنواره فیلم فجر درخواست حذف فیلمش از داوری را ارائه کرد. او در متن نامه خود نوشته است: «نظر به عدم توجه به آرای مردمی در جشنواره فجر و حذف آن و از طرفی با عنایت به اینکه بهزعم این حقیر این تصمیم اثر وضعی در سینمای ایران دارد، ضمن سپاس از حضرتعالی و سایر همکارانتان بدین وسیله اعلام میدارم فیلم «ملاقات خصوصی» به کارگردانی آقای امید شمس و تهیهکنندگی اینجانب را از داوری جشنواره خارج نمایید و در هیچ یک از رشتهها داوری نشود. انشاءالله که جوابی برای حقالناسی که ضایع شد داشته باشید. در پایان از همه مردم عزیز و تماشاگران فیلم «ملاقات خصوصی» صمیمانه تشکر میکنم و سپاسگزارم و امیدوارم به یاری حق تعالی در اکران عمومی بتوانیم میزبان خوبی باشیم.»
