سرویس سبک زندگی جوان آنلاین: لی ادلکورت، متخصص پیشبینی روندها در گفتوگویی- جملات داخل گیومه به نقل از هفت هنر- نکات جالبی در ارتباط با شیوع جهانی ویروس کرونا میگوید که میتواند آن روی سپید مصیبت را بیشتر به ما یادآوری کند: «به نظر میرسد ما جمعاً در حال ورود به یک قرنطینه مصرف هستیم که در آن خواهیم آموخت چطور فقط با یک لباس شاد باشیم، داشتههای محبوب قدیمی خود را از نو کشف کنیم، کتابی فراموششده بخوانیم و حسابی مایه بگذاریم تا زندگی را زیبا کنیم.» او در ادامه با این استدلال که این ویروس همچنین نشان میدهد چطور اختلال اقتصادی میتواند مزایای محیط زیستی داشته باشد به کاهش انتشار کربن و آلودگی صنعتی چین پس از آغاز شیوع کرونا در این کشور اشاره میکند و میگوید: «تصاویر جدید از هوای بالای چین نشان داد چطور دو ماه بدون تولید، هوای آسمان را صاف کرده و به مردم اجازه داده نفس بکشند. این یعنی ویروس نشان خواهد داد که چطور کاهش سرعت یا تعطیلی صنایع میتواند محیطزیست بهتری بیافریند که قطعاً در مقیاس بزرگ قابل مشاهده خواهد بود.»
در واقع آنچه این متخصص به درستی روی آن انگشت میگذارد این است که شاید واقعاً ما باید در صحت کارکرد خط کش و معیاری که به واسطه آن موقعیتهای سودبخش و فاجعهبار را با آن میسنجیم تجدید نظر کنیم. در واقع ما میتوانیم در این باره به خود تردید راه دهیم که چه چیزی را مثبت و چه چیزی را منفی میبینیم. احتمالاً شگفتانگیز خواهد بود که با درک و دریافتی تازه متوجه شویم آنچه ما پیشتر موقعیتی دهشتبار و فاجعهآمیز میدانستیم در حقیقت موقعیتی شفا بخش و ترمیم کننده بوده است و برعکس. همچنان که در روزهای اخیر هم شاهد بودیم با کاهش فعالیت خودروها و کارگاهها و کارخانهها کیفیت هوای بسیاری از کلانشهرها بهبود یافت، یا فیالمثل بسیاری از افراد هزینهای بابت خرید لباسهای بیشتر پرداخت نکردند و متوجه لباسهای متعددی شدند که سالها تازه و بلااستفاده در کمد لباسهایشان افتاده بود. در واقع این همان روی سپید چالشهایی است که گاه در میان هیاهوها گم میشود. بدیهی است که امروز انسان مصرف زده تا چه اندازه فشار مضاعفی را روی منابع محدود زمین هموار کرده است و این فشار مضاعف برای مصرف بیشتر و بیشتر، سلامت زمین و ساکنان آن را در معرض خطر جدی قرار داده است. مصرف بیشتر و بیشتر یعنی تولید صنعتی بیشتر و تولید صنعتی بیشتر یعنی آلودگیهای زیستمحیطی بیشتر و تولید گازهای گلخانهای بیشتر و آلوده شدن منابع آب و خاک و هوا که همه اینها در مجموع مخاطرات جدی و بحرانزایی را به وجود میآورد که امروز به عینه در اطراف خود میبینیم. بنابراین آیا وقتی رخدادی روی میدهد که حتی اگر به شکل کوتاه مدت ما را به آن زندگی آرام، بیهیاهو و با مصرف کمتر دعوت میکند نام این رخداد، فاجعه است؟
دلکورت در بخش دیگری از این گفتگو میگوید: «تأثیر شیوع این ویروس وادارمان خواهد کرد شتاب را کم کنیم، از هواپیما سوار شدن بپرهیزیم، در خانه کار کنیم، صرفاً میان دوستان صمیمی و خانواده پیسرگرمی باشیم و یاد بگیریم خودبسنده و مراقب باشیم. به یکباره، شوهای فشن به نظر عجیب و بلامحل میآید، تبلیغات مسافرتی که وارد فضای کامپیوتریمان میشود متجاوزانه و مسخره به چشم میآید، فکر پروژههای آتی هم مبهم و بینتیجه است. اصلاً اهمیتی هم خواهد داشت؟ هر روز یکی از سیستمهایی را که از زمان تولد میشناسیم زیر سؤال میبریم و مؤظفیم احتمال مرگشان را در نظر بگیریم. چندین سال است که فهمیدهایم برای بقا به عنوان یک گونه از موجودات زنده و حفظ زندگی زمین باید تغییرات شدیدی در شیوه زندگی، مسافرت، مصرف و سرگرمی خود بدهیم. بههیچ وجه امکان ادامه تولید همین تعداد کالا و همین تعداد انتخابی که عادتمان شده نداریم. انبوه اطلاعات ناتوانکننده درباره هیچ و پوچ، فرهنگ ما را کرخت کرده است. نسلهای جوانتر هر روز بیشتر میفهمند که داشتن و تلنبار کردن لباس و ماشین دیگر حتی جذاب هم نیست.»
