سرویس جامعه جوان آنلاین: حیوانات دنیای زیبا و بی ریایی دارند و همواره به داشتههای خود قانع هستند، در این میان یکی از خصایص حیوانات همسریابی آنها است، هر موجودی به طور طبیعی برای ادامه نسل نیاز به جفت دارد، حیوانات نیز از این قاعده مستثنی نیستند و در فصل زادآوری به دنبال جفت میگردند.
با مطالعه بیشتر درباره زندگی حیوانات میتوان به حقایق جالبی در این باره رسید مانند اینکه برخی حیوانات تا آخر عمر یک جفت را انتخاب میکنند، بر خلاف تصور بیشتر مردم که به علت نداشتن اطلاعات کافی گمان میکنند که حیوانات در طول زندگی خود چندین همسر انتخاب میکنند؛ اما هستند حیواناتی که در طول زندگی فقط با یک جفت سر میکنند و به آن وفا دارند و به اصطلاح «تک همسر» هستند.
بر اساس تحقیقات انجام شده تخمین زده میشود که کمتر از پنج درصد حیوانات و حدود ۹۰ درصد پرندگان تک همسر هستند، در واقع تک همسری جنسی یعنی اینکه جفت نر و ماده یک رابطه را شکل میدهند، جفت گیری میکنند، فرزندانشان را با هم بزرگ میکنند و زمانی را در کنار هم وقت میگذرانند، اما با این حال در برخی موارد با همنوع خود نیز خارج از رابطه تک همسری، جفتگیری میکنند.
در این میان حیواناتی مانند پنگوئن ماکارونی، درنای شن زار، اسب آبی، گرگ خاکستری، جغد انبار، سقنقور دم کوتاه زبان آبی، عقاب سرسفید، میمون دراز دست، کرکس سیاه، سگ آبی، قو، فاخته و موش صحرایی از جمله حیوانات تک همسر هستند.
پنگوئن ماکارونی
بیش از ۹۰ درصد پرندگان تک همسر هستند، اما هیچ یک از آنها وفاداری شبیه به پنگوئنهای ماکارونی ندارند، پنگوئن ماکارونی نام یکی از گونههای سرده پنگوئنهای کاکلدار است، این زوجهای دوست داشتنی با دیدن همدیگر میرقصند که «نمایش جذب» نامیده میشود، آنها سینههای خود را بالا میآورند، سر خود را به این طرف و آن طرف میچرخانند و صدایی شبیه غرغر در میآورند، هنگامی که کودک آنها به دنیا آمد، پدر از جوجههای خود محافظت و مراقبت کرده و مادر به دنبال غذا میرود.
درنای شنزار
دُرنای شنزار نام یک گونه از سرده درناها است، این پرنده نخستین بار در سال ۱۷۵۸ میلادی توسط کارل لینه نامگذاری شد، درناها پرندگانی بزرگ، با پاها و گردن دراز، دم نسبتا کوتاه، بالهای دراز و منقاری بلند و کلفت، ظاهر شبیه لک لک هستند، در پرواز گردن و پاهای خود را کشیده نگه میدارند و گلههای آنها هنگام مهاجرت در یک خط به شکل هفت پرواز میکند.
این درناها علاقه خاصی به موسیقی دارند، انسانها همواره به شعر و آهنگ علاقه داشتند، اما علاقه این درناها ستودنی است. درناهای ماده با شنیدن موسیقی دو بار از خود صدا تولید کرده و جنس نر با یک صدا پاسخ میدهد. بعید است که موسیقی همین تأثیر را روی انسان هم داشته باشد.
اسب دریایی
اسب دریایی یا اسب ماهی یک نوع ماهی از خانواده سوزنماهیان (syngnathidae) است که در آبهای حارهای و معتدل سرتاسر جهان یافت میشود. مشخصه ویژه این نوع ماهیها این است که از معدود ماهیانی هستند که در آنها جنس ماده تخمها را به بدن جنس نر منتقل کرده و جنس نر آنها را حمل میکند، طول مدت حاملگی در اسب دریایی بین ۱۰ روز تا ۶ هفته متغیر است. در واقع مانند ماهیان دیگر جنس ماده اسب دریایی تخم نمیریزد و آنها را به حال خود رها نمیکند بلکه تخمها را درون کیسهای در بدن اسب دریایی نر میگذارد، اسب دریایی نر تخمها را تا هنگام خروج نوزاد حفظ میکند سپس نوزادان از کیسه بیرون میآیند و صاحب زندگی مستقل میشوند.
