سرویس فرهنگ و هنر جوان آنلاین: با وجود اینکه سینمای ایران از نظر داشتن فیلمسازان بین المللی و کسب عناوین جهانی در دنیا شناخته شده است و به خاطر پایبندی به اصل اخلاقی نسبت به بسیاری از کشورهای فیلمساز دارای فیلمهای اخلاقیتر و مناسب برای خانوادهها است ایران هنوز نتوانسته است در عرصه تولیدات مشترک سینمایی که نشانهای از توانمندی بین المللی سینمای ایران است موفق باشد.
علیرضا تابش مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی که بازوی فیلمسازی دولتی در ایران است و ارتباطات بین المللی سینمای ایران از طریق آن تنظیم و اجرا میشود در گفتگو با برنامه «نمای نقره ای» رادیو نمایش به موضوع تولیدات مشترک سینمای ایران پرداخت.
مذاکره کننده نداریم
تابش با اشاره به اهمیت موضوع مذاکره برای رسیده به تفاهم برای ساخت آثار مشترک، گفت: متاسفانه تعداد مذاکره کنندگان بین المللی در سینمای ایران به عدد انگشتان دو دست میرسد. ما مذاکره کننده بین المللی مسلط به سینمای ایران، ابعاد تولید و موارد حقوقی نداریم. به نوعی هم یک عدم شناخت از مفهوم تولید مشترک بین ارکان سینما در کشور ما وجود دارد که یک مقوله کاملا تخصصی است. از دورهای که من در بنیاد سینمای فارابی وظیفه را به عهده دارم با همکارانم تلاش کردیم این مفهوم را بیشتر تبیین کنیم؛ بنابراین کارگروه تخصصی تولید مشترک فارابی که سالها تعطیل شده بود را دوباره احیا کردیم و خوشبختانه ۶ پروژه تولید مشترک با همکاری بخش خصوصی و کشورهای خارجی به ثمر رسید.
وی درباره محدودیتهای ایران برای تولید مشترک فیلم در ایران، تاکید کرد: سینمای ایران مناسبات خودش را دارد ما نه هالیوود هستیم نه بالیوود هستیم نه چین و نه کره و نه هند هستیم. برایندهای بررسیهای ما در طی این سالها نشان میدهد که چند دسته از کشورها برای انجام تولیدات مشترک برای ما در اولویت قرار دارند؛ کشورهایی که به نوعی اشتراکات فرهنگی و تاریخی با آنها داریم مثل کشورهای فارسی زبان یا کشورهای مسلمان به خصوص کشورهای همسایه!
اولویتهای تولید مشترک سینما
مدیرعامل بیناد سینمایی فارابی در ادامه گفت: از ۳ سال پیش ما یک قراردادی را با موسسه فرهنگی اکو منعقد کردیم که امیدوارم یکی از دست آوردهایش این باشد که در دوران کرونا ما پنلهای تولید مشترک و حتی پنلهای آموزشی با دو کشور همسایمان یعنی افغانستان و تاجیکستان داشته باشیم. تاکید میکنم، تولید مشترک با کشورهای همسایه، با کشورهای دارای اشتراکات فرهنگی تاریخی، فارسی زبانها و همینطور کشورهای پیشرفته که دارای صنعت سینما هستند. مثلا فیلم یلدا در صدر جشنوارههای جهان بوده است که کار آقای بخشی است؛ این تولید مشترک بنیاد فارابی با چند کشور صاحب صنعت سینما میباشد.
تابش در خصوص آثار مشترک سینمایی که در سالهای اخیر در سینمای ایران تولید شد، گفت: فیلم «یه وا» به کارگردانی آناهید آباد، تولید مشترک ایران و ارمنستان بود. «قلعه عشق» به کارگردانی الهام قاسم اف، تولید مشترک ایران با آذربایجان بود. «درخت خاموش» به کارگردانی فیصل سویسال، تولید مشترک ایران و ترکیه بود. «یلدا» تولید مشترک فرانسه، آلمان، لوکزامبورگ، ایران و لبنان بود یعنی پنج کشور در تولید فیلم یلدا مشارکت داشتیم و میبینید که نتیجه کار مشترک به ثمر نشسته است. «غول چراغ جادو» کار مشترک ایران و ژاپن است. «لایههای دروغ» کار ایران، فنلاند و کشورهای اسکاندیناوی است که در دست تولید است.
