رئیسجمهور آمریکا در آستانه مذاکرات اکتبر با ایران اعلام کرد از استقرار سپر موشکی در شرق اروپا منصرف شده است و طرح بهتری را جایگزین آن خواهد کرد.
باراک اوباما روز پنجشنبه اعلام کرد آمریکا سیستم مقرون به صرفهتر و با فناوریهای عالیتری نسبت به سیستم سپر ضدموشکی ایجاد خواهد کرد که در آن منافع روسیه نیز در نظر گرفته شود.
وی گفت: به غیر از این ما در این سیستم جدید منافع روسیه را نیز در نظر خواهیم گرفت که سیستم قبلی ما را علیه منافع خود محسوب کرده بود و ما در مورد جدید این نگرانیها را مدنظر خواهیم داشت.
وی همچنین گفت که ما از همکاری با روسیه استقبال میکنیم. اوباما اشاره کرد که آمریکا قصد دارد که این مذاکرات را به سیستم کلی منتقل کند.
البته اوباما توضیح نداده که جزئیات طرحی که او جایگزین سپر موشکی خواهد کرد چیست ولی منابع آمریکایی از روز پنج شنبه که اوباما رویکرد جدید دولت آمریکا را اعلام کرد، تفسیرهای مختلفی درباره این طرح ارائه کردند.
نیویورک تایمز طی گزارشی با عنوان «دفاع موشکی از اهداف جنگ ستارگان منحرف شد» ضمن تشریح طرحهای ریگان و بوش، به تشریح جزئیات بیشتری از طرح اوباما پرداخت.
در طرح اوباما، دفاع موشکی به جای استقرار در جمهوری چک و اروپای شرقی بر روی کشتیهای جنگی آمریکا مستقر خواهد شد و به جای دفاع از اروپا در برابر ایران، به دفاع از اسراییل و همسایگان عرب آن در برابر ایران خواهد پرداخت.
اوباما در نطق خود که از آن از طرح سپر موشکی صرفنظر کرد به صراحت این موضوع را تشریح کرد و گفت: گزارشهای جدید اطلاعاتی نشان میدهد که تهران بیشتر بر روی موشکهای کوتاهبرد و میانبرد در حال حرکت است تا موشکهای با برد بلند.
در عین حال برخی ناظران سیاسی احتمال میدهند که واشنگتن به جای استقرار سپر موشکی در اروپای شرقی گزینههای دیگری را هم مدنظر داشته باشد که از جمله میتوان به استقرار سپر موشکی مشترک آمریکا و ناتو در ترکیه اشاره کرد.
به عبارت دیگر به نظر میرسد اوباما به جای تأکید بر پروژههای بلند پروازانهای مانند استقرار سپر موشکی در اروپای شرقی که حساسیت روسها راه به دنبال دارد، به سمت طرحی کارآمدتر و کم هزینه روی آورده که بر مهار ایران متمرکز است.
معامله با روسها؟
برخی منابع سیاسی احتمال میدهند که دولت اوباما در آستانه نشست 1+5 با ایران، دست به معامله با روسها زده و در ازای عقبنشینی از طرح موشکی، روسها از حمایت ایران در موضوع هستهای دست برنخواهد داشت.
خبرگزاری فرانسه مدعی شد که آمریکا در ازای موافقت روسیه برای توقف همکاری با ایران، از استقرار سپر موشکی خود در اروپای شرقی منصرف شده است.
برهمین اساس آمریکا هماکنون در حال وارد کردن فشار بر روسیه برای توقف ارائه موشکهای پیشرفته به ایران است.
البته سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه دیروز با تکذیب خبر برخی رسانهها در خصوص امکان معامله بین مسکو و واشنگتن، چشمپوشی آمریکا از استقرار سپر ضد موشکی در اروپا در ازای گرفتن امتیازی از روسیه را «ساختگی و بیاساس» خواند. نماینده روسیه در ناتو معتقد است که در اصل آمریکا از طرح سپر موشکی عقبنشینی نکرده و درصدد اجرای طرح جدید و قابل انعطافتری برای استقرار سامانههای سیستم دفاع ضدموشکی در نزدیکی مرزهای روسیه است.
به گزارش «اینتر فاکس»، «دمیتری راگوزین» نماینده دائم روسیه در مقر ناتو در بروکسل اعلام کرد، آمریکا با طرحریزی برای استقرار سامانههای جدید سیستم دفاع ضدموشکی خود بر روی کشتیها، در واقع نقشه قابل انعطافتری نسبت به طرح قبلی خویش برای استقرار سامانههای سپر موشکی خود کشیده است.
سیگنال به ایران
بعضی ناظران سناریوی متفاوتی را دنبال میکنند و معتقدند که عقبنشینی در موضوع سپر موشکی نوعی سیگنال نسبت به ایران در آستانه مذاکرات (1+5) است.
بانیس ستیو چتیس مدیر روابط بینالملل دانشگاه ویرجینیا در گفتوگو با ترند نیوز گفت: تصمیم دولت باراک اوباما برای انصراف از استقرار سیستم ضد موشکی در اروپای شرقی تأثیر مثبتی بر روابط این کشور با روسیه خواهد کرد و همچنین باعث میشود ایران با کشورهای غربی کنار بیاید.