اسبهای دریایی تا زمانی که دارای فرزند شوند آن را در شکم خود حمل میکنند، اما پیش از آن دُم خود را دور جنس ماده پیچانده و با او میرقصند، از سوی دیگر، اسبهای ماده هم حسادت کرده و برای یافتن یک جنس نر با هم رقابت میکنند.
گرگهای خاکستری
گرگ یا گرگ خاکستری یک گونه از پستانداران گوشتخوارسان متعلق به خانواده سگ سانان است، گرگ درندهای بومی نیمکره شمالی زمین شامل گستره وسیعی از اوراسیا و آمریکای شمالی است و بیشترین پراکندگی جغرافیایی را در بین همه سگسانان دیگر دارد، این جانور نیای وحشی سگ است، یعنی سگها از نسل نوعی گرگ هستند که بین ۱۸ تا ۳۲ هزار سال پیش اهلی شدند، تاکنون ۳۷ زیرگونه از گرگ شناسایی شده که از جمله آنها سگ اهلی، دینگو، گرگ قرمز و گرگ ایرانی است، گرگ شمال غرب آمریکا (Northwestern wolf) بزرگترین گونه گرگها در جهان است.
اما برخلاف باور عموم و آنچه در مورد حیله گری و مکاری گرگها در داستانها روایت میشود، گرگها یکی از وفادارترین و پاکترین روابط تک همسری را در میان پستانداران دارند. گله گرگها معمولا از یک نر و ماده تشکیل میشود که با جفتگیری و تولد فرزند آنها به هستههای اصلی خانواده و گله تبدیل میشوند. سلسله مراتب اجتماعی سایر گرگهای خاکستری موجود در گله به آنها بستگی دارد. این زوج سالی یکبار جفتگیری میکنند.
جغد انبار یا جغد سفید
جغد سفید از پرندگان بومی ایران است، در گذشته این پرنده به تعداد کم دیده میشد، اما در حال حاضر از گونههای خیلی نادر به شمار میرود و در ایران جزو پرندگان بسیار کمیاب است، البته در ۳۰ مهر ۱۴۰۰ برای نخستین بار یک جغد انبار در منطقه بوکان در استان آذربایجان غربی مشاهده شد.
جغد انبار زندگی در مناطق مسکونی را ترجیح میدهد، معمولا در ساختمانهای روستایی، برجها و خرابهها زاد و ولد میکند، همچنین در پارکهایی که درختان کهنسال دارند و گاهی روی صخرهها دیده میشود.
جغدهای انبار زبان عشق مخصوص به خود را دارند. جنس نر با دادن موشهای مرده و فریاد زدن توجه جنس ماده را به خود جلب کرده و جنس ماده در پاسخ غارغار میکند.
سقنقور دمکوتاه زبانآبی
سقنقور دمکوتاه زبانآبی نوعی مارمولک بومی استرالیا است که هر فصل جفتگیری به همان شریک زندگی خود باز میگردد، نرها با نوازش و محبت کردن به جفت خود، آنها را فریب میدهند، اما تعقیب و گریز عاشقانه آنها در نهایت نتیجه میدهد، عمر روابط آنها میتواند بیش از ۲۰ سال طول بکشد، زوجین حتی نزدیک هم راه میروند، در حالیکه نر کمی پشت جفت خود حرکت میکند.
عقاب سر سفید
عقاب سرسفید با نام علمی Haliaeetus leucocephalus نوعی پرنده شکاری از گروه عقابهای دریایی است که بومی آمریکای شمالی است. محدوده زندگی این پرنده شکاری، آلاسکا، کانادا، همه خاک اصلی ایالات متحده آمریکا و شمال مکزیک را در بر میگیرد.
این عقابها در نزدیکی پهنههای آبی وسیعی زندگی میکنند که هم ذخیره غذایی مناسبی داشته باشند و هم درختان کهنسالی برای آشیانهسازی وجود داشته باشد.
در اواخر قرن بیستم این پرنده در محدوده کشور آمریکا در خطر انقراض قرار گرفت در حالی که تعداد آنها در آلاسکا و کانادا زیاد شده بود. در سالهای بعد جمعیت عقابهای سرسفید در آمریکا افزایش یافت و در ۱۲ ژوئیه سال ۱۹۹۵ از فهرست حیوانات در معرض خطر انقراض خارج شد.
عقابهای سر سفید نیز از جمله پرندگان تک همسر هستند، اما نسبت به بقیه حیوانات کمی متفاوتتر عمل میکنند، عقابهای سر سفید روابط جفت گیری برای همه عمر را تشکیل میدهند، اما اگر یکی از جفتها یا هر دو جفت توانایی تولید مثل و فرزندآوری نداشته باشد، روابط خود را پایان داده و به دنبال جفت دیگری میگردند، همچنین اگر جفت عقابهای سرسفید بمیرد، آنها برای بقای نسل خود تردیدی به خرج نمیدهند و به دنبال جفت دیگری میگردند.