فصل جدید همکاری سینمایی ایران چین بعد از کرونا
مدیرعامل فارابی درباره لزوم تبادل تفاهم نامه برای ساخت فیلم مشترک با کشورهای خارجی، افزود: بحث داشتن تفاهم نامههای فرهنگی است به هر حال یکی از وظایف نهادهای ملی سینما نظیر بنیاد سینمای فارابی؛ میدانید شبیه بنیاد فارابی در کشورهای سایر صنعت سینما داریم که اسم آنها نهاد ملی آن کشور است مثل افغان فیلم در افغانستان و نهادهای ملی سینما در سایر کشورها که معمولا تفاهم نامههای ما با یکدیگر امضا میشود. متاسفانه یکی از نقصها و اشکالات تولید مشترک در سینمای ایران که پیش زمینه و الزام تحقق تولید مشترک است به نوعی نبود تفاهم نامهها یا یادداشت تفاهم سینمایی است.
تابش افزود: ما در هدف گذاریمان با کشورهای همسایه یا مؤسساتی نظیر اکو و یا کشورهای همسو با ایران که به نوعی یا جزء کشورهای همسایه و یا دارای فرهنگ و تاریخ مشترک هستند، حتما زودتر میشود با آنها تفاهم نامه امضا کرد، اما تفاهم نامهای که یک و نیم سال است شورای بین الملل سازمان سینمایی از طریق وزارت خارجه و دستگاههای دیگر پیگیری میکند تفاهم نامه مهمی است که ما با چین به ثمر رساندیم و چند ماهی است که بخاطر شرایط کرونا منتظر تأیید هستم البته همه کارهای آن خوشبختانه انجام شده است و شما میدانید اگر تفاهم نامه سینمای ایران با چین به ثمر برسد فصل نوینی از همکاریهای سینمایی بین ایران و کشور چین آغاز میشود
سو استفاده تجاری از مسئله حجاب
وی با بیان اینکه صنعت سرگرمی و سینما نیم نگاه جدی به مقوله آوردههای مالی و تجاری خودش دارد، گفت: بعضا میبینیم از برخی از آثار ناظر و صرفا سرگرم کننده و عامه پسند استفاده ابزاری میشود، مثلا بحث حجاب زنان است و بازیگر خارجی زن، هرچند بازیگر مرد هم زیاد است، اما سرمایه گذار و تهیه کننده تمایل دارد از این نوع بازیگر استفاده کند که اگر همین را آسیب شناسی کنیم یکی از آسیبها همین است.
دستگاه دیپلماسی جلوی ساخت فیلم ضد ایرانی را بگیرد
مدیرعامل بنیاد فارابی تاکید با اشاره به اینکه همسایگان ما و برخی از کشورهای جعلی سریالها و فیلمهایی بر علیه جمهوری اسلامی میسازند، تاکید کرد: ابزار آنها کاملا ابزاری رسانهای و هنری و سینمایی است که به نوعی دارد کار دیپلماسی سینمایی و دیپلماسی رسانهای را انجام میدهد. یک وجه دیگر آن فرهنگی است که سطح تعاملات بین کشورها را بالا میبرد و ذائقه مخاطبان این برنامه و این فیلمها را کاملا میتواند تحت تاثیر خودش قرار دهد؛ همانطور که دقت کرده اید زمانی که یک فیلم تاثیرگذار از ایران در یک شبکه تلوزیونی یا ماهوارهای یا حتی سینماهای یک کشور پخش میشود مدتی منتقدین و رسانهها و شبکههای اجتماعی آن را وایرال میکنند یا به نوعی دیده میشود. یک وجه اقتصادی و یک وجه تعامل نیوری انسانی هم دارد، اینکه ما یاد بگیریم چگونه با خارجیها همکاری داشته باشیم.
