پس از تشکیل ستاد عالی هماهنگی و نظارت بر کانونهای فرهنگی- هنری مساجد کشور و در پی مصوبه ۳۰۲ شورای عالی انقلاب فرهنگی که به صراحت شناسایی و حمایت از کتابخانههای مساجد را در دستور کار این ستاد قرار داده بود، نخستین کتابخانهها از سال ۱۳۷۴ زیر چتر حمایتی ستاد عالی قرار گرفت و ابتدا به تعداد انگشتان دو دست و سپس در سالهای اولیه آن به دهها کتابخانه افزایش یافت و سپس به تناوب و براساس اعتبارات و شرایط به روز شده ستاد، در دورههای مدیریتی بعدی افزایش قابل توجه و حتی جهشی پیدا کرد. براساس آمارهای موجود، در پایان دوره مدیریت آقای مداح در سال ۱۳۷۷ (۴۹۶ کتابخانه)، پایان دوره مدیریت حجتالاسلام حشمتی در سال ۱۳۸۵ (هزارو ۵۰۰ کتابخانه – سه برابر)، پایان دوره مدیریت حجتالاسلام ارباب سلیمانی در سال ۱۳۹۶ (۱۳ هزارو ۹۱۷ کتابخانه – ۹ برابر) و در سال چهارم مدیریت حجتالاسلام ارزانی در سال ۱۴۰۰ (۱۰ هزارو ۱۳۶ کتابخانه – ۳۷ درصد کاهش) را نشان میدهد! یعنی مخالف روال قبلی، حدود ۴ هزار کتابخانه از چرخه فعالیت حذف شده است! در حالی که میشد با مدیریت درست این عدد به ۲۰ هزار یعنی افتتاح ۷ هزار کتابخانه جدید منجر شود. به عبارت سادهتر رشد ۸۹۰ درصدی در دولت احمدی نژاد در دولت دوم روحانی به کاهش حدود ۴۰ درصدی رسیده است!
طی عمر ۲۹ ساله ستاد، روند رو به رشد کیفی و کمی کتابخانهها از سال ۱۳۷۴ تا ۱۳۹۶ دیده میشود، اما در دولت دوازدهم به سبب حذف اداره کل کتابخانهها از چارت ستاد عالی، عدم حمایت مالی و معنوی از برنامههای کتابخانهها، حذف بیمه کتابداران، حذف مجوزها و سرانه، عدم تزریق کتاب و تجهیزات کتابخانهای و عدم پشتیبانی از نرمافزارهای کتابخانهای نزول فاحشی در آمار مشاهده میشود که حتی براساس سایت بچههای مسجد که اطلاعات داده شده درباره کتابخانهها را در آن نمیتوان به قطعیت درست دانست، نسبت به دوره قبل ۳۷ درصد کاهش را نشان میدهد. این در حالی است که براساس چشمانداز توسعه که در دولتهای نهم و دهم برای کتابخانهها دیده شده بود باید هر سال ۱۰ درصد به مجموع کتابخانهها افزوده میشد که اگر طی این چهار سال به صورت میانگین همان ۱۰ درصد افزایش صورت میگرفت هم اکنون باید شاهد حدود ۲۰ هزار کتابخانه فعال در مساجد میبودیم.
اما چرا در دولت دوازدهم برعکس مدیریتهای قبلی، شاهد کاهش رشد کتابخانههای مساجد بودیم؟ در دوره حجتالاسلام حشمتی با توجه به حضور متخصصان کتابداری و اطلاعرسانی که دانش کتابداری خود را به مدد کتابخانهها آورده بودند، شاهد نگارش آییننامهها و طرحهای مختلفی بودیم که سبب یکدستی فعالیتها و در نتیجه استانداردسازی و نظاممند شدن فعالیتها گردید. نرمافزارهای کتابخانهای خریداری شد. تجهیزات براساس استانداردهای جهانی سفارش داده شد. کتابخانهها براساس نظام استاندارد جهانی درجهبندی گردید. تفاهمنامه اهدای کتاب با وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بسته شد و عضویت در هیئت خرید کتاب وزارت ارشاد در دوره حجتالاسلام سلیمانی این نظام ادامه پیدا کرد و تقویت شد. مدیریت کتابخانهها تغییر نکرد که این ثبات در مدیریت متخصص، در نهایت سبب افزایش طرحهای کتابخانهای، افزایش کتابخانهها، خرید سورس نرمافزار و نامگذاری آن به مهر مسجد، خرید نرمافزار کتابخانه دیجیتال، راهاندازی سایت اداره کل کتابخانههای مساجد، افزایش مبلغ تفاهمنامه اهدای کتاب با وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تا سقف ۵ میلیارد تومان در سال، مشارکت فعال و مؤثر در برنامههای بین سازمانی از جمله جشنواره روستاهای دوستدار کتاب و مروجان کتابخوانی سبب افزایش ۹ برابری کتابخانهها شد و، اما در نهایت در سال ۱۳۹۶ و توسط حجتالاسلام ارزانی مدیریت کتابخانهها تغییر کرد و اداره کل کتابخانههای مساجد از چارت ستاد عالی حذف شد!
کتابخانههای مساجد پیشخوان فعالیتهای کانونی بودند. عمومیترین و مردمیترین و محلیترین کتابخانههای موجود در کشور که در زمان دولت احمدینژاد و دولت اول روحانی قرار بود مستقل از کتابخانههای عمومی و به عنوان نوعی از کتابخانهها در کنار کتابخانههای دانشگاهی، آموزشی، تخصصی، عمومی و ... معرفی شوند، ناگهان از زیر چتر حمایتی ستاد عالی خارج شد. بدون در نظر گرفتن مصوبه دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی و قوانین بالادستی، خارج از مأموریت ستاد لقب گرفت و در پی حذف نام آنها از چارت ستاد عالی، انبار کتاب تحویل داده شد و در نهایت طی چهار سال گذشته که میتوانستند براساس تفاهمنامه با وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ۲۰ میلیارد تومان کتاب تحویل بگیرند، نگرفتند و به کتابخانهها تزریق نکردند.