میمون درازدست
گیبونها یا میمونهای درازدست از گونههای بسیار نزدیک از نظر رفتاری به انسانها هستند، آنها از جمله میمونهای تک همسر هستند که برای کل عمر خود جفت پیدا میکنند، گیبونها روابط جفتی بسیار قوی و مستحکمی دارند، نر و ماده این گونه حیوانی از نظر اندازه و جثه برابر هستند و در نتیجه وضعیت برابری دارند، گیبونها عاطفه و محبت زیادی به هم نشان میدهند و زمان زیادی را به تیمار کردن یکدیگر اختصاص میدهند و یا در میان درختان با یک دیگر گردش میکنند، البته تحقیقات سالهای اخیر اثبات کرده که تک همسری آنها همیشه هم دوام نمیآورد، در برخی موارد در میان جفتها خیانت و رها کردن جفت به چشم میخورد.
کرکس سیاه
کرکسها جزو پرندگانی هستند که چندان شهرت خوبی ندارند و از ترسناکترین موجودات در بین ما و حتی حیوانات محسوب میشوند، اما حداقل این طور به نظر میرسد که این پرنده ترسناک میتواند برای جفت خود یک دوست و همسر مهربان و وفادار باشد. در طول فصل جفتگیری، کرکسهای نر با گردنهای کشیده به دور مادهها پرواز کرده و دایره وار میچرخند و سپس آنها را تعقیب کرده و به سمت آنها شیرجه میزنند.
جفت کرکسهای سیاه در همه طول سال با هم میمانند و هنگام تخم گذاری هر یک از جفت کرکسها به نوبت برای شیفتهای ۲۴ ساعته بر روی تخمها میخوابند، نکته جالب این است که اگر کرکسی به جفت خود خیانت کند از گروه خود طرد شده و حتی بقیه اعضا به او حمله خواهند کرد.
سگهای آبی
سگ آبی یا بیدَستَر با نام علمی Castor از جوندگان شبزی و نیمهآبزی شامل دو گونه سگ آبی آمریکایی (بومی آمریکای شمالی) و سگ آبی اوراسیایی (بومی اروپا و بخشی از آسیا) است، سگهای آبی به دلیل ساخت سد، کانال و خانههای چوبی بسیار پرآوازهاند.
شکار گسترده برای استفاده از پوست این جانور و همچنین تخریب اکوسیستمهای آبی باعث کاهش شدید جمعیت این جانور شده است به خصوص سگ آبی اروپایی در سال ۱۹۰۰ در آستانه انقراض قرار گرفته بود، اما پس از آن با حفاظت مناسب جمعیت آن افزایش یافته و به بسیاری از نقاطی که پیشتر منقرض شده بود بازگشت.
اینکه چه طور سگهای آبی جفت خود را پیدا میکند هنوز اطلاعات زیادی در دست نیست، اما آنها به محض یافتن جفت خود، تمام عمر با شریک خود زندگی میکنند، یک مطالعه ژنتیکی توسط دانشگاه چارلز در پراگ نشان میدهد که سگهای آبی حتی ممکن است تا آخر عمر به جفتهای خود وفادار بمانند، جالب است بدانید که ویژگی تک همسری فقط در مورد سگهای آبی اروپایی صدق میکند، سگهای آبی آمریکای شمالی شریک زندگی خود را انتخاب میکنند و ممکن است زندگی تک همسری طولانی مدتی داشته باشند، اما ممکن است به جفت خود خیانت کرده و با سگهای آبی دیگر وارد رابطه شوند.
قو
قو پرندهای است از تیره مرغابیان که غازها و اردکها را نیز در بر میگیرد. این پرنده دارای جثه بزرگتری نسبت به دیگر اعضای این خانواده است و از بزرگترین و زیباترین پرندگان آبزی جهان بهشمار میرود. با اینکه یک نژاد از قو دارای پرهای کامل سیاه است و یک نژاد دیگر دارای پرهای سیاه بر گردن است؛ اما در باور همگانی این پرنده بیشتر با رنگ سفید پرهایش به یاد آورده میشود.
قوها در بیشتر مناطق نیمکره شمالی یافت میشوند. در قاره استرالیا و آمریکای جنوبی نیز دو گونه از این پرنده زندگی میکنند. آنها در مناطق آبگیری و مردابگونه زندگی و تخمگذاری میکنند و با آمدن و رفتن فصلها به مناطق دیگر مهاجرت میکنند. ایران از جمله مناطقی است که قوهای مهاجر زمستانها را در آن میگذرانند و سه گونه قو به مناطق شمالی ایران و دیگر مناطق خاورمیانه مهاجرت میکنند.