در واقع بحرانی مثل کرونا به ما نشان میدهد شاید پنجرهای که به سمت بشر در جهت اصلاح رفتارها، ایدهها، مکاتب اقتصادی و سیاسی، شکل تولید و مصرف و نوع رابطه با محیطزیست گشوده شده است در عین باارزش بودن، بسیار کوتاه است. در واقع ما زمان زیادی برای انجام این تغییرات نداریم. زمان زیادی نداریم که این حجم وحشتناک از مسافرتهای بین قارهای و منطقهای و حتی مسافرت در مرزهای درون کشورها را متوقف کنیم، به خاطر اینکه این حجم از مسافرتها به معنای مصرف انرژی فراوان و انباشت گازهای گلخانهای و آسیبهای جدی به محیطزیست است، بنابراین با چنین چشماندازی دیگر از اینکه چرا این همه پرواز کنسل شده است نگران نخواهیم شد و آن را فاجعه بار نخواهیم دانست. در واقع ظهور پدیدهای مثل کرونا میخواهد به ما بگوید زندگی بشر حتی بدون این همه پرواز هم به بن بست نخواهد رسید و نه تنها در درازمدت آنچه ما بنبست میخوانیم اتفاق نمیافتد بلکه نوع تازهای از زندگی مسالمتآمیز با طبیعت، نوع جدیدی از زندگی با مصرف محدودتر، نوع جدیدی از نظامهای سیاسی و اقتصادی هم متولد خواهد شد که احتمالاً کارآیی بسیار بالاتر با تعارض کمتری را در پیخواهند داشت.
او در پایان نقبی هم به حاشیههای تولید مبتنی بر سرمایهداری و فشار شرکتهای بزرگ بر اقتصادهای محلی میزند و تأکید دارد اگر پدیدهای، چون کرونا فرصتی برای دام انداختن این نوع تولیدهای آسیب زننده باشد در آن صورت میتوان امیدوار بود که افق روشنتری برای زندگی تازهای گشوده شود: «صادرات لاینقطع ساریها به هند و لوازم پلاستیکی خانه به آفریقا که طی سالیان به شدت اقتصادهای بومی را مختل کرده و بیکاری (و آلودگی) زیادی را باعث شده هم شاید متوقف شود و احتمالاً فرصتهای تازهای برای تولید بومی ایجاد کند. به نظر میرسد ما جمعاً در حال ورود به یک قرنطینه مصرف هستیم که در آن خواهیم آموخت چطور فقط با یک لباس شاد باشیم، داشتههای محبوب قدیمی خود را از نو کشف کنیم، کتابی فراموش شده بخوانیم و حسابی مایه بگذاریم تا زندگی را زیبا کنیم. تأثیر ویروس، فرهنگی خواهد بود و برای ایجاد دنیایی آلترناتیو و بسیار متفاوت حیاتی، اگر عاقل باشیم که متأسفانه حالا میدانیم نیستیم، از نو با قوانین و مقررات جدید شروع میکنیم، میگذاریم کشورها برگردند به فوت و فنها و ویژگیهای خاص خودشان و صنایع خانگی را باب میکنیم که شکوفا میشوند و قرن هنر و صنایع دستی را رقم میزنند، جایی که کار دست، گرامیتر از هر چیز دیگری است.»