مذاکرات جاری در وین، علاوه بر ابعاد ملی و بینالمللی، ابعاد داخلی نیز دارد. در هشت سال گذشته جناح اصلاحطلب و اعتدالی، فرمان چالش هستهای ایران و غرب را در دست گرفت و از همان ماههای اول مذاکره را شروع کرد و در نهایت به برجام رساند؛ همان طور که رئیسجمهور سابق نیز از همان ابتدا میگفت، کار را با کدخدا بسته بودند و تقریباً ظریف وزیر امور خارجه کاری با پنج کشور دیگر حاضر در مذاکرات نداشت و فقط با جان کری قدم میزد. ظریف روی برادریاش با جان کری خیلی حساب میکرد در حالی که یک سیاستمدار حرفهای روی دوستیها و برادریها حساب باز نمیکند؛ کاری که جان کری با نهایت حرفهایگری برای کشورش انجام داد.
خبرگزاری فارس در گزارشی نوشته است: اخیراً علی مطهری، نماینده عضو فراکسیون امید مجلس سابق، توئیتی منتشر کرده و نوشته است: «چون سالها علیه مذاکره و در جهت انهدام برجام تبلیغ کرده و اکنون خود به مذاکره رفتهاند، برای آنکه طرفداران را توجیه و حفظ کنند، اسمی از احیای برجام نمیآورند ولی در واقع به همین کار مشغولند و مصداق جمله معروف «اسمشو نیار خودشو بیار» شدهاند»، البته مطهری در این توئیت به این اشاره نمیکند که برجام یک قرارداد رسمی بینالمللی است و ایران به رغم امریکا که در دوران ترامپ یکجانبه از آن خارج شد و هنوز در دوران بایدن هم به آن بازنگشته، نمیتواند به قواعد بینالمللی پشت کند، البته این به آن معنا نیست که ایران قواعد بینالملل را عادلانه میداند ولی از سویی عمل به قوانین بینالمللی را از قواعد یک کشور متمدن و اصیل میداند و همچنین اساساً خروج ایران از آن هزینههایی را برای ما دربرخواهد داشت. اصلاحطلبان هنوز نمیفهمند دقیقاً چه چیزی را امضا کردهاند و چه تبعاتی تا سالها برای کشور دارد و فکر میکنند به راحتی میتوان آن را کنار گذاشت.
لطفاً پاسخ دهید
طبق برجام، قرار بود تمام مفاد قطعنامههای قبلی شورای امنیتی سامان ملل در خصوص موضوع هستهای ایران و همچنین تحریمهای اتحادیه اروپا و ایالات متحده در روز اجرایی شدن برجام لغو شود، مضاف بر اینکه آنها هیچگونه تحریم یا اقدامات سختگیرانه دیگری در زمینه انرژی هستهای علیه ایران وضع نمیکنند. اصلاحطلبان و مطهری بگویند که کدامیک از اتفاقات زیر رخ داده و پاسخ دهند آیا آن چیزی که الان در دست ظریف است، برجام است؟ متن برجام ایرادات بسیاری از نظر دادهها و ستاندهها داشته و دارد ولی این سند بینالمللی که به زبان سادهتر در پی اصرارها و پافشاریهای دولت سابق و در سایه عدمتوجه به شروط نهگانه رهبر انقلاب، در خِرخِره کشور گیر کرده است نیز اگر کامل عملی شود، بخشی از منافع ملت ایران را مخصوصاً در حوزه رفع تحریمها تأمین میکند.
مهمترین تعهد امریکا و اروپا در برجام رفع تحریمهاست؛ چیزی که رئیسجمهور، وزیر امور خارجه و معاون وزیر امور خارجه بر آن تأکید دارند و اساساً با این پیششرط وارد مذاکرات شدهاند که همه تحریمهایی که در برجام بر لغو آن تأکید شده، باید لغو شوند، به همان بالمرّگی که روحانی نتوانست آن را به دلیل نگرفتن تضمینهای خوب عملیاتی کند.
بازی در زمین ایران
ارائه دو بسته پیشنهادی از سوی تیم مذاکرهکننده ایران، این تیم را در راستای نقشی فعال قرار داده است و دیگر اینگونه نیست که در موضعی منفعلانه بنشینند تا طرف غربی یک پیشنویسی را حاضر کند تا روی آن مذاکره و به منافع ایران نزدیک کنند. ایران در این دوره از مذاکرات، زمین بازی تعریف میکند و الان امریکا به جای اینکه خوابهای جدیدی برای ایران ببیند، درصدد این است که چگونه میتواند کاری کند که ایران از خیر رفع کلی تحریمها بگذرد.
تیم مذاکرهکننده فعلی زمین بازی را فقط وین نمیداند، بنابراین توان نظامی را با سخنانش تضعیف نمیکند و همزمان در یک همسویی راهبردی توان هستهای کشور توسط سازمان انرژی اتمی افزایش مییابد. اینها فقط بخشی از تفاوت برجامی است که اکنون مطرح است با برجامی که روحانی و دولتش نتوانستند حتی درست اجرایش کنند، البته ایران هنوز وارد مذاکرات در مورد برجام نشده و صرفاً در این مرحله غرب را در برابر این پرسش قرار داده است که «حقوق ما در برجام را چگونه و با چه سازوکار قابل اتکایی پرداخت میکنید تا بعداً در مورد تعهدات ایران صحیت کنیم؟»
آنچه مشخص است اینکه اصلاحطلبان و اشخاصی، چون مطهری که احتمال موفقیت تیم مذاکرهکننده را در مذاکرات بعید نمیدانند، درصدد هستند پیشاپیش این گزاره را در اذهان جا بیندازند که دستاوردهای وین، چیزی نیست جر همانها که ظریف توافق کرده بود؛ گزارهای که در صورت مطرح شدن بیشتر آن، اصلاحطلبان را در برابر سؤالهای بیشتری قرار میدهد که ممکن است از پس چالشهای آن برنیایند.