همه ما داستانهای عاشقانه زیادی در مورد قوها شنیده و دیده ایم، دو قو که سر بر پیشانی هم گذاشته و تصویر یک قلب را میسازند برای تمام دنیا تبدیل به یک نماد عشق بی پایان شده است، قوها از جمله پرندگان وفاداری هستند که رابطه تک همسری دارند و سالهای بسیاری را در کنار هم میگذارنند و در بیشتر موارد حتی تا آخر عمر نیز در کنار هم هستند. البته این تک همسری همیشه هم به نفع قوها نخواهد بود، زمان مورد نیاز برای مهاجرت، مشخص کردن قلمرو، خوابیدن روی تخمها، بزرگ کردن جوجهها و صرف زمان زیاد برای جذب جفت همگی موارد زمان بری هستند که بر زندگی آنها تاثیر گذاشته و زمان تولید مثل را کاهش میدهد، براساس تحقیقاتی که بر زندگی قوها انجام شده است، یکی از مزایای جفت گیری برای همه عمر و تک همسری برای قوها این است که انها از شکست و موفقیتهایی که در طی بزرگ کردن جوجههای خود دارند تجربه کسب میکنند.
فاخته
فاخته که کوکوی معمولی یا کوکوی اروپایی نیز نامیده میشود، پرندهای است که در اروپا، آسیا، و آفریقا زندگی و مهاجرت میکند، رنگ کوکوی معمولی شبیه کبوتر و کمی کوچکتر از آن است که دور گردنش طوقی سیاه دارد.
آوای کوکوی معمولی نرم و حزنانگیز و شبیه کلمه «کو کو» است. این آوا اغلب در آغاز فصل بهار شنیده میشود. بیشتر مردم تصور میکنند که پرنده ماده آواز میخواند، اما اینطور نیست، زیرا برعکس، کوکوی معمولی ماده نمیتواند آواز بخواند و پرنده نر آواز میخواند. کوکوی معمولی نر و ماده شبیه هم نیستند. رنگ کوکوی معمولی نر مایل به خاکستری سیاه است، درحالی که پرنده ماده پرهای خاکستری فاتح رنگ با لکههای سفید دارد. کوکوی معمولی از نظر اندازه جزو پرندگان متوسط و جزو حیوانات کوچک طبقهبندی میشوند.
فاختهها از جمله پرندگانی هستند که نام آنها در آثار ادبی زیادی آورده شده است، فاخته یکی از نمادهای عشق و وفاداری در بیشتر شعر و ادبیات جهان است و حتی ویلیام شکسپیر نمایشنامه نویس انگلیسی از این پرندگان وفادار الهام گرفته و نام یکی از اشعار خود را «ققنوس و فاخته» نامیده است، فاختهها به پرندگانی نوحه خوان یا کبوتران باران شهرت دارند، فاخته نر در فصلهای جفت گیری بعد از انتخاب جفت خود با سر و صدا به سمت ماده پر میزند، بالهای فاخته نر در هنگام پرواز صدای سوت مانند خاصی دارد، فاخته نر بعد از جفت گیری سینه خود را پر از باد کرده و سرش را پشت سرهم تکان میدهد و به نوعی ماده را صدا میزد، با این کار نشان میدهد ماده تا همیشه متعلق به او خواهد بود.
موش صحرایی نر
رابطه تک همسری در بین موشهای صحرایی یکی از جالبترین داستانها را دارد. موشهای صحرایی نر را میتوان یکی از وفادارترین پستانداران دانست، این موجود کوچک، اما وفادار تنها با موش مادهای که برای اولین بار با او جفت گیری کرده رابطه برقرار میکند، اگر رابطه جفت ساخته شود، موش صحرایی نر دیگر با مادههای دیگر جفت گیری نکرده و حتی اگر ماده ای به اون نزدیک شود با او میجنگد، موشهای صحرایی ماده بر خلاف جفت خود تمایلی ندارند حتی با وجود ساخت ارتباط جفت، همیشه با یک جفت از نظر جنسی رابطه داشته باشند. موشهای صحرایی در هنگام برقراری ارتباط با جفت خود در مغزشان فرآیندی رخ میدهد که در طی آن نوعی ماده شیمیایی در بدن آنها ترشح میشود که به مثابه انسانها عاشق میشوند، موشهای صحرایی دارای رابطه جفت، اگر شریک خود را از دست بدهند مانند انسانها دچار افسردگی خواهند شد.
